ART MEETS FASHION

Ελεάνα Ανδρεούδη: Κάθε καλλιτέχνης όταν ανεβαίνει στη σκηνή οφείλει να αισθάνεται σταρ

Η prima ballerina της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Ελεάννα Ανδρεούδη έχει δει και έχω ακούσει πολλά, ειδικά στην Ελλάδα όπου συχνά «είσαι ό,τι δηλώσεις». Εκείνη επιμένει στην ταπεινότητα, ακόµα κι αν καµιά φορά – στην Ελλάδα πάντα – εκλαµβάνεται ως αδυναµία.

KEIMENO: Στέλλα Χαραμή | 03.07.2026 STYLE EDITOR: ΣΙΣΣΥ ΣΟΥΒΑΤΖΟΓΛΟΥ/ PHOTOGRAPHER: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΑΚΗΣ

Σε λιγότερο από ένα χρόνο, συμπληρώνει μια δεκαετία ως Α’ χορεύτρια του μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Κι αυτό ήταν μόνο ένα από τα σκαλοπάτια που ανέβηκε χορεύοντας: πρώτα Κορυφαία, μετά Σολίστ. Αυτά, μόνο στην Ελλάδα· αφού νωρίτερα είχε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει το όνειρο κάθε νέας χορεύτριας: είχε γίνει δεκτή στην American Ballet Academy (ΑΒΑ) και στο School of American Ballet.

Η Ελεάνα Ανδρεούδη μπροστά από τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Outfits: Made Bride by Antonea. Kοσμήματα HELLENIC HERITAGE SHOPS. Copyright © Υπουργείο Πολιτισμού /Copyright © Hellenic Ministry of Culture

Βεβαίως, αυτό δεν είναι το βιογραφικό της Ελεάνας Ανδρεούδη, αλλά ένα σύντομο χρονικό για μια δημιουργό που, παρά τα εμπόδια και τα απωθημένα, δεν σταματάει να εξελίσσεται, αφού πάντα, μετά από κάθε δυνατή στιγμή, φροντίζει να ορίζει τον επόμενο στόχο. Τι κι αν ήταν ένα παιδί γεμάτο συστολή και φόβο για τις λέξεις; Το σώμα της μίλησε για εκείνη, όπως και εξακολουθεί να κάνει με μεγάλες αξιώσεις.

Ήδη, ετοιμάζει τις βαλίτσες της για τη Βερόνα, έναν ακόμα από τους σταθμούς της διαδρομής της μέχρι σήμερα, ένα μόνο από τα διεθνή θέατρα που έχει χορέψει. Βεβαίως, στη Βερόνα συχνάζει κάθε καλοκαίρι από το 2018 – και πάλι ως prima ballerina – στο ρωμαϊκό αμφιθέατρο της Αρένας, βιώνοντας αδιάκοπα αυτό που ονομάζουμε «διεθνή καριέρα». Φέτος θα ερμηνεύσει τη Μαρίνα στο μπαλέτο «Ζορμπάς», σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και χορογραφία Λόρκα Μασίν – τον ρόλο που υποδύθηκε η Ειρήνη Παππά στην ομώνυμη ταινία. Λίγες ημέρες πριν την αναχώρηση της, επισκέπτεται ένα άλλο εμβληματικό μνημείο, το ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, από πολύ νωρίς, με την αυγή του ήλιου. Για ένα προσκύνημα στο φως όπου πάντα θέλει να βρίσκεται.

Outfits: Made Bride by Antonea. Κοσμήματα: Επιχρυσωμένο ασημένιο περίαπτο με σμάλτο σε σχήμα βελανιδιού, εμπνευσμένο από τον καρπό του ιερού δέντρου των αρχαίων Ελλήνων Επιχρυσωμένο ασημένιο περίαπτο κεφάλι ταύρου, εμπνευσμένο από μινωικό ρυτό (τελετουργικό σκεύος) σε σχήμα κεφαλής ταύρου (1550-1500 π.Χ.). HELLENIC HERITAGE SHOPS. Copyright © Υπουργείο Πολιτισμού /Copyright © Hellenic Ministry of Culture

Γεννήθηκες στη Λάρισα. Πώς θυµάσαι τα παιδικά σου χρόνια;

Γεµάτα, µε άπειρες ώρες χορού, σχολείου και αγγλικών. Ελάχιστος ελεύθερος χρόνος, αλλά ήµουν ευτυχισµένη, γιατί έκανα αυτό που ήθελα στη ζωή µου.

Πόσο νωρίς ήρθε η συνειδητοποίηση ότι είσαι πλασμένη για να χορεύεις;

Ήταν κυρίως μία ανάγκη έκφρασης, γιατί ως παιδί ήµουν αρκετά ντροπαλή. Ο χορός ήταν ο τρόπος µου να µιλάω και να εκφράζω όλα µου τα συναισθήµατα. Σίγουρα υπήρχε κλίση και ταλέντο, όµως από µόνα τους δεν είναι αρκετά για να γίνει κάτι επάγγελµα. Χρειάζεται πολλή δουλειά, συνέπεια και αγάπη για αυτό που κάνεις.

Συνάντησες αµφισβήτηση όταν πήρες την απόφαση να κάνεις το µπαλέτο επάγγελµα;

Αµφισβήτηση από ποιον;

Δεν πιστεύω ότι ο χορός είναι υποτιµηµένος ως τέχνη στην Ελλάδα, αλλά σίγουρα δεν στηρίζεται συνολικά, όπως του αξίζει

Από το οικογενειακό περιβάλλον, την τοπική κοινωνία, ίσως… Κυρίως για την βιοποριστική ανασφάλεια της καλλιτεχνικής ενασχόλησης.

Η οικογένειά μου με στήριζε απόλυτα σε αυτό. Η συνεχής επαφή μου με το εξωτερικό, μέσα από διαγωνισμούς και υποτροφίες, σε χώρες όπου ο χώρος του κλασικού μπαλέτου ήταν πιο ανεπτυγμένος και εξωστρεφής, μου έδειξε ξεκάθαρα ότι το μπαλέτο είναι ένα κανονικό επάγγελμα και μάλιστα από τα πιο απαιτητικά. Όσο για την τοπική κοινωνία, δεν ήταν κάτι που με απασχολούσε ιδιαίτερα. Όταν έχεις σαφή στόχο και πίστη σε αυτό που κάνεις, οι εξωτερικές αμφιβολίες δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την πορεία σου. Επίσης, θεωρώ πολύ σημαντικό να έχουμε εικόνα του τι συμβαίνει διεθνώς, γιατί πολλές φορές οι παρανοήσεις και τα στερεότυπα γεννιούνται από την ελλιπή ενημέρωση.

Πιστεύεις πως γενικότερα ο χορός είναι µια υποτιµηµένη τέχνη στην Ελλάδα;

Κάθε χώρα έχει τη δική της κουλτούρα. Για παράδειγµα, η Ρωσία έχει µια πολύ ισχυρή παράδοση στο µπαλέτο και µέσα στα χρόνια πολλοί σπουδαίοι δάσκαλοι µετέφεραν αυτή τη γνώση και στη Δύση. Κάποιες χώρες αξιοποίησαν αυτές τις επιρροές στο έπακρον. Και η Ελλάδα σε έναν βαθµό – αλλά όχι όσο θα µπορούσε. Το θέµα, όµως, δεν είναι µόνο η τεχνική γνώση. Είναι πώς επιλέγουµε να µεγαλώσουµε τα παιδιά και πόσο τα φέρνουµε σε επαφή µε την τέχνη. Φτάνει µόνο ένας φορέας για να στηρίξει όσους θέλουν να ακολουθήσουν τον χορό ή χρειάζεται ένα πιο ολοκληρωµένο πλαίσιο; Ρόλο παίζουν και τα µέσα, όπως η τηλεόραση για παράδειγµα, που διαµορφώνουν πρότυπα και αξίες. Τι προβάλλεται; Τι µαθαίνει ένα παιδί ότι αξίζει να κυνηγήσει; Άρα, για να απαντήσω στο ερώτηµά σας, δεν πιστεύω ότι ο χορός είναι υποτιµηµένος ως τέχνη στην Ελλάδα, αλλά σίγουρα δεν στηρίζεται συνολικά, όπως του αξίζει. Και αυτό είναι κάτι που επηρεάζει όχι µόνο τους καλλιτέχνες, αλλά και την παιδεία µας γενικότερα.

Τι σου προσέφερε ο χορός εκείνη την εποχή των πρώτων ερεθισµάτων και τι έχει αλλάξει σήµερα στη σχέση σου µαζί του;

Μου προσέφερε αρχικά έναν τρόπο έκφρασης. Ο χορός ήταν ο τρόπος µου να µιλάω χωρίς λόγια, να εκφράζω όσα ένιωθα. Σήµερα, αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι έχει φύγει εντελώς η ντροπή από τον τρόπο που εκφράζοµαι. Μου έχει δώσει αυτοπεποίθηση, όχι µόνο να µιλάω ελεύθερα, αλλά και να υποστηρίζω µε σιγουριά ό,τι έχω χτίσει µε δουλειά και αφοσίωση. Και αυτό είναι ίσως το πιο σηµαντικό δώρο που µου έχει δώσει: να στέκοµαι µε ειλικρίνεια και δύναµη απέναντι σε αυτό που είµαι και σε αυτό που κάνω.

Το πιο σηµαντικό δώρο που µου έχει δώσει ο χόρός είναι να στέκοµαι µε ειλικρίνεια και δύναµη απέναντι σε αυτό που είµαι και σε αυτό που κάνω.

Πότε σιγουρεύτηκες ότι ανήκεις σε αυτήν την τέχνη;

Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, από την ηλικία των 10 δεν υπήρχε τίποτε άλλο µέσα µου. Ούτε στην ψυχή µου ούτε στο µυαλό µου.

Θα έλεγες πως η εκπαίδευση στο Μόναχο ήταν µια φάση ενηλικίωσης;

Πιστεύω ότι η φάση της ενηλικίωσης είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα για µένα. Η Ακαδηµία του Μονάχου ήταν, θα έλεγα, το “πανεπιστήµιό” µου ήδη από τα 15 µου.

Τι ανακαλείς από εκείνη την εμπειρία;

Τους συμφοιτητές μου, τους έμπειρους δασκάλους μου και την αγαπημένη μου διευθύντρια Konstanze Vernon που με λάτρευε και τη λάτρευα!

Κοσμήματα: Ασημένιο περίαπτο, εμπνευσμένο από το κοίλον του αρχαίου ελληνικού θεάτρου. Επιχρυσωμένο ασημένιο περίαπτο με σμάλτο σε σχήμα κυκλαδικού ειδωλίου, εμπνευσμένο από τα βιολόσχημα ειδώλια της Πρώιμης Κυκλαδικής περιόδου, HELLENIC HERITAGE SHOPS

Γενικά, ακούς το σώµα σου; Και πόσο δύσκολο είναι αυτό για µια µπαλαρίνα του δικού σου βεληνεκούς;

Δεν το άκουγα πάντα, ούτε το σεβόµουν όσο του άξιζε. Όπως λένε, «τα αγαθά κόποις κτώνται», και δεν ξέρω αν γύριζα τον χρόνο πίσω αν θα τα έκανα όλα διαφορετικά. Όταν το αίµα σου “βράζει”, είναι δύσκολο να βάλεις όρια. Πλέον όµως το αγαπώ, το ακούω, το σέβοµαι και του προσφέρω όλα όσα χρειάζεται για να παραµένει υγιές. Δεν θα θυσίαζα ποτέ την ψυχική µου υγεία για τίποτε προσωρινό. Γιατί στο τέλος της ηµέρας, αν δεν είσαι καλά εσύ, δεν µπορείς να σταθείς πραγµατικά πουθενά. Ούτε στην τέχνη, ούτε στη ζωή.

Είμαι της άποψης ότι οι δυσκολίες δεν μας λυγίζουν, αλλά αποκαλύπτουν πόσο δυνατοί μπορούμε να γίνουμε

Υπήρξαν στιγµές που λύγισες από τον κόπο;

Από τον κόπο ποτέ. Αντιθέτως, ο κόπος ήταν πάντα κάτι που µε δυνάµωνε.

Αν όχι από κούραση, για ποιο λόγο αισθάνθηκες να σε εγκαταλείπουν οι δυνάμεις σου; Αν, φυσικά, το αισθάνθηκες σε κάποια φάση της διαδρομής σου;

Δόξα τω Θεώ, δεν αισθάνθηκα ποτέ να με εγκαταλείπουν οι δυνάμεις μου και Τον ευχαριστώ γι’ αυτό. Ακόμη και στις πιο απαιτητικές στιγμές, η αγάπη μου γι’ αυτό που κάνω μου έδινε ακόμη περισσότερη δύναμη να συνεχίζω. Είμαι της άποψης ότι οι δυσκολίες δεν μας λυγίζουν, αλλά αποκαλύπτουν πόσο δυνατοί μπορούμε να γίνουμε.

Όταν άρχισαν να έρχονται οι διακρίσεις και κυρίως τα βραβεία από το εξωτερικό, µετακινήθηκε κάτι µέσα σου; Δικαιώθηκες, αν θέλεις;

Όταν έχεις µάθει να δουλεύεις σκληρά, δεν σταµατάς ποτέ σε ένα σηµείο. Πάντα υπάρχει το κάτι παραπάνω που θέλεις να πετύχεις. Αυτή είναι και η οµορφιά της τέχνης. Σίγουρα, υπήρξε µια αίσθηση δικαίωσης µε τις διακρίσεις και τα βραβεία από το εξωτερικό, αλλά δεν µε άφησα να το χαρώ όσο θα του άρµοζε, γιατί ήδη το µυαλό µου ήταν στον επόµενο στόχο.

Κοσμήματα: Ασημένιο περίαπτο Ομφαλός των Δελφών και ασημένια σκουλαρίκια εμπνευσμένα από τον μαίανδρο, HELLENIC HERITAGE SHOPS

Θα έλεγες, ωστόσο, ότι έχεις ξεπεράσει τον εαυτό σου; Τις προσδοκίες που είχες ξεκινώντας; Ή κάθε φορά επαναδιαπραγµατεύεσαι τους στόχους σου;

Κάποια από όσα έχω ζήσει τα είχα ονειρευτεί, ενώ κάποια άλλα δεν µου είχαν περάσει ποτέ από το µυαλό κι όµως έγιναν πραγµατικότητα. Αυτό συνέβη γιατί ήµουν πάντα προσηλωµένη σε έναν στόχο που διαρκώς µετακινούνταν και ανέβαινε. Κάθε φορά που καταφέρνω κάτι και συνειδητοποιώ ότι έχω ξεπεράσει τις αρχικές µου προσδοκίες, ανεβαίνει αυτόµατα και ο πήχης. Δεν µένω σε αυτό που πέτυχα, αλλά το χρησιµοποιώ ως βάση για το επόµενο βήµα. Με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά επαναδιαπραγµατεύοµαι συνεχώς τους στόχους µου. Είναι ο τρόπος να «επιβιώνεις» στο οποιοδήποτε επάγγελµα και να είσαι ειλικρινής απέναντι στον εαυτό σου.

Πώς ερµηνεύεις την έννοια της διεθνούς καριέρας;

Διεθνής καριέρα για µένα σηµαίνει να µπορείς να συνεργάζεσαι µε διεθνή ονόµατα και να παρουσιάζεις τη δουλειά σου σε θέατρα του εξωτερικού µε αναγνώριση και κύρος στο παγκόσµιο καλλιτεχνικό στερέωµα.

Την έχεις γευτεί όπως την περιγράφεις;

Ναι, φυσικά, και είμαι βαθιά ευγνώμων γι’ αυτό. Συνάντησα ανθρώπους τόσο επί σκηνής όσο και εκτός αυτής, που ποτέ δεν είχα φανταστεί ότι θα γνώριζα. Δεν είχα ποτέ στο μυαλό μου ότι θα πρωταγωνιστούσα ως prima ballerina τα τελευταία οκτώ χρόνια σε παραγωγές του Franco Zeffirelli, σε μια χώρα με τόσο μεγάλη καλλιτεχνική παράδοση όπως η Ιταλία, και πως το καμαρίνι μου θα βρισκόταν κυριολεκτικά δίπλα σε εκείνα της Anna Netrebko, του Leo Nucci, του Jonas Kaufmann, του Marco Armiliato, του Daniel Oren (και πολλών ακόμη, αλλά σταματώ εδώ για να μη γίνω κουραστική). Δεν είχα φανταστεί ότι αυτοί οι άνθρωποι θα με κρατούσαν από το χέρι για να υποκλιθούμε μαζί, έχοντας συνυπάρξει στη σκηνή, ο καθένας υπηρετώντας τη δική του τέχνη. Ούτε ότι μετά από κάθε πρεμιέρα θα δειπνούσαμε μαζί, μέσα σε ένα κλίμα αμοιβαίου σεβασμού και θαυμασμού. Όλο αυτό υπήρξε ένα τεράστιο σχολείο για μένα, αν μπορώ να το θέσω έτσι. Το να έχω γνωρίσει, συνεργαστεί και συνομιλήσει με ανθρώπους που, στην πλειονότητά τους, παραμένουν ταπεινοί, είναι ίσως από τα σημαντικότερα δώρα αυτής της διαδρομής.

Outfits: Made Bride by Antonea. Κοσμήματα: Ασημένιο Περίαπτο Αμφορέας και Ασημένιο Περίαπτο Κεραυνός HELLENIC HERITAGE SHOPS

Μπορεί µια µπαλαρίνα να είναι σταρ; Ή δεν µπήκες ποτέ σε αυτό το τριπάκι;

Ναι, γίνεται απόλυτα και στην πραγµατικότητα συµβαίνει συχνά, απλώς στο µπαλέτο δεν χρησιµοποιείται πάντα ο όρος «σταρ» µε τον ίδιο τρόπο που τον ακούµε στον κινηµατογράφο ή την pop κουλτούρα. Στον χώρο του κλασικού χορού υπάρχουν χορευτές που έχουν διεθνή αναγνώριση, τεράστια καλλιτεχνική ακτινοβολία και «pull» σε κοινό και θέατρα. Ο Roberto Bolle είναι χαρακτηριστικό παράδειγµα: έχει συνδυάσει την υψηλή τεχνική µε ένα πολύ ισχυρό stage presence που τον έχει κάνει πραγµατικά παγκόσµιο όνοµα. Αντίστοιχα, η Marianela Núñez είναι από τις πιο αναγνωρισµένες µπαλαρίνες της γενιάς της, µε τεράστια καλλιτεχνική επιρροή και σταθερή παρουσία στα µεγαλύτερα θέατρα. Οπότε ναι, υπάρχουν «stars» στο µπαλέτο. Απλώς, είναι ένας κόσµος όπου η λέξη συνήθως αντικαθίσταται από έννοιες όπως principal dancer, prima ballerina ή étoile. Επίσης, κατά την προσωπική µου άποψη, ένας καλλιτέχνης όταν ανεβαίνει στη σκηνή οφείλει να αισθάνεται έτσι. Όταν όµως κατεβαίνει από το παλκοσένικο, καλό είναι να θυµάται πως στην πραγµατικότητα είναι ένας απλός άνθρωπος και το κυνήγι της ευτυχίας περιέχει πολλά περισσότερα από µια επαγγελµατική επιτυχία.

Οι πραγµατικά επιτυχηµένοι άνθρωποι διακρίνονται συχνά από απλότητα και εσωτερική ηρεµία, όχι από ένταση ή επίδειξη

Ακούγοντας σε μοιάζεις να μην έχεις παρασυρθεί από το fame του χορού. Ακούγεσαι πολύ γειωμένη. Είναι έτσι;

Το ουσιαστικό fame για έναν καλλιτέχνη το ζει κανείς πάνω στη σκηνή. Πιστεύω ότι κανένας άνθρωπος που έχει δουλέψει σκληρά, έχει συναντήσει δυσκολίες και έχει έρθει αντιμέτωπος με τον εαυτό του δεν έχει πραγματικά χρόνο να ασχοληθεί με το fame. Η προσοχή του είναι στραμμένη στη δουλειά, στην τέχνη και στο πώς θα γίνεται κάθε μέρα καλύτερος.

Ασημένιο περίαπτο Μίτος, εμπνευσμένο από τον διάσημο μίτο της Αριάδνης, HELLENIC HERITAGE SHOPS

Τι είδους εµπειρίες έχεις συλλέξει από το εξωτερικό;

Εδώ και οκτώ χρόνια συνεργάζοµαι σταθερά µε την Αρένα της Βερόνας και έχω βρεθεί στη σκηνή δίπλα σε καλλιτέχνες διεθνούς κύρους που θαύµαζα από µικρή. Αυτό που κρατάω περισσότερο δεν είναι µόνο τα ονόµατα ή οι στιγµές της προβολής, αλλά η κουλτούρα που συνάντησα: ένας βαθύς, ουσιαστικός και µη επιτηδευµένος σεβασµός προς τον καλλιτέχνη και τη διαδικασία. Παράλληλα, έµαθα ότι οι πραγµατικά επιτυχηµένοι άνθρωποι διακρίνονται συχνά από απλότητα και εσωτερική ηρεµία, όχι από ένταση ή επίδειξη. Κυρίως, βίωσα µια νοοτροπία συνεργασίας όπου οι άνθρωποι αλληλοστηρίζονται χωρίς ανταγωνισµό, αλλά µε στόχο την κοινή εξέλιξη. Αυτές οι εµπειρίες αποτελούν για µένα µια πολύτιµη επαγγελµατική και προσωπική παρακαταθήκη που θέλω να µεταφέρω στα «παιδιά» µου.

Έχεις µετανιώσει για πράγµατα που δεν τόλµησες;

Ναι, υπήρξε μια στιγμή που δεν τόλμησα. Όταν έγινα δεκτή στην American Ballet Academy (ΑΒΑ) και στο School of American Ballet. Το όνειρο κάθε νέου χορευτή. Δεν έφυγα για την Αμερική· ήμουν μόλις 15 ετών και η μητέρα μου φοβόταν την απόσταση και το γεγονός ότι θα ήμουν τόσο μικρή μακριά από την οικογένεια. Έτσι επέλεξα τελικά τη Γερμανία. Σήμερα δεν το βλέπω ως λάθος. Ήταν μια επιλογή που με διαμόρφωσε και με οδήγησε στον δικό μου δρόμο. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ένα μικρό “what if” που καμιά φορά περνά από το μυαλό μου.

Γενικά, είσαι ένας άνθρωπος και μια καλλιτέχνιδα που παίρνεις ρίσκα;

Τι εννοείτε ρίσκο;

Ίσως να ξεπεράσεις τους φόβους και τις αναστολές σου…

Ο πρώτος φόβος που είχα από μικρή ήταν αυτός της ντροπής στο να μιλήσω. Όχι στο να χορέψω. Εκφράζοντας, λοιπόν, τον εσωτερικό μου κόσμο μέσω του χορού και με το λεξιλόγιο που διαθέτει το σώμα μας, έφτασα στο σημείο, εδώ και κάποια (αρκετά) χρόνια, όπου δεν ντρέπομαι καθόλου να μιλάω. Λέω όσα νιώθω και υποστηρίζω αυτό που θεωρώ σωστό, χωρίς να παρασύρομαι από κύματα ανειλικρίνειας είτε προσπαθώντας να γίνω αρεστή. Αυτός ήταν ο κύριος φόβος που είχα και ευχαριστώ τη μητέρα μου που με παρέδωσε στην τέχνη αυτή, αλλά και την τέχνη που ανέλαβε να με βοηθήσει ώστε να φέρω εις πέρας αυτό που κάποτε μου φάνταζε βουνό. Αυτός είναι και ο λόγος που παροτρύνω πολλούς γονείς να μυήσουν τα παιδιά τους σε οποιοδήποτε είδος τέχνης και αυτά, αν θελήσουν, θα βρουν το δρόμο τους και ίσως να ξεπεράσουν πολλούς φόβους.

Στο µπαλέτο µπορεί κανείς να διαθέτει άριστη τεχνική, όµως δεν µιλάµε για γυµναστική. Μιλάµε για µια µορφή “πρωταθλητισµού” που ξεκινά από το µέσα, από την ψυχή µας και αποτυπώνεται, ως φυσικό επακόλουθο, στο σώµα

Κοντεύεις να συµπληρώσεις δέκα χρόνια ως prima ballerina στο Μπαλέτο της ΕΛΣ. Τι συγκινήσεις είχε αυτή η εξέλιξη από το 2017 έως τώρα;

Δέκα χρόνια ως πρώτη χορεύτρια και 14 από τότε που πρωτοµπήκα στην ΕΛΣ. Από τα πρώτα χρόνια στη Λυρική είχα την ευκαιρία να δοκιµαστώ σε πρώτους και σολιστικούς ρόλους, ανεβαίνοντας σταδιακά κάθε χρόνο µια βαθµίδα στην ιεραρχία του µπαλέτου. Μεγάλη συγκίνηση αποτέλεσε η αναβάθµισή µου σε πρώτη χορεύτρια από τον κ. Γιώργο Κουµεντάκη το 2017, σε µια περίοδο που βρισκόµουν σε ένα σταυροδρόµι, αναρωτώµενη αν θα µείνω ή θα φύγω από την Ελλάδα. Από τότε, κάθε παράσταση και το χειροκρότηµα του κοινού αποτελούν για µένα ξεχωριστές στιγµές συγκίνησης, καθώς ο πυρήνας όλων είναι η αλήθεια που επιδιώκω να αφήνω επί σκηνής.

Για σένα έχουν σηµασία οι ρόλοι ή η συνοµιλία που σου εξασφαλίζουν µε τη σωµατική σου δυνατότητα;

Πέρα από την τεχνική, που είναι απαραίτητη και αυτονόητο προαπαιτούµενο για να θεωρηθεί κάποιος επαρκής στην τέχνη του µπαλέτου, εκείνο που καθορίζει βαθιά έναν καλλιτέχνη είναι η ερµηνεία και ο τρόπος µε τον οποίο µπορεί να αγγίξει το κοινό. Στο µπαλέτο µπορεί κανείς να διαθέτει άριστη τεχνική, όµως δεν µιλάµε για γυµναστική. Μιλάµε για µια µορφή “πρωταθλητισµού” που ξεκινά από το µέσα, από την ψυχή µας και αποτυπώνεται, ως φυσικό επακόλουθο, στο σώµα. Διαφορετικά, δεν θα µιλούσαµε για τέχνη. Για µένα, λοιπόν, οι ρόλοι έχουν τεράστια σηµασία, όπως και όλα όσα έχουν να πούνε. Γιατί η τέχνη υπάρχει για να επηρεάζει το κοινό και αυτό µπορεί να συµβεί µόνο όταν αγγίζει την ψυχή του.

Πρόσφατα πρωταγωνίστησες στη «Λίµνη των Κύκνων» στη Λυρική. Υπάρχει κάποια ηρωίδα µε την οποία συνδέθηκες περισσότερο µέσα στα χρόνια;

Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί ρόλοι που αγαπώ. Άλλοι είναι κόντρα στην προσωπικότητά µου και µε ιντριγκάρουν, άλλοι είναι πιο κοντά σε µένα. Και οι δύο κατηγορίες αποτελούν για µένα πρόκληση. Ο “Μαύρος Κύκνος” είναι ένας ρόλος που µου αρέσει ιδιαίτερα, λόγω της δυναµικής του, της αυτοκυριαρχίας και της σιγουριάς που αποπνέει. Σε κάποιες περιόδους της ζωής µου, µου έχει δώσει µεγάλη δύναµη. Από την άλλη, ένας ρόλος που αγαπώ πολύ είναι η Μαρίνα στο µπαλέτο «Ζορµπάς», την οποία έχω την τύχη και την ευλογία να ερµηνεύω τα τελευταία χρόνια στην Αρένα της Βερόνας, αλλά και στο Ηρώδειο πρόσφατα, σε χορογραφία Λόρκα Μασίν, υπό τους ήχους του Μίκη Θεοδωράκη. Είναι ένας βαθιά ανθρώπινος ρόλος, γεµάτος πόνο, ένταση, έρωτα, πάθος και αγάπη, που µου έχει προσφέρει πολλά επί σκηνής. Δεν θα µπορούσα να µην αναφερθώ και στο «Ταξίδι στην αιωνιότητα», που παρουσιάσαµε µε την ΕΛΣ στο Δηµοτικό Θέατρο Πειραιά, σε χορογραφία Ρενάτο Τζανέλλα, µε τη µουσική της Ελένης Καραΐνδρου, ένα έργο βασισµένο στις ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Ήταν µια ακόµη εµπειρία µε έντονο δραµατικό φορτίο. Θα έλεγα, λοιπόν, ότι οι δραµατικοί και οι δυναµικοί ρόλοι είναι αυτοί που µε εκφράζουν περισσότερο και έχουν διαµορφώσει την καλλιτεχνική µου ταυτότητα.

Μπορείς να αναγνωρίσεις την καλύτερη σου στιγµή επί σκηνής, µέσα από το δικό σου υποκειµενικό βλέµµα;

Όπως εγώ την έχω βιώσει, είναι κάθε φορά που ανεβαίνω στη σκηνή της Αρένας µπροστά σε 18.000 ανθρώπους. Είναι ένα συναίσθηµα που δύσκολα περιγράφεται µε λόγια. Μου έχουν πει χαρακτηριστικά όσοι είχαν ανέβει σε αυτή τη σκηνή: «Κανείς µας δεν µπορεί να σου εξηγήσει αυτό που θα νιώσεις, πρέπει να ανέβεις για να το καταλάβεις». Και πράγµατι, τότε συνειδητοποιείς ότι τα λόγια είναι λίγα µπροστά στην ενέργεια αυτού του αµφιθεάτρου. Το ίδιο συναίσθηµα βιώνω κάθε φορά και στο Ηρώδειο µε λίγο διαφορετικό τρόπο. Συγκίνηση, δέος και ευγνωµοσύνη.

Ασκείς κριτική στον εαυτό σου;

Φυσικά. Χωρίς αυτοκριτική δεν υπάρχει εξέλιξη.

Κοσμήματα HELLENIC HERITAGE SHOPS

Υπήρξαν στιγµές καµπής; Δηλαδή, φάσεις που αµφισβήτησες τον εαυτό σου και τη δυναµική σου;

Υπήρξαν δύσκολες φάσεις, κυρίως ψυχολογικά, που µε κούρασαν και µε δοκίµασαν. Αλλά δεν αµφισβήτησα ποτέ τον εαυτό µου, γιατί ξέρω ότι ό,τι έχω χτίσει βασίζεται σε σκληρή δουλειά. Αυτό που έµαθα είναι να πατάω γερά στα πόδια µου µέσα από πράξεις και όχι λόγια. Έχω δει και έχω ακούσει πολλά, ειδικά στην Ελλάδα όπου συχνά «είσαι ό,τι δηλώσεις». Δεν συµφωνώ µε αυτό. Πιστεύω στην ταπεινότητα, ακόµα κι αν καµιά φορά – στην Ελλάδα πάντα – εκλαµβάνεται ως αδυναµία. Για µένα, το σηµαντικό είναι να µην σκύβεις το κεφάλι όταν ξέρεις τι αξίζεις και τι προσφέρεις.

Δεν μπορούμε να ζούμε τη ζωή μας με απωθημένα, αλλά να δημιουργούμε εκεί που υπάρχει φως. Τα απωθημένα έχουν σκοτάδι και δεν το θέλω

Είναι κι αυτός ένας από τους λόγους που θέλησες να φύγεις μόνιμα εκτός Ελλάδας;

Πάντοτε με ιντρίγκαρε το τι υπάρχει πέρα από αυτό που βλέπω. Ο ανώτερος στόχος. Ήταν, κατά κάποιο τρόπο, ένα κίνητρο που οδηγούσε τη ζωή σε κάτι πέρα από το γνώριμο. Δεν θα μπορούσα, αλλά ούτε και μπορώ αλλιώς. Είναι μια νοοτροπία που είτε την έχεις είτε όχι. Αναζητάς έμπνευση, γιατί η δυναμική της ψυχής σου δεν αντέχει να βαλτώνει. Ένας άνθρωπος οφείλει να ανοίγει τους ορίζοντές του και να βλέπει τι υπάρχει έξω από το προφανές. Αυτό δημιουργεί και το όνειρο σε κάθε παιδί που γίνεται ενήλικας και θέλει να γίνεται καλύτερο, αλλά και σε κάθε ενήλικα που συνεχίζει να ψάχνει ή να επαναδιαπραγματεύεται το όνειρό του. Όσον αφορά στην Ελλάδα, όταν υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να με εμπνεύσουν με τις γνώσεις τους, τη συμπεριφορά τους και το επίπεδο της καλλιτεχνίας τους, είμαι πανευτυχής. Δεν μου αρέσει, όμως, οτιδήποτε στηρίζεται σε ψέματα. Δεν πιστεύω στο “ό,τι δηλώσεις είσαι”, αλλά σε αυτό που αποδεικνύεις με τη δουλειά σου, τις γνώσεις σου και την αλήθεια σου, στοιχεία που δεν κάνουν φασαρία.

Απωθημένα έχεις;

Φυσικά και έχω κάποια απωθημένα, που δεν αποδίδω σε δική μου υπαιτιότητα, αν μπορώ να το θέσω έτσι. Κάποια στιγμή που ήμουν αρκετά προβληματισμένη, το συζήτησα με έναν σημαντικό άνθρωπο για μένα και μου είπε την εξής φράση: «Εντάξει, αλλά δεν χρειάζεται να ζεις τη ζωή σου με απωθημένα». Ο τρόπος που μου το είπε και η στιγμή εκείνη μου χτύπησαν ένα πολύ ιδιαίτερο καμπανάκι μέσα μου και ουσιαστικά, όλα άλλαξαν. Δεν μπορούμε να ζούμε τη ζωή μας με απωθημένα, αλλά να δημιουργούμε εκεί που υπάρχει φως. Τα απωθημένα έχουν σκοτάδι και δεν το θέλω. Μόνο φως. Φως και ζωή.

Πώς θα ήθελες να εντυπώνεσαι στα µάτια του κοινού σου;

Ως µία καλλιτέχνιδα µε την οποία το κοινό έχει ζήσει πραγµατικά αυτό που είδε πάνω στη σκηνή. Δεν µε ενδιαφέρει µόνο να µε θυµούνται για την τεχνική ή την εκφραστικότητα, αλλά για το συναίσθηµα που µοιραστήκαµε εκείνη τη στιγµή.

Όσο κι αν είναι κλισέ είναι και πραγµατικότητα: ο χορός – σε επίπεδο performance – έχει ηµεροµηνία λήξης. Πως σκέφτεσαι αυτή τη στιγµή;

Όσο κι αν είναι µια αλήθεια του χώρου, προσπαθώ να µην σκέφτοµαι τον χορό µε όρους “λήξης”, αλλά µε όρους διαδροµής. Αυτό που θέλω είναι να είµαι γεµάτη, υγιής και να συνεχίζω να ονειρεύοµαι. Έχω ένα πολύ συγκεκριµένο όνειρο για το µέλλον, που θα προτιµήσω να κρατήσω για την ώρα για µένα…

Θέλω να ξεπερνάω τα όρια της φόρµας, να ερµηνεύω έργα που έχουν περισσότερη θεατρικότητα, ελευθερία και προσωπικό αποτύπωµα

Δηλαδή οραµατίζεσαι πράγματα για το µετά σου;

Προτιµώ πρώτα να γίνονται τα πράγµατα και µετά να µιλάω γι’ αυτά. Αυτό που οραµατίζοµαι σίγουρα είναι µια ζωή µε δηµιουργία και µε καλούς ανθρώπους δίπλα µου.

Θα έβλεπες τον εαυτό σου σε πιο performative ερµηνείες – κι όχι συνδεδεµένες κατ’ ανάγκη µε τις απαιτήσεις του µπαλέτου;

Φυσικά… Είναι κάτι που αγαπώ και που κάνω ήδη. Δεν το βλέπω πια ως κάτι ξεχωριστό από τη δουλειά µου µιας και ήδη συµβαίνει µέσα σε αυτή. Με ενδιαφέρει η κίνηση ως performance, ως αφήγηση κι όχι µόνο ως τεχνική του κλασικού µπαλέτου. Θέλω να ξεπερνάω τα όρια της φόρµας, να ερµηνεύω έργα που έχουν περισσότερη θεατρικότητα, ελευθερία και προσωπικό αποτύπωµα. Είναι και ένας τρόπος να φέρουµε το κοινό πιο κοντά στον χορό και τον χορό πιο κοντά στο κοινό, γιατί συχνά το µπαλέτο θεωρείται κάτι µακρινό ή απρόσιτο …κάτι που για µένα είναι ένας µεγάλος µύθος.

Ποια σχέδια έπονται; Το καλοκαίρι θα σε βρει και πάλι στη Βερόνα;

Πρώτα ο Θεός, ναι. Θα είµαι ξανά στη Βερόνα το καλοκαίρι. Θα υποδυθώ τη Μαρίνα στο Μπαλέτο «Ζορμπάς» (το ρόλο που έπαιξε η Ειρήνη Παπά στην ομώνυμη ταινία) σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και χορογραφία Λόρκα Μασίν. Πρόκειται για μια παραγωγή της Αρένα Di Verona όπου θα βρεθώ για ένατη συνεχόμενη χρονιά. Ταυτόχρονα, δουλεύω πάνω σε ένα νέο εγχείρηµα που µε ενθουσιάζει πολύ: τη δική µου σειρά από κορµάκια χορού, και όχι µόνο.

Ποια είσαι έξω από τη σκηνή, χωρίς τις πουέντ; Πώς θα σε περιέγραφες ως µια νέα, σύγχρονη, όµορφη γυναίκα;

Εκτός σκηνής είμαι ένας αρκετά απλός άνθρωπος. Μου αρέσουν τα ήρεμα μέρη, η μόδα-ιδιαίτερα η haute couture- και το καλό φαγητό. Λατρεύω τα λουλούδια, τα ωραία υφάσματα και τη θάλασσα, ενώ το λευκό είναι το αγαπημένο μου χρώμα. Δεν μπορώ να φανταστώ την καθημερινότητά μου χωρίς μουσική. Πάνω απ’ όλα, με ελκύουν οι άνθρωποι που έχουν σεβασμό προς τον εαυτό τους, αλλά και προς τους άλλους· στον τρόπο που ντύνονται, που συμπεριφέρονται, που μιλούν – σε όλους ανεξαιρέτως. Θεωρώ ότι αυτό λέει πολλά για έναν άνθρωπο.