Η μουσική ως εμπειρία Ευδαιμονίας στο 12ο Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου

Τα πρώτα φώτα ανάβουν στο σούρουπο και το βυζαντινό κάστρο του Μολύβου – ή Μήθυμνας – γίνεται πορτοκαλοκίτρινο δεσπόζοντας, μαγικό, στην κορυφή του βράχου. Μόλις έφτασα στο νησί, αλλά δεν έχω πολύ χρόνο: Η χαρακτηριστική φωνή της Λητώς Ντάκου, διευθύνουσας συμβούλου του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου, με καλεί να ανέβω στο πούλμαν που θα μας οδηγήσει στον οικισμό της Αγίας Παρασκευής, εκεί που στον όμορφο χώρο του Κοινοτικού Ελαιοτριβείου θα πραγματοποιηθεί μια συναυλία σε διαφορετικό ύφος από αυτές που συνηθίζει το φεστιβάλ στα 12 χρόνια του.

Πριν τη συναυλία “I eat the sun and drink the rain”, Sven Helbig and Animato Choir. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Το πρόγραμμα καταρτίζεται κάθε χρόνο από τις Δανάη και Κυβέλη Ντέρκεν, τις κόρες της Λητώς και καλλιτεχνικές διευθύντριες του φεστιβάλ. Απαρτίζεται δε από τα μεγαλύτερα ονόματα στο χώρο της κλασικής μουσικής διεθνώς, με τεράστια εμπειρία και δεξιοτεχνία.

Δεν πρόκειται για έτοιμα σχήματα και προγράμματα, αλλά για ατομικές μετακλήσεις μουσικών, με τους οποίους συμφωνείται από κοινού το πρόγραμμα. Το πρωί θα τους βρεις να κάνουν μαζί πρόβες στα κομμάτια. Το μεσημέρι θα συναντήσεις ορισμένους να αιφνιδιάζουν ευχάριστα τον κόσμο παίζοντας μουσική σε ένα δρομάκι του νησιού, το βράδυ θα τους απολαύσεις σε μια δυναμική, παθιασμένη συναυλία κάτω από τα αστέρια και αργότερα μπορεί να τρως μαζί τους σε ένα από τα ταβερνάκια του Μολύβου και να μην τους αναγνωρίσεις καν, γιατί έχουν βγάλει από πάνω τους τα επίσημα κοστούμια και απλά χαλαρώνουν.

Στιγμιότυπο από τα Molyvos Musical Moments. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Η Λητώ είναι στενά δεμένη με το νησί. Ο παππούς της ήταν δασάρχης εκεί, υπάρχει μάλιστα και ένα δασάκι που έχει φτιάξει και όπου θα γινόταν παλιότερα μια συναυλία, αν δεν την προλάβαιναν οι φωτιές. Εκεί γεννήθηκε η μητέρα και ο θείος της, εκεί πέρασε μεγάλο χρόνο της ζωής της, εκεί πέρασαν τα καλοκαίρια τους και οι κόρες της που τώρα είναι σολίστ πιανίστριες με διεθνή καριέρα και ζουν στη Γερμανία. Η ίδια δεν είναι μουσικός. Ήθελε να ασχοληθεί με το χορό, αλλά οι δικοί της την έσπρωξαν προς τα οικονομικά. Οι κόρες της έδειξαν από μικρές μια μεγάλη αγάπη προς το πιάνο και αυτό ακολούθησαν, όχι απλά ανεμπόδιστα, αλλά και με μεγάλη φροντίδα.

Πράγματι, οι Ντέρκεν παίζουν πιάνο με τεράστια απόλαυση. Το ζουν, το χαίρονται, μοιάζουν να χορεύουν στο σκαμπό όπως και τα δάκτυλά τους στα πλήκτρα, τα πρόσωπά τους λάμπουν με νεανική φρεσκάδα παίρνοντας απαράμιλλες θεατρικές εκφράσεις.

Δανάη και Κυβέλη Ντέρκεν. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

«Ήθελα να κάνω κάτι καλό και καινοτόμο για τον τόπο που μου προσέφερε τόσα και ήθελα να εμπλακεί και η κοινότητα», μου λέει η Λητώ. «Η ποιοτική κλασική μουσική δεν ήταν τόσο διαδεδομένη εδώ και είπαμε να τη φέρουμε με τα δικά μας πρότυπα και να ξεκινήσουμε κάτι που να μπορούμε να το στηρίξουμε και να στηρίζει, με τη σειρά του, τον τόπο. Αναζητώντας ένα κλασικό πιάνο, είδαμε ένα βίντεο με πιάνο στο Μόλυβο που ανήκε τελικά στη Στέγη Τεχνών Τρύφων. Έτσι γνωριστήκαμε με τον Δημήτρη Τρύφων, που ενθουσιάστηκε με την ιδέα και τη στήριξε εξαρχής».

Λητώ Ντάκου. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Η ποιότητα είναι το Α και το Ω για τη διοργάνωση. Και την ίδια στιγμή που όλες οι συναυλίες είναι υψηλού ποιοτικού επιπέδου μεγάλων αιθουσών, η ανθρώπινη κλίμακα και η οικογενειακή ατμόσφαιρα κάνουν τη διαφορά. Κι ενώ, πάλι, όλα είναι φυσικά, χειροπιαστά, χειροποίητα και πιο casual, η ποιότητα δεν χάνεται ούτε μια στιγμή. Τίποτε δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, όπως λέει η Λητώ. Από το πού και πώς θα στηθούν οι αυθόρμητες «μουσικές στιγμές» μέχρι το πού θα πάμε για φαγητό, κάθε φορά κι ένα διαφορετικό μέρος, ώστε όλος ο Μόλυβος να παίρνει μέρος στη γιορτή. «Μια καρέκλα μουσικών τρίζει», γυρίζει και μου λέει όλο έννοια στη διάρκεια μιας συναυλίας, ενώ παράλληλα την επόμενη έχει να βγάλει τα χαρτιά για την υιοθεσία και το ταξίδι μιας γάτας στη Γερμανία και να ασχοληθεί με μια χαμένη τσάντα μουσικού που τελικά βρέθηκε.

Στιγμιότυπο συναυλίας. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Γύρω από τον κεντρικό μικρό πυρήνα της επαγγελματικής οργανωτικής ομάδας βρίσκονται πιστοί φίλοι του φεστιβάλ από την Ελλάδα και το εξωτερικό καθώς και εθελοντές, παιδιά και ενήλικες, από τη Λέσβο και την Αθήνα ή ακόμα και από εξωτερικό, όπως η Μάριον από την Ολλανδία που μας πήρε με το αυτοκίνητό της από το αεροδρόμιο και για την οποία αυτό το φεστιβάλ είναι κυριολεκτικά ζωογόνο. Εδώ και μια δεκαετία το φεστιβάλ έχει επίσης ιδρύσει έναν σύλλογο φίλων στη Γερμανία, που το στηρίζει σημαντικά.

Νεαροί εθελοντές προαναγγέλλουν τα Μolyvos Μusical Moments

Κάθε χρόνο το φεστιβάλ έχει μια θεματική που συνδέεται με επίκαιρα ζητήματα και προβληματισμούς. Φέτος ήταν η σειρά της Ευδαιμονίας με την αριστοτελική έννοια, αυτήν της πλήρους, ενάρετης και ουσιαστικής ζωής, της ισορροπίας, του θάρρους, της αρετής και της σοφίας.

Οι συναυλίες τα πρώτα χρόνια πραγματοποιούνταν στο πανέμορφο κάστρο του Μολύβου. «Το 2015 δεν ξέραμε ακόμα τι κόσμο θα έχουμε και ξαφνικά αντικρίζουμε μια τεράστια ουρά έξω από τη σκηνή που είχε στηθεί στο φρούριο!», μου διηγείται η Λητώ. Εδώ και μερικά χρόνια το κάστρο είναι κλειστό λόγω εργασιών και αναμένεται να ξαναλειτουργήσει το 2029 – με μια μικρή αισιοδοξία ίσως και το ’28.

Στιγμιότυπο συναυλίας. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Φέτος, το πρόγραμμα άνοιξε με συναυλίες στο κάστρο της Μυτιλήνης και στο κάστρο της αρχαίας Άντισσας, και συνεχίστηκε με συναυλίες στο παραθαλάσσιο πάρκο του ξενοδοχείου Δελφίνια, στους πρόποδες του Μολύβου και στην Αγία Παρασκευή που ανέφερα παραπάνω.

Παράλληλα, κάθε μεσημέρι σε διάφορες αναπάντεχες μεριές του Μολύβου – σε δρομάκια της αγοράς, beach bar, έξω από καταστήματα, σε γωνιές του δρόμου κλπ – μπορούσες να πέσεις κυριολεκτικά πάνω σε μουσικούς του φεστιβάλ που με το τσέλο, το βιολί ή και το πιάνο τους έπαιζαν κομμάτια που σου έδιναν μια πρόγευση των βραδινών συναυλιών.

Τα Molyvos Musical Moments λειτουργούν τόσο ως προσπάθεια πρόσβασης των ανθρώπων στη μουσική όσο και ως κίνητρο να πάνε και να παρακολουθήσουν τις συναυλίες. «Θέλουμε το χωριό ν’ ακούσει και ν’ αγαπήσει την κλασική μουσική», λέει η Λητώ που μπορεί να σταματήσει για λίγα λεπτά και τα αυτοκίνητα στο δρόμο για να γίνει το event. «Να ακούσουν τη μουσική κι εκείνοι που δεν έρχονται στις συναυλίες ή που δουλεύουν και δεν προλαβαίνουν. Τις προάλλες ένας εργαζόμενος στην εστίαση πήρε ειδική άδεια για να έρθει το βράδυ, επειδή άκουσε ένα από τα Musical moments».

Στιγμιότυπο από τα Molyvos Musical Moments

Η πρώτη μου βραδιά λοιπόν, είχε και μια πρωτιά για το φεστιβάλ καθώς εισήγαγε την ηλεκτρονική μουσική και video installation στις κλασικές συναυλίες του. Στον ειδικά διαμορφωμένο προαύλιο χώρο του κοινοτικού Ελαιοτριβείου στην Αγία Παρασκευή, όπου στεγάζεται και το μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας του ΠΙΟΠ, έχει στηθεί μια μυσταγωγική μουσική παράσταση του Γερμανού συνθέτη Sven Helbig σε συνεργασία με τη χορωδία Λέσβου Animato και με βίντεο προβολή του Ισλανδού εικαστικού καλλιτέχνη Máni M. Sigfússon.

Στιγμιότυπο από τη συναυλία “I eat the sun and drink the rain”, Sven Helbig and Animato Choir. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Ο Sven στα πλήκτρα και περίπου 30 χορωδοί ντυμένοι στα μαύρα με παράξενα καπέλα συμβολίζοντας το στρατό του καλού, ερμηνεύουν δέκα κομμάτια που έχουν να κάνουν με την ανθρώπινη πορεία και το νόημα της ανθρώπινης ζωής. Εκτός από το L’Infinito του Giacommo Leopardi, όλα τα υπόλοιπα κομμάτια είναι σε στίχους του συνθέτη και ο αριθμός τους συνδέεται με την αλχημεία. Τον τίτλο του έργου τον εμπνεύστηκε σε ένα καφέ στο Μπουένος Άιρες, όπου είχε αναζητήσει λίγο χρόνο μόνος του.

Παρακολουθώντας δύο ηλικιωμένους να μιλάνε έντονα μεταξύ τους, σκέφτηκε ότι κάπως έτσι μπορεί να συζητούσαν ο Σωκράτης με τον Πλάτωνα και, καταγράφοντας τις σκέψεις του στο σημειωματάριό του, άρχισε να φαντάζεται μια ηλικιωμένη γυναίκα, την οποία ρωτά ένας νεότερος, πώς έφτασε μέχρι εκεί με ηρεμία και γαλήνη. «Τρώω τον ήλιο και πίνω τη βροχή» απάντησε η γυναίκα πριν κλείσει τα μάτια της. «I eat the sun and drink the rain» λοιπόν ο τίτλος του έργου που, όπως αργότερα μου λέει ο Σβεν, δεν άρεσε σε καμία δισκογραφική εταιρεία που του αντέτειναν τίτλους όπως Καντάτα, αλλά τελικά τα πάει περίφημα και ταξιδεύει σε όλον τον κόσμο.

Στιγμιότυπο από τη συναυλία “I eat the sun and drink the rain”, Sven Helbig and Animato Choir. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Ο μαέστρος της χορωδίας Animato, Δημήτρης Χατζηγιαννάκης, ήταν φανερά συγκινημένος και ενθουσιασμένος, όπως βέβαια και όλα τα μέλη της χορωδίας που δούλεψαν εντατικά με τον συνθέτη για να βγει ένα τόσο καλό αποτέλεσμα και τον αποχαιρέτισαν με ένα σωρό χειροποίητα καλούδια. «Είμαστε ευγνώμονες για την εμπιστοσύνη που λάβαμε από το φεστιβάλ και τον Sven Helbig», μου λέει ο Χατζηγιαννάκης. «Είμαστε μια ερασιτεχνική περιφερειακή χορωδία με μέλη της εργαζόμενους στο νησί από 23 ως 70 ετών. Εγώ τον Helbig τον παρακολουθώ και πάντα μου άρεσε πολύ η δουλειά του. Όταν μας προτάθηκε να συνεργαστούμε, νομίζαμε αρχικά ότι επρόκειτο για δύο παράλληλες εμφανίσεις. Το ότι προέκυψε μια γνήσια σύμπραξη σε έργο καθαρά χορωδιακό, ήταν θαυμάσια έκπληξη και παράλληλα μας κινητοποίησε για σκληρή δουλειά προετοιμασίας για μήνες. Απορήσαμε και με τον εαυτό μας και μαγευτήκαμε. Στη χορωδία συμμετέχουν και άνθρωποι με κινητικά προβλήματα που όπως χαρακτηριστικά είπαν, ένιωσαν να πετάνε!»

Στιγμιότυπο από τη συναυλία “I eat the sun and drink the rain”, Sven Helbig and Animato Choir. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Είναι η πρώτη φορά που ο Sven Helbig παρουσιάζει ολοκληρωμένο προσωπικό του έργο στην Ελλάδα. Θα έρθει όμως σύντομα ξανά με πρωτοβουλία και παραγωγή του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής και τον Δήμο Κηφισιάς, για μια συναυλία το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου στο St. Catherine’s British School με ένα κουαρτέτο πιάνου και τους Τιμόθεο Γαβριηλίδη-Πέτριν στο τσέλο, Αλεξία Μουζά στο πιάνο, Ηλία Σδούκο στη βιόλα και Ανδρέα Παπανικολάου στο βιολί.

Στιγμιότυπο συναυλίας. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Τα υπόλοιπα τρία βράδια οι συναυλίες που παρακολούθησα πραγματοποιήθηκαν στο παραθαλάσσιο πάρκο του ξενοδοχείου Δελφίνια στον Mόλυβο, σε ένα χώρο που γέμιζε κάθε βράδυ από κάθε λογής κοινό. Στο βάθος να ακούγεται ο ελαφρύς κυματισμός της θάλασσας και πίσω από τη σκηνή τα μεσογειακά δέντρα να μεταμορφώνονται σε σκηνικό φωτισμένα πότε σε πράσινο της ελιάς, μωβ της λεβάντας, πορτοκαλί του ηλιοβασιλέματος. Είναι ρίσκο να παίζεις με φωτισμούς στη φύση και να μην είσαι καθόλου κιτς, αλλά όταν διαπίστωσα ότι πίσω από τους φωτισμούς βρίσκεται ο μοναδικός Δήμος Αβδελιώδης, ήταν σαφές πώς το πετυχαίνει. «Τα δέντρα μεταμορφώνονται σε θεατρικά αντικείμενα», μου λέει αργότερα, εξηγώντας μου ότι ρυθμίζει τα φώτα ανάλογα με τη μουσική που ακούει εκείνη την ώρα και που του αρέσει τόσο που του έρχεται να κλαίει.

Στιγμιότυπο συναυλίας. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Είχα την τύχη να κάθομαι πολύ κοντά στη σκηνή και να παρακολουθώ κάθε λεπτομέρεια στο στήσιμο και το παίξιμο αυτών των κορυφαίων μουσικών. Τη χημεία μεταξύ τους. Τα βλέμματα που ανταλλάσσονταν για να συνεννοηθούν. Τις βαθιές και κοφτές ανάσες τους που σηματοδοτούσαν την εισαγωγή σε κάθε κομμάτι. Τις ενθαρρυντικές ματιές και τα χαμόγελα. Τις παύσεις. Τα κλειστά μάτια. Την κυματιστή κίνηση του σώματος που γινόταν ένα με τα μουσικά όργανα, πότε σαν απαλός χορός και πότε σαν ορμητική καταιγίδα. Το συγχρονισμό και την απόλαυση. Το ροκάρισμα με τα βιολιά. Εκείνες τις στιγμές, έχοντας μόλις απολαύσει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα με τον ήλιο να βουτά βαμμένος κόκκινος στα νερά του Μολύβου και βλέποντας και ακούγοντας αυτή την απόλυτα εναρμονισμένη ανθρώπινη αλλά και σαν εξωπραγματική δημιουργία, νιώθεις πραγματικά την έννοια του όρου Ευδαιμονία και τη βιώνεις μάλιστα ως κοινή εμπειρία.

Το ηλιοβασίλεμα από τα Δελφίνια

Πριν από κάθε κομμάτι, η Κυβέλη και η Δανάη Ντέρκεν εξηγούσαν στα ελληνικά και αγγλικά την ιστορία του. Στη σουίτα από την Ιστορία του Στρατιώτη του Στραβίνσκυ, ο νεαρός στρατιώτης Γιόζεφ πουλά το βιολί (δηλαδή την ψυχή του) στον διάβολο κι ενώ καταφέρνει να το ξανακερδίσει, αθετεί τη συμφωνία και καταστρέφεται.

Δανάη και Κυβέλη Ντέρκεν. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Το σεπτέτο του Τρίο σε μι ύφεση μείζονα του Μπετόβεν αγαπήθηκε πολύ, αλλά τελικά ενόχλησε τον ίδιο τον συνθέτη- πιανίστα που τελικά έγραψε μια διασκευή που περιλάμβανε και το πιάνο και την αφιέρωσε στον γιατρό του. Το κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 8 του Σοστακόβιτς, αφιερωμένο στη μνήμη των θυμάτων του φασισμού και του πολέμου και με αυτοβιογραφικά στοιχεία, γράφτηκε σε τρεις μόλις μέρες τον Ιούλιο 1970 στη Δρέσδη, τον καιρό που ο μεγάλος Ρώσσος συνθέτης είχε δει πια τη μουσική του να αποκαθίσταται στη χώρα του. Ακούμε για τον έρωτα του Σούμαν για τη γυναίκα του, βιρτουόζο πιανίστα Κλάρα Βηκ, όπως εκφράζεται στο Κουαρτέτο για πιάνο και Τρίο εγχόρδων σε μι ύφεση μείζονα. Ή την απαιτητική και μελαγχολική Φαντασία του, που έγραψε ένα χρόνο πριν πεθάνει. Απολαμβάνουμε το Οκτέτο εγχόρδων σε μι ύφεση μείζονα με όλη τη χαρά της ζωής που μπορεί να εκφράζει ένας έφηβος, αφού ο Μέντελσον το έγραψε μόλις 16 ετών εμπνευσμένος από τον Φάουστ του Γκαίτε. Ή το κοντσέρτο για δύο βιολιά του Μπαχ, όπου τα δύο βιολιά μοιάζουν να κυνηγούν το ένα το άλλο σε μια μουσική σκυταλοδρομία.

Χρίστος Παπαγεωργίου. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Κάθε χρόνο το φεστιβάλ αναθέτει σε έναν καλλιτέχνη in residence να παρουσιάσει σε παγκόσμια πρεμιέρα μια πρωτότυπη σύνθεση. Φέτος ο καλλιτέχνης ήταν ο πολυσχιδής κι αεικίνητος Χρίστος Παπαγεωργίου, συνθέτης, πιανίστας, τ. διευθυντής του Τρίτου προγράμματος και ραδιοφωνικός παραγωγός (αγαπημένη η «Κυρία με τη Στρυχνίνη» που μεταδίδεται τόσα χρόνια στο Γ’ πρόγραμμα και καμιά εκπομπή δεν μοιάζει με την άλλη). Με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη γέννηση των Μίκη Θεοδωράκη, Μάνου Χατζιδάκι και Γιάννη Κωνσταντινίδη, ο Παπαγεωργίου έγραψε το Κουιντέτο με πιάνο «Hommage», προσθέτοντας τον Μαξ Στάινερ και τον εαυτό του και κάνοντάς μας να βυθιστούμε σε ένα νοερό κουίζ μαντεύοντας την αντιστοιχία κομματιού και συνθέτη.

Στιγμιότυπο συναυλίας. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Ο Χρίστος Παπαγεωργίου μαζί με τον βιολιστή και διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, Σίμο Παπάνα, ανέλαβαν επίσης κεντρικό ρόλο στην καθιερωμένη συναυλία για παιδιά και νέους που διοργανώνει το φεστιβάλ. Ένα απόγευμα, παιδιά και έφηβοι ήρθαν στο πάρκο και είδαν από κοντά πόσοι τρόποι μελωδίας μπορούν να παραχθούν στο πιάνο, πώς να μοιάζει με τσέμπαλο και σαντούρι αν μάλιστα πειράξει κανείς και τις χορδές του, πόσοι τρόποι υπάρχουν για να παίξει το βιολί, όπως το πιτσικάτο ή πόσο πειστικά μιμείται το βιολί τους ήχους των πουλιών.

Χρίστος Παπαγεωργίου και Σίμος Παπάνας στην παιδική συναυλία. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Τα παιδιά και η μουσική τους καλλιέργεια έχουν ιδιαίτερο βάρος για το Φεστιβάλ που από το 2016 υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα. Σε συνεργασία με τις διευθύνσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τα παιδιά τελευταίων τάξεων του δημοτικού, γυμνασίων και λυκείων του νησιού συμμετέχουν σε εργαστήρια με μουσικούς που έρχονται στο νησί για το σκοπό αυτό μέσα στη χρονιά και προετοιμάζουν τα ίδια τη συναυλία τους την άνοιξη. «Σημασία έχει να αγγίξουμε την καρδιά των παιδιών, ώστε τα ίδια να μπορούν ν’ αλλάξουν τα πράγματα και όχι απαραίτητα για να γίνουν μουσικοί. Είναι πάντως μια εισαγωγή στην έννοια του πολιτισμού, την παραγωγή και τη διαχείρισή του και υπάρχουν λίστες αναμονής πλέον από τα σχολεία για να συμμετέχουν», λέει η Λητώ.

Στιγμιότυπο από την παιδική συναυλία. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Στο νησί πάντως υπάρχουν δύο δημοτικά ωδεία και δύο μουσικά σχολεία. Υπάρχουν σίγουρα και παιδιά που στράφηκαν στη μουσική και στις τέχνες χάρη στο φεστιβάλ. Η Λητώ μου διηγείται χαρακτηριστικά μια περίπτωση μαθητή που συμμετείχε σε ένα από τα πρώτα εκπαιδευτικά εργαστήρια στο ΕΠΑΛ Καλλονής, ζήτησε να βοηθήσει εθελοντικά στο φεστιβάλ ως φωτογράφος και τελικά με τη στήριξη και του φεστιβάλ είναι τώρα φωτογράφος και σκηνοθέτης στη Γερμανία.

Στιγμιότυπο από την παιδική συναυλία. Credits: Eleonora Pouwels Pure Photography

Πίσω από καθετί που φαίνεται τόσο χειροποίητο και φυσικό, κρύβεται, όπως είπαμε, πολλή δουλειά αλλά και φυσικά πολλά έξοδα. Πρόκειται για ένα υψηλής ποιότητας φεστιβάλ που αποτελεί πρότυπο, τόσο για περιφερειακά όσο και για κεντρικά φεστιβάλ κλασικής μουσικής. Ο κάθε χρόνος που περνά είναι ένα κατόρθωμα και μακάρι να μακροημερεύσει με τη στήριξη των κεντρικών και τοπικών θεσμών.

Πάντως, για του χρόνου τουλάχιστον το πλάνο είναι ήδη έτοιμο: Το 13ο φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί στις 10-13 Αυγούστου 2027 και λόγω, όπως μαθαίνω, μιας σημαντικής προσωπικής συγκυρίας πριν την έναρξη, θα έχει εορταστική μορφή, με παγκοσμίου φήμης καλλιτέχνες.

Μόλυβος. Credits: Jean Francois Renaud

Χαιρετώ τη Λητώ, τις αδερφές Ντέρκεν, την υπέροχη ομάδα του φεστιβάλ και τον Μόλυβο. Ίσως κάπου εκεί άφησα ένα μαντήλι μου. «Αν δεν το βρεις στη βαλίτσα σου, πες μου και θα ψάξουμε παντού, θα το βρούμε σίγουρα», μου λέει (φυσικά!) η Λητώ. Τελικά το μαντήλι ήταν όντως στη βαλίτσα μου, ένα κομματάκι από την καρδιά μου πάντως το άφησα στον Μόλυβο και στο φεστιβάλ του.