Το νέο πρόγραμμα της Στέγης είναι ένα ταξίδι στην υδρόγειο των συναισθημάτων

«The only product of art is feelings». Η φράση του Brian Eno («το μοναδικό προϊόν της τέχνης είναι τα συναισθήματα») ήταν αποτυπωμένη σαν τατουάζ σε διάφορα σημεία της πόλης από το καλοκαίρι – δίχως υπογραφή. Πολλοί υποψιάστηκαν πως πρόκειται για teaser της Στέγης· και είχαν δίκιο.

Σύμφωνα με την Καλλιτεχνική Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου η Onassis Stegi «έχει φτιάξει το δικό της λεξιλόγιο», ώστε πια να είναι αναγνωρίσιμο, ώστε πια να νιώθεις και να γαληνεύεις με την τέχνη. Και τώρα, στα 16 της χρόνια, επισήμως έφηβη, «παραστρατημένη που με ακραία συναισθήματα ζει το παρόν», η Στέγη ανοίγεται με καινούργια περιέργεια στα πράγματα, αφού είναι η πρώτη χειμερινή σεζόν ενός έντονα διευρυμένου προγραμματισμού προς όλες τις μορφές τέχνης και έκφρασης, οργανωμένου δε με πολύ συστηματικό τρόπο.

Φέτος, οι δράσεις της Στέγης εστιάζουν στον κόσμο των συναισθημάτων.

Οι παραστατικές τέχνες – ως πυλώνες του προγραμματισμού της – συνομιλούν πλέον σε ισοτιμία με την αυξημένη εμπλοκή στον ελληνικό κινηματογράφο, στη μουσική, στα εικαστικά ακόμα και στην τέχνη της μόδας. Αυτό σημαίνει πως στις σκηνές και στις έδρες της, από τη Στέγη έως το Onassis Ready, ο διάλογος θα ανοίξει ανάμεσα στον Τζιμ Τζάρμους και τον Ρομέο Καστελούτσι, στον Δημήτρη Παπαϊωάννου και την Γκίλιαν Άντερσον, ανάμεσα στον Λούκας Τβαρκόβσκι, το Νίκο Καραθάνο και τον Ρομέν Γαβρά, τον Ρόμπερτ Άικ  και τον Σλάβοϊ Ζίζεκ. Από το Athens Palestine Festival έως το Onassis ONX.

Στον χάρτη πολιτισμού και των τεχνών, στον χάρτη της πόλης και του Νέου Κόσμου (της τρίτης πιο cool γειτονιάς του κόσμου, όπως ψηφίστηκε από την παγκόσμια λίστα του Time Out) μα και του κόσμου ολόκληρου (κυριολεκτικά αφού το Onassis Touring Programme και οι διεθνείς συνεργασίες εκτοξεύουν τον οργανισμό σε διεθνείς διαδρομές) και το πιο σημαντικό στην υδρόγειο των συναισθημάτων, πρέπει να βάλουμε πολλές, πολλές πινέζες μέσα στην χρονιά.

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου ξαναβρίσκει τον εικαστικό ευατό του σε μια μεγάλη έκθεση.

Στην παράδοση του σύγχρονου θεάτρου, ο καλλιτέχνης – φετίχ του πολυμεσικού θεάματος, ο Πολωνός Λούκας Τβαρκόφσκι επιστρέφει με τη νέα του σκηνοθεσία, το τετράωρο «Oracle» (15 – Οκτωβρίου), ένα σκηνικό σύμπαν για το φαινόμενο του Άλαν Τούρινγκ, της μαθηματικής ιδιοφυΐας που άλλαξε την τροπή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βάζοντας τις βάσεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο επιτυχημένος «Οιδίποδας» του Ρόμπερτ Άϊκ (12 Νοεμβρίου – 13 Δεκεμβρίου) επιστρέφει, με το Νίκο Κουρή σε ρεσιτάλ ερμηνείας-  φέτος στο πλευρό του, η Μαρία Κεχαγιόγλου. Με τη νέα χρονιά, ο Ιταλός πολυαγαπημένος εικονοκλάστης Ρομέο Καστελούτσι κάνει τη δική του επίσκεψη στον «Φάουστ» (3 έως 7 Μαρτίου) με τη λιγότερη χρήση των στίχων του Γκαίτε που έχει γίνει ποτέ και τη συνεργασία δέκα Ελλήνων ηθοποιών και περφόρμερ. Ο Γιάννης Νιάρρος και φέτος στη Μικρή Σκηνή της Στέγης, αυτή τη φορά με την Ομάδα ΝΥΞ στήνουν ένα παράξενο, φαρσικό εργαστήριο προσομοίωσης της ανθρώπινης ζωής με την παράσταση, «2Β – Απαγωγή και Παρατήρηση» (11 Μαρτίου – 30 Μαΐου 2027). Τέλος, ο Νίκος Καραθάνος με το αστείρευτο ποιητικό του χιούμορ θα φέρει στο ίδιο γήπεδο την Ιλιάδα και το ποδόσφαιρο σ’ ένα έργο που ετοιμάζει πολύ καιρό με τίτλο «Έπος» (10 Απριλίου – 30 Μαΐου 2027) και πρωταγωνίστριες την Αμαλία Μουτούση και τη Μαρία Καβογιάννη, σε διαφορετικούς «πάγκους».

Ο Γιώργος Κοτσιφάκης πρωταγωνιστεί στο Onassis Dance Days.

Χορευτικά θα μπει το 2027 με το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και τους (LA)HORDE, σε μια ώσμωση απολύτως απροσδόκητη. Οι χορογράφοι της Rosalia και της Madonna, καθοδηγούν 16 χορευτές και χορεύτριες σε μια μετα-χορευτική παράσταση όπου η ποίηση, το post punk και τα ψηφιακά μέσα φτιάχνουν έναν αδιαίρετο κόσμο. Τίτλος του το «Age οf Content» (23 & 24 Ιανουαρίου).

Σε μικρή χρονική απόσταση, ο χορευτικός θεσμός του Onassis Dance Days (3–7 Φεβρουαρίου) διοργανώνεται για 14η χρονιά με κεντρική παραγωγή το «Landless», την πρώτη κοινή δημιουργία του Χρήστου Παπαδόπουλου και του Γιώργου Κοτσιφάκη, ενώ στον προγραμματισμό του Φεστιβάλ θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι χορογράφοι της νεότερης γενιάς Χριστιάνα Κοσιάρη και Κωνσταντίνος Παπανικολάου.

Εικόνα από την έκθεση “clinamen” στο Onassis Mandra που εγκαινιάζει τη χειμερινή παρουσία της Στέγης.

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου θα επιστρέψει στις ρίζες του· με την πρώτη μονογραφική έκθεσή του στο Onassis Ready (4 Απριλίου – 13 Ιουνίου 2027). «Ένας ζωγράφος είμαι», όπως παραδεχόταν στην χθεσινοβραδυνή παρουσίαση του προγράμματος: «μετά την 13χρονη περιοδεία των έργων μου ανά τον κόσμο, άρχισα να αναθεωρώ τη σχέση μου με τη σκηνή και αποφάσισα να πατήσω φρένο, να κοιτάξω το μεγάλο μου αρχείο και να επιλέξω ανάμεσα στα εικαστικά έργα που εντάχθηκαν μέσα σε δραματουργίες. Από αυτά, γλυπτά και εγκαταστάσεις, αλλά και comics που αποτέλεσαν ένα μεγάλο κομμάτι της πορείας μου, θα φτιάξουν μια μονογραφική έκθεση ώστε να μπορώ να σας προτείνω μια βόλτα στο σύμπαν μου, απελευθερωμένη από κάθε άλλη συνθήκη», σημείωνε· και θα έχει περί τους 2.5 μήνες για να το παρουσιάσει.

Ωστόσο, στην εικαστική ενότητα, η Onassis Stegi ξεκινάει με την εικαστική και ηχητική εμπειρία του «clinamen» στην Onassis Mandra με την υπογραφή του Σελέστ Μπουσιέρ Μουζενό (26 Σεπτεμβρίου έως 5 Δεκεμβρίου)  – έκθεση που εγκαινιάζει τον χειμερινό προγραμματισμό. Σε ένα παράλληλο σύμπαν της έννοιας των εικαστικών, το εργαστήριο CIRCLE Expanded Orbit × Onassis ONX, ένα διεθνές πρόγραμμα επαγγελματικής ανάπτυξης για γυναίκες και φυλοδιαφορετικά άτομα, θα οργανώσει στο Onassis Ready την έκθεση εμβυθιστικής τέχνης «ONX.Exhibition.Athens.2027» (17–21 Μαρτίου).

Οι πρωταγωνιστές του “Οιδίποδα” Μαρία Κεχαγιόγλου και Νίκος Κουρής με την Καλλιτεχνική Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση, Αφροδίτη Παναγιωτάκου και την Ηλιάνα Δημάδη, υπεύθυνη Δραματουργίας της Στέγης.

Ο κινηματογράφος αποκτά άλλον όγκο στον σχεδιασμό της Στέγης, χρηματοδοτώντας νέους αλλά και καταξιωμένους δημιουργούς, εντός κι εκτός Ελλάδας. Η Στέγη θα γίνει μεγάλη οθόνη προβάλλοντας σε πρεμιέρα πολλές από τις συμπαραγωγές της, μεταξύ των οποίων  τα «Sacrifice» του Ρομέν Γαρβρά, την πρώτη αγγλόφωνη ταινία του με γυρίσματα στην Ελλάδα (3 Οκτωβρίου), το «Σουέλ» του Αλέξανδρου Βούλγαρη (7 Δεκεμβρίου), το «Τιτανικός Ωκεανός» της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη και «FROM INSIDE OUT – The Architecture of Peter Zumthor» του Βιμ Βέντερς.

Επίσης, η Στέγη συνδιοργανώνει το Athens Palestine Film Festival (29–31 Οκτωβρίου) και το ArteKino Festival (20–22 Νοεμβρίου), ενώ παρουσιάζει ένα δικό της κινηματογραφικό αφιέρωμα με τίτλο «The Vampires» (21–23 Ιανουαρίου) όπου η Μικρή Σκηνή θα γίνει τόπος τρόμου, παραδόσεων και μυθικών πλασμάτων με την υπογραφή των Κόπολα, Ντελ Τόρο, Τζάρμους κ.α. Βεβαίως, ο Τζιμ Τζάρμους θα εμφανιστεί την Άνοιξη στη Στέγη σε ένα φορμά που θα θυμίζει λιγότερο την κινηματογραφική εποποιία του και περισσότερο τη φύση του ως ροκ σταρ.
Μέσα σε νέες ελληνικές παραγωγές, το Onassis Culture  αναλαμβάνει την παραγωγή ταινιών των σκηνοθετών Γιώργου Τελτζίδη, Αριστοτέλη Μαραγκού και συμπαράγει ταινίες των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου, Φωκίωνα Μπόγρη, Σύλλα Τζουμέρκα, Ευαγγελίας Κρανιώτη.

Στα μουσικά πράγματα το Borderline Festival καλά κρατεί και ανανεώνεται (9 Οκτωβρίου) για μία μέρα με τρία stages στο Onassis Ready και ένα εκρηκτικό lineup: Ρικάρντο Βιλαλόμπος, Nightmares on Wax, Yasmine Hamdan,  Σtella, και οι Alexander Skancke, Everlyn, George Rallis, Anna Vs June & Jan Van Angelopoulos κ.α.  Επίσης, για τέταρτη χρονιά, το web radio της Στέγης (στην πεντάδα των μεγαλύτερων web radio της Ευρώπης) κάνει κατάληψη με το γνωστό Takeover (19 & 20 Φεβρουαρίου) σε όλο το κτίριο με δύο νύχτες αφιερωμένες στην εξερεύνηση της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής, ενώ η τζαζ ψυχεδέλεια θα αποθεωθεί στο live event «Speaking with Spirits» (20 Μαρτίου).

O Ρομέν Γαβράς θα παρουσιάσει σε πανελλήνια πρώτη τη νέα του ταινία “Θυσία” και θα παραδώσει masterclass στη Στέγη.

Η έλευση των σούπερ σταρ των τεχνών και των γραμμάτων συνεχίζεται στις συζητήσεις όπου φέτος η Αφροδίτη Παναγιωτάκου θα συναντήσει την Βρετανίδα σχεδιάστρια μόδας Μπέλα Φρόϋντ (15 Δεκεμβρίου), την κορυφαία ηθοποιό, συγγραφέα και ακτιβίστρια Γκίλιαν Άντερσον (16 Ιανουαρίου), και τον διανοούμενο Σλάβοϊ Ζίζεκ (11 Φεβρουαρίου). Στο τόξο των masterclasses θα δούμε τους Ρομέν Γαβρά (4 Οκτωβρίου), Λούκας Τβαρκόβσκι (17 Οκτωβρίου), τους ανερχόμενους κινηματογραφιστές, Λουίς Σεβιλότ, Σέρτζιο Οξμαν και Εμίλ Οσέλ και την εικαστικό Μαρία Γενιτσαρίου (17 Ιανουαρίου).

Εν τω μεταξύ το πρόγραμμα υποτροφιών Onassis Air θα συνεργαστεί φέτος με 51 fellows, φθάνοντας αισίως, μέσα σε 8 χρόνια, τους 300 ωφελούμενους καλλιτέχνες που βρήκαν χώρο να ερευνήσουν. Την ίδια ώρα, ο χώρος της μόδας μπαίνει στην Στέγη ως κυψέλη δημιουργίας σε συνεργασία με το μεγαλύτερο πανεπιστήμιο στο fashion desing, το Saint Martin’s College.  

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση Αντώνης Παπαδημητρίου.

Το πλέγμα των δραστηριοτήτων του Ιδρύματος Ωνάση είναι τόσο ευρύ αλλά με σταθερό συνδετικό κρίκο, όπως τόνιζε χθες ο πρόεδρος του Αντώνης Παπαδημητρίου, τον πολιτισμό. Γιατί ο τομέας της Υγείας και της Παιδείας είναι πράξεις πολιτισμού. Το Ωνάσειο Νοσοκομείο μετά και την πολύ σημαντική χειρονομία των εγκαινίων του Μεταμοσχευτικού Κέντρου συνυπάρχει για δεύτερη χρονιά με το μεγάλο εγχείρημα των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων που φέτος αγγίζουν τα 20 σε όλη την Ελλάδα και αριθμούν 6.000 μαθητές και 14.000 αιτήσεις καθηγητών για 400 θέσεις εργασίας· γεγονός που, σύμφωνα με τον κ. Παπαδημητρίου, απηχεί την «τεράστια κοινωνική αποδοχή τους».

Από φέτος, η Onassis Stegi συσφίγγει τη σχέση της με τα σχολεία εισάγοντας ομίλους και σύνολα όπου η τέχνη αποτελεί το κλειδί, ενώ αντίγραφα της μεγάλης συλλογής έργων του Ιδρύματος Ωνάση θα κοσμούν τους κοινόχρηστους χώρους των σχολείων. «Αν οικονομικά δεν μπορούσαμε να στηρίξουμε τίποτε άλλο, ακόμα κι αν αυτό σήμαινε πως θα έπρεπε να κλείσει η Στέγη, τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία θα έπρεπε να συνεχίσουν το έργο τους. Είναι το μεγαλύτερο στοίχημα μας, ίσως μεγαλύτερο κι από το έργο του Ωνάσειου νοσοκομείου», υπερθεμάτιζε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, εκτιμώντας πως ο πολιτισμός αρχίζει από την βάση της κοινωνικής ύπαρξης, την εκπαίδευση. «Γι’ αυτό ας προχωρήσουμε με τη μεγάλη δύναμη της Τέχνης».

Ο προγραμματισμός του Onassis Culture φέρνει πολλές εκδηλώσεις και στο Onassis Ready.