Ο Θρύλος του Μάικλ Κόλχαας

Στη νουβέλα του Κλάιστ ο Κολχάας ήταν ένας έμπορος αλόγων. Κάποιος άρχοντας του έκανε μια φοβερή αδικία. Μην μπορώντας να βρει το δίκιο του με άλλο τρόπο, ο Κολχάας το ζήτησε με τη δύναμη των όπλων. Κι η σπίθα της αδικίας έγινε μια πυρκαγιά εκδίκησης, που παραλίγο να κάψει ολόκληρη τη χώρα.

Η ταινία “Ο Θρύλος του Μάικλ Κόλχαας” δίνει έμφαση στο ρεαλισμό. Οι ήρωες ζουν σε δύσκολες συνθήκες, μες τη βρόμα, σε πέτρινα σπίτια. Είναι μια αρκετά καλή αναπαράσταση μιας παλιότερης εποχής. Κι επειδή ο ρεαλισμός είναι το βασικό ζητούμενο, οι χαρακτήρες είναι αρκετά ισορροπημένοι και δεν υπάρχουν τόσο ακραίες συμπεριφορές και αντιδράσεις. Έτσι, όμως, δεν αποδίδεται με μεγάλη ένταση ο συμβολισμός και η βασική ιδέα, που κυριαρχεί στο έργο του Κλάιστ. Ότι δηλαδή αναζητώντας την εκδίκηση ή τη δικαιοσύνη, μπορεί ο έλεγχος να χαθεί και ανεξέλεγκτη η βία να παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά της. Επίσης, η πλοκή έχει απλοποιηθεί κάπως, ώστε να ταιριάζει περισσότερο στο κινηματογραφικό είδος. 

Στην ταινία ο Κολχάας είναι αρκετά ισορροπημένος. Είναι κατά βάση ο καλός, χωρίς μεγάλες αποκλίσεις από το δρόμο της αρετής, παρά το ότι κι αυτός κι οι συμπολεμιστές του είναι αρκετά σκληροί τύποι. Οι σκηνές μάχης δείχνουν ρεαλιστικές, αλλά δεν είναι συναρπαστικές και ο ρυθμός είναι κάπως αργός, χωρίς να γίνεται κουραστικός. Παράλληλα το έργο τονίζει κοινωνικές συγκρούσεις ανάμεσα σε ευγενείς, αγρότες κι εμπόρους, υπογραμμίζοντας ότι ένα στοιχείο, που προκαλεί τη βία της εξουσίας είναι ο φόβος της άρχουσας τάξης για τον απλό λαό. Κι επίσης, επειδή μεταφέρει το γερμανικό αυτό έργο στη γαλλική ιστορία, αφήνει εμμέσως και στοιχεία σύγκρουσης ανάμεσα σε καθολικούς και προτεστάντες, θυμίζοντας λίγο και την ατμόσφαιρα του πολύ πετυχημένου έργου εποχής «Βασίλισσα Μαργκό». Στη νουβέλα του Κλάιστ, υπήρξε ειρηνική παρέμβαση προς τον Κολχάας από τον ίδιο το Λούθηρο, ενώ στην ταινία την παρέμβαση κάνει ένας προτεστάντης κληρικός με σημαντικό κύρος, αλλά δεν κατονομάζεται.
 
Σε γενικές γραμμές, είναι ένα συμπαθητικό έργο. Σου κεντρίζει το ενδιαφέρον και σε πείθει, αλλά δεν σε συγκλονίζει. Επίσης, με την αφαίρεση αυτού του υπερβολικού που υπήρχε στο έργο του Κλάιστ, χάθηκε μαζί κι η χειμαρρώδης ορμή και ο αλληγορικός χαρακτήρας του Κολχάας- που ήταν στοιχεία ζωτικής σημασίας.

Γιώργος Σμυρνής