Europasinfonie: Μία ορχήστρα, δώδεκα χώρες – η Ελλάδα ανάμεσά τους

Το zoom μπήκε στη ζωή μας χάρη στην πανδημία. Για πολλούς, ήταν ένα εργαλείο που διευκόλυνε τη συνεργασία ανθρώπων οι οποίοι, εξαιτίας των περιορισμών, βρίσκονταν αποκλεισμένοι, μακριά ο ένας από τον άλλο. Για άλλους ήταν σύμβολο της αποξένωσης και της αποφυγής της ενσώματης επαφής.

Όποια γνώμη και να έχει κανείς, ήταν μια τεχνολογία που παρέμεινε και μετά το τέλος της πανδημίας στοιχείο της καθημερινότητάς μας, διευκολύνοντας την επικοινωνία ανθρώπων που ζουν και εργάζονται σε τόπους που απέχουν ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους.

Ειδικά στον χώρο της μουσικής, είναι σύνηθες πια σε ορχήστρες που τις αποτελούν μουσικοί από διάφορα μέρη του πλανήτη, κάποιες από τις πρόβες να γίνονται έτσι, εξ αποστάσεως – η ορχήστρα Utopia του Θεόδωρου Κουρεντζή είναι χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα.

Κάποιες πρόβες μπορούν να γίνουν μέσω zoom, είναι όμως δυνατόν η ίδια η συναυλία να πραγματοποιηθεί εξ αποστάσεως; «Ποτέ!» θα απαντούσε ο μέσος μουσικόφιλος. «Challenge accepted!» απαντούν δώδεκα κορυφαίες ευρωπαϊκές ορχήστρες και χορωδίες και δίνουν ραντεβού στις 18 Ιουνίου 2027, στη Δρέσδη της Γερμανίας, όπου η Europasinfonie θα κάνει την επίσημη πρεμιέρα της. Εξ αποστάσεως, φυσικά!

Στη σκηνή της Messe Dresden, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Andrea Molino, η πολυεθνική Europasinfonie, χωρίς κανένα από τα τμήματά της να εγκαταλείψει την έδρα του, θα ερμηνεύσει τρία έργα που θα συνθέσουν ειδικά γι’ αυτή τη συνθήκη, τρεις νέοι ευρωπαίοι συνθέτες, που αναδείχθηκαν μετά από διαγωνισμό, τα αποτελέσματα του οποίου ανακοινώθηκαν στις 30 Σεπτεμβρίου 2026,στη Δρέσδη.

Η κριτική επιτροπή, που αποτελούνταν από αντιπροσώπους από τις ορχήστρες που συμμετέχουν στο project (εκ μέρους της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών συμμετείχε ο Τίτος Γουβέλης), επέλεξε τις προτάσεις των Andrzej Ojczenasz και Damian Dziweńka (και οι δύο από την Πολωνία), που θα συνθέσουν από ένα έργο διάρκειας 15 έως 20 λεπτών για συμφωνική ορχήστρα, και του ιταλού Francesco Darmanin, που θα κληθεί να γράψει ένα έργο για ορχήστρα και χορωδία. Σύμφωνα με τους κανονισμούς του διαγωνισμού, τουλάχιστον ένας από τους επιλεγμένους συνθέτες πρέπει να είναι 35 ετών ή νεότερος, όμως και οι τρεις είναι κάτω των 35.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Athens State Orchestra (@athensstateorchestra)

Στον διαγωνισμό της Europasinfonie κατατέθηκαν 226 υποψηφιότητες από 26 χώρες (με τις περισσότερες, 60, να προέρχονται από τη Γερμανία, με την Ελλάδα και την Ιταλία να ακολουθούν με 23 και η Πολωνία με 18), με το ένα τρίτο να είναι μουσικοί κάτω των 35 ετών. Στη βραχεία λίστα, πάντως, που περιλάμβανε 19 προτάσεις, δεν περιλαμβανόταν καμία ελληνική. Μολονότι το 25% των υποψηφιοτήτων ήταν γυναίκες, μονάχα τρεις βρέθηκαν στη βραχεία λίστα και ούτε μία ανάμεσα στους βραβευθέντες!

Οι συνθέσεις των τριών μουσικών θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις συνθήκες της «εξ αποστάσεως» συναυλίας, καθώς οι μουσικοί που θα συμμετέχουν μπορεί να βρίσκονται σε απόσταση έως και 2.200 χιλιομέτρων μεταξύ τους. Η σύνδεσή τους θα γίνει δυνατή χάρη σε ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο υψηλών ταχυτήτων, που προσφέρει εξαιρετικά χαμηλή καθυστέρηση στη μετάδοση. Οι συνθέτες, επομένως, θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις σημαντικές γεωγραφικές αποστάσεις μεταξύ των μουσικών, αλλά και την ιδιαίτερη συναυλιακή διάταξη στη Δρέσδη.

Κάθε ορχήστρα θα εισφέρει στην Europasinfonie συγκεκριμένο είδος μουσικών οργάνων. Ειδικότερα, εκτός από τη Συμφωνική της Δρέσδης, που θα συνεισφέρει τον χώρο και τα έγχορδα, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών θα συμμετέχει με τα κλαρινέτα της ορχήστρας, ενώ συμμετέχουν ακόμη οι: Birmingham Contemporary Music Group (Ηνωμένο Βασίλειο), Φιλαρμονική των Βρυξελλών (Βέλγιο), Τσεχική Φιλαρμονική Χορωδία του Μπρνο (Τσεχία), Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Εσθονίας, Mozarteum Salzburg (Αυστρία), No Borders Orchestra (Σερβία), Orchestra Sinfonica di Milano (Ιταλία), Orquesta Sinfónica de Madrid (Ισπανία), Pannon Philharmonic (Ουγγαρία), Sinfonia Varsovia (Πολωνία).

Αποτελώντας ένα παράδειγμα ευρωπαϊκής συνεργασίας στην πράξη, η Europasinfonie, σύμφωνα με τους συντελεστές της, θέλει να είναι κάτι περισσότερο από μια μεμονωμένη συναυλία. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα δίκτυο ωδείων και μουσικών ακαδημιών με στούντιο χαμηλής καθυστέρησης (low latency) σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σπουδαστές μουσικής, ορχήστρες και συνθέτες θα μπορούν να συνδέονται εικονικά, πέρα από τα εθνικά σύνορα, για να δημιουργούν μουσική και να πραγματοποιούν ηχογραφήσεις. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την υλοποίηση ασυνήθιστων διεθνών εγχειρημάτων και θα συμβάλει στη μείωση των αεροπορικών ταξιδιών και του οικολογικού αποτυπώματος της μουσικής βιομηχανίας.

Μια πρώτη εικόνα για τον βαθμό στον οποίο κάτι τέτοιο είναι εφικτό θα έχουμε στις 18 Ιουνίου. Μέχρι τότε, θα «αρκεστούμε» στις διά ζώσης και με ενσώματη παρουσία συναυλίες. Με την ελπίδα ότι θα συνεχίσουν να αποτελούν την κυρίαρχη μορφή μουσικής ερμηνείας για πολλά-πολλά χρόνια ακόμα…