Ελένη Ουζουνίδου: ο Λόγος του Κολοκοτρώνη πρέπει να ξανακουστεί στις μέρες μας

Πώς προέκυψε η φετινή σας συνάντηση με τον Σταμάτη Κραουνάκη;
Με το Σταμάτη συνεργαζόμαστε εδώ και μια δεκαετία πολύ τακτικά, μάλιστα είναι το τρίτο καλοκαίρι που με σκηνοθετεί σε παραγωγή του φεστιβάλ. Στο μυαλό του η ιδέα του να δραματοποιήσει το λόγο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Πνύκα, τριγυρνούσε αρκετό καιρό και φέτος, πιστεύοντας πως είναι η κατάλληλη στιγμή, αποφάσισε να το κάνει στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου στη Μικρή Επίδαυρο. Μου εξήγησε πως δεν ήθελε έναν άντρα ηθοποιό να μεταφέρει αυτό το κείμενο στη σκηνή αλλά μια γυναίκα και μου πρότεινε να το κάνω. Στην αρχή απόρησα, αλλά έχοντας απόλυτη εμπιστοσύνη σ’ αυτόν τον εκρηκτικό, μοναδικό και χειμαρρώδη καλλιτέχνη και προχωρώντας μαζί του στις πρόβες, κατάλαβα το όραμα του και ενθουσιάστηκα.

Στην αρχή απόρησα που ο Σταμάτης Κραουνάκης διάλεξε γυναίκα για αυτό το ρόλο. Προχορώντας όμως στις πρόβες κατάλαβα το όραμά του και ενθουσιάστηκα.

Τι είναι αυτό που σας γοητεύει σ’ αυτό το κείμενο;
Μέσα στο κείμενο αποκαλύπτονται πολλά στοιχεία της προσωπικότητας του Κολοκοτρώνη. Αυτά με γοητεύουν περισσότερο. Δεν ήταν απλά ένας ικανός στρατηγός αλλά ένας ιδεολόγος αγωνιστής. Έκανε θρησκεία του την ομόνοια και το κοινό καλό κι έτσι πορεύτηκε. Όταν μιλάει για τους αγώνες, δεν αναφέρεται στα προσωπικά κατορθώματα και πάντα χρησιμοποιεί πληθυντικό αριθμό “πολεμήσαμε”, “εκάμαμε την επανάσταση”, “κατορθώσαμε” κλπ. Πίστευε πως μόνο όλοι μαζί θα κατορθώσουμε “τα μεγάλα πράγματα”.

Πόσο μας αγγίζουν σήμερα τα διδάγματα του Κολοκοτρώνη;
Θεωρώ πως δεν είναι διδακτικός ο λόγος του. Καταθέτει τις εμπειρίες του μπροστά στα γυμνασιόπαιδα προκειμένου να κατανοήσουν με καθαρότητα, το τί είχε συμβεί στο παρελθόν ώστε να αποστρέφονται τη διχόνοια και τα κακά αποτελέσματα της. Μας δίνεται όμως και μας η ευκαιρία μέσα απ’ αυτό το ντοκουμέντο, τώρα που ζούμε σε καιρούς σύγχυσης, να κατανοήσουμε πως ο μόνος δρόμος για να θεμελιωθεί και να στερεωθεί μια Πολιτεία είναι η ομόνοια, η καλλιέργεια του πνεύματος, η ελευθερία και η αγωνία για το κοινό καλό.

Τι είναι αυτό που καθιστά τον συγκεκριμένο λόγο «πολύτιμη πνευματική παρακαταθήκη»;
Στο μεγαλύτερο κομμάτι του λόγου του, δίνει μεγάλη έμφαση στην παιδεία, στη μόρφωση, στην πνευματική καλλιέργεια. Ένας άνθρωπος αγράμματος, που πέρασε τη ζωή του στους αγώνες και στις φυλακές προστάζει: “να σκλαβωθείτε εις τα γράμματα σας”.

Συγκρίνοντας τον συγκεκριμένο λόγο με πολιτικούς λόγους που ακούμε στην εποχή μας εντοπίζετε ομοιότητες ή διαφορές;
Μόνο διαφορές. Πρώτα πρώτα ο λόγος του δεν είναι πολιτικός. Παρακολούθησε τον γυμνασιάρχη Γεννάδιο σ’ ένα μαθήματα του όπου ανέλυε ένα απόσπασμα μιας δημηγορίας από την ιστορία του Θουκιδίδη και ενθουσιασμένος ζήτησε να μιλήσει ο ίδιος στους νέους για την πατρίδα. Έτσι ο λόγος του είναι καθαρός, ειλικρινής, ζεστός, συναισθηματικός με σκοπό να παρασύρει και να πείσει τα γυμνασιόπαιδα αυτά, για το πόσο σημαντική είναι η μόρφωση και η συλλογική προσπάθεια για να “στολίσουν” και για να “ισάσουν” τον ελεύθερο πλέον τόπο.

Ο λόγος του Κολοκοτρώνη δεν είναι πολιτικός. Είναι καθαρός, ειλικρινής, ζεστός, συναισθηματικός… Προσπάθησε να πείσει πως η μόρφωση και η συλλογική προσπάθεια μπορούν να “ισάσουν” τον ελεύθερο τόπο.

Ο Κολοκοτρώνης επιχείρησε να εμπνεύσει τους νέους της εποχής του μιλώντας για Πατρίδα-Παιδεία-Ορθοδοξία. Κατά τη δική σας άποψη πάνω σε ποιες αξίες Θα πρεπε να “πατήσει” ένας ηγέτης για να κατορθώσει να εμπνεύσει τους σημερινούς νέους;
Λέει στο λόγο του ο Κολοκοτρώνης : “ο λαός, όστις στερημένος απ’ τα μέσα της προκοπής, εκατήντησε εις αθλίαν κατάσταση κι αυτή αύξαινε καθ’ ημέρα χειρότερα”. Φοβάμαι πως έτσι είναι κι η κατάσταση του λαού τώρα. Έχουμε μια ροπή προς το κακό που λέει κι Λούλα Αναγνωστάκη. Μας αρέσουν οι πολυτέλειες ενώ μας συμβούλεψε ο Κολοκοτρωνης να μην τις έχουμε και να προτιμάμε τον πνευματικό πλούτο. Δεν το κάνουμε, είμαστε ρηχοί και κατ’ επεκτάσιν κι πολιτικοί μας οι οποίοι “πατάνε” πάνω στις “αδυναμίες “μας για να μας εμπνεύσουν κι αλίμονο, το καταφέρνουν.