Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Ένας «διάλογος» με τον Brice Marden

Ο Brice Marden (Μπράις Μάρντεν) αποτελεί ένα ζωντανό θρύλο στον χώρο της σύγχρονης τέχνης. Μολονότι επισκέπτεται την Ελλάδα σχεδόν κάθε καλοκαίρι εδώ και πενήντα χρόνια, ζώντας και δουλεύοντας στο σπίτι που αγόρασε το 1973 στην Ύδρα, η συμμετοχή του στους «Θεϊκούς διαλόγους» του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης συνιστά την πρώτη μουσειακή έκθεση αφιερωμένη αποκλειστικά στο έργο του στη χώρα μας.

Σε αυτήν, ο αμερικανός μινιμαλιστής ζωγράφος παρουσιάζει 44 έργα, τα περισσότερα από τα οποία σχετίζονται, με κάποιον τρόπο με την Ελλάδα, σε διάλογο με 16 αρχαία αντικείμενα που επέλεξε ο ίδιος από τις προθήκες του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης.

photo: Πάρις Ταβιτιάν © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Τα έργα της έκθεσης «Brice Marden και ελληνική αρχαιότητα» είναι πολύ προσωπικά, σημείωσε ο επιμελητής της έκθεσης, ο εικαστικός Δημήτρης Αντωνίτσης. Πολλά από αυτά προέρχονται από το στούντιο του καλλιτέχνη στην Ύδρα, κάποια μάλιστα από το σπίτι του στη Νέα Υόρκη.

Ο Μπράις Μάρντεν είναι γνωστός για τους μεγάλου μεγέθους πίνακές του, στην έκθεσή του όμως στο Μέγαρο Σταθάτου παρουσιάζονται μικρότερου σχήματος έργα, που επελέγησαν προκειμένου η μινιμαλιστική τέχνη του ζωγράφου να μπορέσει να συνομιλήσει με τις αίθουσες του νεοκλασικού κτιρίου.

photo: Πάρις Ταβιτιάν © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα από τη δημιουργική διαδρομή του των τελευταίων 50 χρόνων. Στη μεγάλη αίθουσα του ισογείου παρουσιάζονται επτά επιζωγραφισμένα μάρμαρα, μεταξύ των οποίων τρία φτιαγμένα ειδικά για την έκθεση. Όπως αφηγήθηκε ο επιμελητής, τα μαρμάρινα θραύσματα που χρησιμοποιεί ο Μάρντεν ταξίδεψαν από την Ύδρα στη Νέα Υόρκη, όπου βρισκόταν ο καλλιτέχνης, και μετά πάλι πίσω στην Αθήνα –σε ένα από αυτά μάλιστα έχουν διατηρηθεί οι σημειώσεις του τεχνίτη που τα μέτραγε…

Πλάι σε αυτά τα επιζωγραφισμένα μάρμαρα παρατίθενται αρχαία αντικείμενα που φέρουν και αυτά ψήγματα από το χρώμα με το οποίο ήταν κάποτε ζωγραφισμένα. Αντικείμενα ταπεινά στις περισσότερες περιπτώσεις, που λειτουργούν, όπως λέει ο ίδιος ο καλλιτέχνης, σαν «μικρές ασκήσεις διαλογισμού».

Σε αυτήν την έκθεση, η συμμετοχή των αρχαιοτήτων στον «διάλογο» υπήρξε ηθελημένα διακριτική, αποφεύγοντας την επιβολή του αρχαίου πάνω στο σύγχρονο, όπως συχνά έχει συμβεί στο παρελθόν σε εκθέσεις με ανάλογη φιλοσοφία…

photo credit Bill Jacobson

Στον όροφο του Μεγάρου Σταθάτου παρουσιάζονται έργα από τη σειρά κολάζ «Souvenir de Grèce», όπου ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί κομμάτια από καρτ ποστάλ, τα οποία ενθέτει στο χαρτί, ξύνοντάς το ώστε η επιφάνεια να παραμένει επίπεδη.

Ακόμη, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει μια σειρά από γεωμετρικά έργα εμπνευσμένα από τα παντζούρια των σπιτιών της Ύδρας (ένα από τα οποία ζωγραφισμένο πάνω στο ξύλινο καπάκι της στέρνας του πρώτου του σπιτιού εκεί), δύο έργα ζωγραφισμένα για τις κόρες του, τα «Thira Souvenir» I και ΙΙ (1980), αλλά και έναν εξαιρετικό πίνακα εμπνευσμένο από τους κυματισμούς του νερού στην Ύδρα, που αποτελεί μια χρωματική πανδαισία.
Τέλος, ίσως το πιο πρωτότυπο, ως προς την επιλογή υλικού, έργο της έκθεσης είναι το «Lingam on Eucalyptus»(1992), ένα σχέδιο με μελάνι σε φλοιό κορμού ευκάλυπτου από αυτούς που φυτρώνουν στην Ύδρα.

Brice – Hydra, Greece, 1990, photo credit Bill Jacobson

Ο Brice Marden γεννήθηκε το 1938 στη Νέα Υόρκη. Σπούδασε στη Βοστώνη και το Γέιλ, ενώ όταν επέστρεψε στη Νέα Υόρκη γνώρισε τη δουλειά του JasperJohns, ενώ εργάστηκε ως βοηθός του RobertRauschenberg.Στις μεγάλες εκθέσεις του περιλαμβάνονται: Μουσείο Solomon R. Guggenheim, Νέα Υόρκη (1975), «Paintings, Drawings, Etchings 1975-80», Μουσείο Stedelijk, Άμστερνταμ (1981), «Cold Mountain»,Dia Center for the Arts, Νέα Υόρκη (1991), «A Retrospective of Paintings and Drawings», Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Νέας Υόρκης (2006), «Morocco», Musée Yves SaintLaurent, Μαρακές (2019), «Think of Themas Spaces: BriceMarden’sDrawings»,MenilCollection, Χιούστον (2020) και «Brice Marden. Inner Space», Kunstmuseum, Βασιλεία (2022). Έργα του είχαν παρουσιαστεί ξανά στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, στο πλαίσιο της ομαδικής έκθεσης «The Last GrandTour: Σύγχρονοι περιηγητές στην Ελλάδα»(2011)