Χωρίς πατέρα

Στη Βουδαπέστη του 1957 ο μικρός Άντον Χιρς περιμένει με λαχτάρα να επιστρέψει από την εξορία ο πατέρας του τον οποίο δεν έχει γνωρίσει ποτέ. Η παρουσία ενός μυστηριώδη άντρα από το παρελθόν της μητέρας του, προκαλεί αντιφατικές σκέψεις και συναισθήματα στο νεαρό αγόρι.

Η ιδεολογία του σεναρίου δεν αφήνει παρερμηνείες για τις θέσεις του Λάζλο Νέμες σε σχέση με το κομμουνιστικό παρελθόν της χώρας του. Ο χρόνος δράσης εντοπίζεται στην Βουδαπέστη λίγες βδομάδες μετά από την καταστολή των φοιτητικών εξεγέρσεων από τα σοβιετικά στρατεύματα, τα οποία συμβολίζουν την «κομμουνιστική δικτατορία» σύμφωνα με τον δημιουργό του φιλμ.

Με πρόσχημα την ιστορία ενηλικίωσης του οργισμένου παιδιού, το κλίμα της εποχής αποτυπώνεται εξαίσια αν και τα πολιτικά μηνύματα είναι κάπως άγαρμπα ενσωματωμένα στο σενάριο.  Ο Νέμες προσπαθεί να αφήσει έντονο το στίγμα του σε μια πολιτική αλληγορία με αρκετά επίπεδα συμβολισμού και πυκνό μυστήριο (καταλύτης ο ρόλος του άγνωστου επισκέπτη με την μοτοσυκλέτα).

Οριακά τα καταφέρνει χάρη στην αδιαμφισβήτητη ικανότητα του να χτίζει σασπένς από το… μηδέν – αρκετά ανεξήγητα στιγμιότυπα βρίσκουν την αιτιολογία τους όσο η πλοκή προχωρά- παρότι ηεστιασμένη κάμερα στο εκφραστικό πρόσωπο του αγοριού, μερικές φορές μοιάζει αμήχανη και αποπροσανατολισμένη.

Το προσωπικό τραύμα του μικρού αγοριού (του γιου του εχθρού του λαού όπως τον αποκαλούν οι… σύντροφοι) που αδυνατεί να κατανοήσει τις περίπλοκες συμπεριφορές των ενηλίκων – οι οποίοι κάνουν σχεδόν τα πάντα στα μουλωχτά- έρχεται σε αντίστιξη με το παρωχημένο και μονοδιάστατο σχολιασμό μιας δραματουργικά ισχνής πολιτικής αλληγορίας που δυσκολεύεται να βρει τα πατήματα της δίχως την χρησιμοποίηση κλισέ και στερεοτύπων.

Ακόμη κι έτσι πάντως το φιλμ παρακολουθείται με ζωηρό ενδιαφέρον καθώς η σκηνοθετική βιρουοζιτέ του ούγγρου σε αρκετές σκηνές είναι μεγαλειώδης.

Η ταινία έκανε την πανελλήνια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κιν/φου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας 2025.