Άρτεμις Ποταμιάνου: Στο Platforms Project δεν βλέπεις μόνο έργα, αλλά και τις κοινότητες πίσω από αυτά

Φιλοξενώντας 66 καλλιτεχνικές πλατφόρμες με περισσότερους από 1.100 καλλιτέχνες από 22 χώρες, η ανεξάρτητη έκθεση τέχνης Platforms Project 2026, ανοίγει τις πύλες της από 17 έως 20 Σεπτεμβρίου στο πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, της Βουλής των Ελλήνων, προσφέροντας στους επισκέπτες ένα πλούσιο πανόραμα σύγχρονης τέχνης, αλλά και την ευκαιρία συνάντησης με τους καλλιτέχνες και τις κοινότητες που βρίσκονται πίσω από αυτήν.

Δεκατέσσερα χρόνια παρουσίας στην εικαστική σκηνή της Αθήνας συμπληρώνει με τη φετινή του διοργάνωση το Platforms Project, η ανεξάρτητη έκθεση τέχνης που ίδρυσε και επιμελείται η Άρτεμις Ποταμιάνου, η οποία έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας διεθνής χώρος καλλιτεχνικού διαλόγου.

Η φετινή αποτελεί τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διοργάνωση του Platforms Project, φιλοξενώντας στους χώρους του 66 καλλιτεχνικές πλατφόρμες, περισσότερους από 1.100 δημιουργούς και συμμετοχές από 22 χώρες. Ταυτόχρονα, το παράλληλο πρόγραμμα περιλαμβάνει 57 performances, θεματικές ομιλίες και ημερίδες, παρουσιάσεις βιβλίων, workshops, οργανωμένες ξεναγήσεις και εκπαιδευτικές δράσεις, προσφέροντας στους επισκέπτες ένα πανόραμα σύγχρονης τέχνης.

Το Platforms Project, που διευθύνουν η Άρτεμις Ποταμιάνου και ο Μιχάλης Αργυρού, θα φιλοξενηθεί για τρίτη συνεχή χρονιά στο πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, που στεγάζει τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, από τις 17 έως και τις 20 Σεπτεμβρίου, ενώ παράλληλα, στο Λόφος Art Project, στην Κυψέλη, από 16-20 Σεπτεμβρίου, θα παρουσιάζεται η έκθεση «M#3, Moments, Meetings, Memories», σε επιμέλεια των Liesbeth Bos και Konstantin Economou, με τη συμμετοχή 42 καλλιτεχνών που έχουν λάβει μέρος στο Platforms Project τα προηγούμενα χρόνια.

Με την ευκαιρία της φετινής διοργάνωσης, μιλήσαμε με την εικαστικό και επιμελήτρια Άρτεμη Ποταμιάνου, για όσα θα έχουν την ευκαιρία οι επισκέπτες και οι επισκέπτριες να δουν και να συζητήσουν στο Platforms Project 2026, στο Καπνεργοστάσιο.

Το Platforms Project ξεκίνησε από την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας χώρος για την ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή — για καλλιτεχνικές ομάδες που παρουσιάζουν οι ίδιες τη δουλειά τους, έξω από τις καθιερωμένες ιεραρχίες του συστήματος της τέχνης. Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για μια έκθεση, αλλά για μια συνάντηση διαφορετικών καλλιτεχνικών κοινοτήτων.

Η διεθνής διάσταση ήταν εξαρχής συστατικό στοιχείο του Platforms Project. Σήμερα, μετά από 14 χρόνια, έχει δημιουργηθεί ένα μεγάλο δίκτυο καλλιτεχνών, ομάδων, επιμελητών και ανεξάρτητων χώρων από διαφορετικές χώρες. Αυτό που μάς ενδιαφέρει είναι να συναντηθούν αυτές οι διαφορετικές πρακτικές και να δημιουργηθούν πραγματικές σχέσεις και συνεργασίες. Για εμάς, η συνεργασία δεν είναι απλώς μια οργανωτική αρχή· είναι ένας τρόπος παραγωγής και διάδοσης της τέχνης.

Το Platforms Project ξεκίνησε από την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας χώρος για την ανεξάρτητη καλλιτεχνική σκηνή

Το Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων έχει μια πολύ ιδιαίτερη ιστορία και έναν έντονο συμβολισμό. Είναι ένας χώρος που συνδέεται με την εργασία, την παραγωγή, την κοινωνική και πολιτική ιστορία της Αθήνας, και ταυτόχρονα σήμερα αποτελεί έναν σημαντικό δημόσιο χώρο πολιτισμού. Αυτή η συνύπαρξη είναι από μόνη της ενδιαφέρουσα για μια διοργάνωση σύγχρονης τέχνης.

Για το Platforms Project έχει αποδειχθεί ένας ιδιαίτερα φιλόξενος χώρος, κυρίως λόγω της κλίμακάς του και της δυνατότητας που μάς δίνει να αναπτύξουμε ένα μεγάλο και πολυφωνικό εγχείρημα. Η παρουσία του έργου μέσα σε ένα χώρο με τόσο έντονο ιστορικό και θεσμικό φορτίο δημιουργεί αναπόφευκτα ένα διάλογο ανάμεσα στην τέχνη, την κοινωνία και τους θεσμούς. Δεν είναι όμως κάτι που θέλουμε να επιβάλουμε ως μια συγκεκριμένη ανάγνωση. Μάς ενδιαφέρει περισσότερο να αφήσουμε τον ίδιο τον χώρο και τα έργα να δημιουργήσουν τις δικές τους συνδέσεις.

Φέτος παρουσιάζεται η μεγαλύτερη διοργάνωση στην ιστορία του Platforms Project, με 66 καλλιτεχνικές πλατφόρμες, περισσότερους από 1.100 δημιουργούς και συμμετοχές από 22 χώρες. Επομένως, το πρώτο που θα συμβούλευα έναν επισκέπτη είναι να μην προσπαθήσει να «τα δει όλα» με τον ίδιο τρόπο. Να περιπλανηθεί, να σταθεί σε έργα που του δημιουργούν ένα ερώτημα ή μια έλξη και, κυρίως, να μιλήσει με τους ίδιους τους ανθρώπους των πλατφορμών. Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στοιχείο του Platforms Project: η άμεση επικοινωνία. Δεν βλέπεις μόνο έργα, αλλά συναντάς τους καλλιτέχνες και τις κοινότητες που βρίσκονται πίσω από αυτά.

Το σημαντικότερο στοιχείο του Platforms Project είναι η άμεση επικοινωνία. Δεν βλέπεις μόνο έργα, αλλά συναντάς τους καλλιτέχνες και τις κοινότητες που βρίσκονται πίσω από αυτά

Από το παράλληλο πρόγραμμα θα ξεχώριζα τις ομιλίες και τις performances, γιατί προσφέρουν μια διαφορετική πρόσβαση στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή. Θα έλεγα, πάντως, να μην παραλείψει κανείς το σύνολο της εμπειρίας· το Platforms Project είναι περισσότερο μια ζωντανή συνάντηση παρά μια έκθεση που εξαντλείται στην παρουσίαση των έργων.

Μετά από 14 χρόνια, αισθανθήκαμε ότι ήταν σημαντικό να κοιτάξουμε για λίγο πίσω. Όχι τόσο για να κάνουμε μια ιστορική καταγραφή του Platforms Project όσο για να δούμε τι έχει δημιουργηθεί μέσα από αυτές τις συνεχείς συναντήσεις: ποιες σχέσεις, ποιες συνεργασίες, ποιες φιλίες, ποιες καλλιτεχνικές διαδρομές.

Η έκθεση «M#3, Moments, Meeting, Memories», σε επιμέλεια της Liesbeth Bos και του Konstantin Economou, δύο ατόμων που μετέχουν χρόνια στο Platforms Project, συγκεντρώνει 43 καλλιτέχνες που έχουν συμμετάσχει σε προηγούμενες διοργανώσεις. Έτσι, η αναδρομή γίνεται μέσα από τους ίδιους τους ανθρώπους και τα έργα τους. Είναι ένας τρόπος να γίνει ορατή η μνήμη του Platforms Project, αλλά και το γεγονός ότι μια διοργάνωση μπορεί, με τον χρόνο, να μετατραπεί σε κοινότητα.

Για ‘μένα αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα αυτών των 14 χρόνων: ότι, πέρα από τις εκθέσεις και τους αριθμούς, έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο ανθρώπων που συνεχίζει να επικοινωνεί, να συναντιέται και να εξελίσσεται. Είναι και μια καλή αρχή για να ξεκινήσουμε τους εορτασμούς των 15 χρόνων…