Φρούτα και διαβήτης: Αλήθειες και μύθοι που πρέπει να γνωρίζουμε

Μπορεί ένα άτομο με διαβήτη να τρώει μπανάνα; Τα σταφύλια ανεβάζουν το σάκχαρο; Είναι τα πράσινα μήλα καλύτερα από τα κόκκινα; Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Διαβήτη, ζητήσαμε από την κλινική διαιτολόγο – διατροφολόγο Αναστασία Κόκκαλη να μας εξηγήσει τι ισχύει για τους πιο συχνούς μύθους γύρω από τα φρούτα και τον διαβήτη.

«Τα φρούτα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, καθώς προσφέρουν βιταμίνες, μέταλλα, φυτικές ίνες και πολύτιμες αντιοξειδωτικές ουσίες. Ωστόσο, όταν υπάρχει σακχαρώδης διαβήτης ή προδιαβήτης, συχνά δημιουργείται σύγχυση σχετικά με την κατανάλωσή τους. Η αλήθεια είναι ότι κανένα φρούτο δεν χρειάζεται να αποκλείεται αυτομάτως από τη διατροφή ενός ατόμου με διαβήτη. Αυτό που έχει σημασία είναι η ποσότητα, η μορφή κατανάλωσης και η συνολική σύνθεση του γεύματος», εξηγεί η ειδικός.

Ας ξεκαθαρίσουμε τους πιο διαδεδομένους μύθους για τη διατροφή και τα φρούτα στον διαβήτη.

Αλήθεια: Τα φρούτα περιέχουν φυσικά σάκχαρα, αλλά δεν είναι διατροφικά ισοδύναμα με τα γλυκά. Σε αντίθεση με τα περισσότερα γλυκίσματα, τα ολόκληρα φρούτα περιέχουν νερό, φυτικές ίνες και βιοδραστικές ενώσεις που συμβάλλουν στη συνολική υγεία. Οι σύγχρονες διατροφικές συστάσεις ενθαρρύνουν την κατανάλωση ολόκληρων φρούτων, με προσαρμογή της ποσότητας στις εξατομικευμένες ανάγκες.

Αλήθεια: Δεν υπάρχουν γενικά «απαγορευμένα» φρούτα. Η επίδραση ενός φρούτου στη γλυκόζη εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα των διαθέσιμων υδατανθράκων που καταναλώνονται, αλλά και από την ωριμότητα, τη μορφή του και την ατομική μεταβολική απόκριση. Για παράδειγμα, μια μικρή μπανάνα ή μια ελεγχόμενη μερίδα σταφυλιών μπορεί να ενταχθεί σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρόγραμμα.

Το μυστικό δεν είναι να αποφεύγουμε συγκεκριμένα φρούτα, αλλά να προσέχουμε τη μερίδα.

Αλήθεια: Ο χυμός δεν προσφέρει τα ίδια οφέλη με το ολόκληρο φρούτο. Κατά την παρασκευή του χυμού μειώνεται σημαντικά η περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, ενώ είναι πολύ εύκολο να καταναλώσουμε τους υδατάνθρακες από δύο ή τρία φρούτα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερη αύξηση της γλυκόζης συγκριτικά με την κατανάλωση ολόκληρου φρούτου. Προτιμήστε, λοιπόν, ένα πορτοκάλι αντί για ένα ποτήρι χυμό πορτοκαλιού.

Αλήθεια: Το χρώμα δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της περιεκτικότητας ενός φρούτου σε σάκχαρα. Η ποικιλία, το μέγεθος και ο βαθμός ωρίμανσης επηρεάζουν τη διατροφική του σύσταση. Ένα κόκκινο μήλο δεν είναι απαραίτητα λιγότερο κατάλληλο για κάποιον με διαβήτη από ένα πράσινο. Σημαντικότερο ρόλο παίζουν η ποσότητα και οι συνολικοί υδατάνθρακες.

Αλήθεια: Δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ότι η κατανάλωση φρούτων το βράδυ είναι από μόνη της επιβλαβής για τη ρύθμιση του σακχάρου. Τα φρούτα μπορούν να καταναλωθούν οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, ανάλογα με τις ανάγκες, τη φαρμακευτική αγωγή και το συνολικό διατροφικό πρόγραμμα. Ένα φρούτο μαζί με γιαούρτι ή λίγους ανάλατους ξηρούς καρπούς μπορεί να αποτελέσει ένα θρεπτικό σνακ.

Για πολλούς ενήλικες, 2-3 μερίδες ολόκληρων φρούτων ημερησίως μπορούν να ενταχθούν σε ένα ισορροπημένο πρόγραμμα. Ωστόσο, δεν υπάρχει μία ιδανική ποσότητα για όλους. Η ποσότητα και η κατανομή τους εξαρτώνται από τις ενεργειακές ανάγκες, τη γλυκαιμική ρύθμιση, τη σωματική δραστηριότητα και τη θεραπευτική αγωγή.

Και όπως υπογραμμίζει η Αναστασία Κόκκαλη, ο διαβήτης δεν σημαίνει διατροφή χωρίς φρούτα! «Αντί να φοβόμαστε τα φυσικά σάκχαρα, χρειάζεται να εστιάζουμε στην ποιότητα της διατροφής, στις κατάλληλες μερίδες και στη συνολική πρόσληψη υδατανθράκων. Γιατί στη διατροφή του διαβήτη, το ζητούμενο δεν είναι οι περισσότερες απαγορεύσεις, αλλά οι καλύτερες επιλογές», συμπληρώνει.