Λανθάνουσες Μνήμες: Τεχνητή νοημοσύνη και ιστορική μνήμη συναντιούνται σε μια ελληνοπολωνική έκθεση

Τι θυμάται μια μηχανή; Tι συμβαίνει στις αναμνήσεις μας όταν μετατρέπονται σε δεδομένα; Οι Λανθάνουσες Μνήμες (Latent Memories) είναι μια ελληνοπολωνική πολιτιστική ανταλλαγή που χρησιμοποιεί το αρχείο ως αφετηρία για να διερευνήσει δύο διαδικασίες: τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη επεξεργάζεται πληροφορίες (ενίοτε κατανοώντας τες ως «παραίσθηση»), καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες διατηρούν την ιστορική τους μνήμη. Περιλαμβάνει μια έκθεση, ένα πρόγραμμα κινηματογραφικών προβολών, masterclasses, performances και συζητήσεις με καλλιτέχνες/ιδες στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.

Η έκθεση φιλοξενεί δέκα δημιουργίες καλλιτεχνών από την Πολωνία και την Ελλάδα, που περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις, βίντεο, εμπειρίες εικονικής πραγματικότητας (VR) και διαδραστικά έργα. Στο σύνολό τους αναδεικνύουν το γεγονός ότι η μνήμη δεν ανήκει αποκλειστικά στον ανθρώπινο νου. Αποτυπώνεται και διατηρείται επίσης στα σώματα, στα υλικά και στις μηχανές.

Κάποια έργα ακολουθούν τα ίχνη που έχουν αποτυπωθεί στην ύλη: η αναπνοή, το τρίχωμα, το υγρό που κάποτε κυκλοφορούσε ως μέσο ψύξης στους servers. Άλλα εξετάζουν εκείνο που χάνεται όταν η βιωμένη εμπειρία μετατρέπεται σε δεδομένα. Φωτογραφικά τεκμήρια αποκτούν τη ρευστότητα ενός ασταθούς ψηφιακού τοπίου, ενώ προσωπικές μαρτυρίες μετατρέπονται σε εύθραυστα αρχεία συγκρούσεων και εκτοπισμού. Μερικά από αυτά προσεγγίζουν κριτικά την ίδια την τεχνητή νοημοσύνη: τις προκαταλήψεις που αφομοιώνουν οι αλγόριθμοι, τη χειραγώγηση των αφηγήσεων στα μέσα ενημέρωσης, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η μηχανική μάθηση ταξινομεί και αξιολογεί το ανθρώπινο σώμα. Ορισμένα έργα οραματίζονται επίσης μία τεχνητή νοημοσύνη που θα μπορούσε να ονειρεύεται και να δημιουργεί μαζί μας, αντί να λειτουργεί αποκλειστικά ως εργαλείο.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στις 4 Νοεμβρίου 2026 στο Romantso στην Αθήνα και στις 18 Νοεμβρίου 2026 στο Beetroot House στη Θεσσαλονίκη.

Dream of the Machine-Noviki_Page_09

Το παράλληλο πρόγραμμα περιλαμβάνει ομιλίες καλλιτεχνών, performances, προβολές ταινιών και masterclasses με εισηγήσεις καλλιτεχνών και από τις δύο χώρες. Οι ομιλίες φωτίζουν τις  ιδέες και τις δημιουργικές διαδικασίες πίσω από τα έργα της έκθεσης. Τα masterclasses απευθύνονται σε καλλιτέχνες, φοιτητές και σε όσες-ους ενδιαφέρονται να πειραματιστούν δημιουργικά με την τεχνολογία, τα αρχεία και την τεχνητή νοημοσύνη (AI).

Περισσότερες πληροφορίες και αναλυτικό πρόγραμμα: latentmemories.art

Κατερίνα Αντωνοπούλου (GR) · Agata Chodera (PL) · Γιώργος Δρόσος (GR) · Κυριακή Γονή (GR) · NOVIKI (PL) · Γιούλα Παπαδοπούλου & Όλγα Παπαδοπούλου (GR) · Grzegorz Stefański (PL) · Μαρία Βαρελά (GR) · Iga Węglińska (PL) · Jakub Wróblewski (PL)

Επιμέλεια: Anna Szylar, Εύη Στάμου
Παραγωγοί: Mateusz Kacprowicz, Νταϊάνα Κεφαλογιάννη, Pola Komarowa
Διοργάνωση: Monster Mind Studio · Interferences
Συνεργάτες: Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ξενοδοχείο Vergina (Θεσσαλονίκη)

_photo_credit_MariannaBisti_MVarela_InVivo_In Vitro_In Silico

Πρόγραμμα δράσεων (Αθήνα)

• 20.30-21.30- Μ.Π.Α.Χ., συλλογική expanded cinema περφόρμανς υπό την επιμέλεια του Pugnant Film Series

Με τον πολωνό καλλιτέχνη και ερευνητή Marcin Nowicki, συν-ιδρυτή του καλλιτεχνικού ντούο Novicki // Γλώσσα: Αγγλικά.
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art

Με την καλλιτέχνιδα και ερευνήτρια Κατερίνα Αντωνοπούλου // Γλώσσα: Ελληνικά
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art

Με την καλλιτέχνιδα Κυριακή Γονή // Γλώσσα: Ελληνικά
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art

Εγκαίνια: Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, 18.30
Μέρες και Ώρες λειτουργίας: Από τις 19 έως τις 27 Νοεμβρίου 12.00-20.00

• 20.00-21.00 live μουσική περφόρμανς “Do Robots Dream Of Eternal Sleep” από τον Βασίλη Ιωακειμίδη

Πρόγραμμα δράσεων (Θεσσαλονίκη)

Με τον πολωνό  καλλιτέχνη K. Pijarski // Γλώσσα: Αγγλικά
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art

Με τον πολωνό καλλιτέχνη J.Naglowski //  Γλώσσα: Αγγλικά
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art

Με την Εύη Στάμου, σκηνοθέτιδα, παραγωγό και ερευνήτρια // Γλώσσα: Ελληνικά
Δηλώστε συμμετοχή: latentmemories.art