ΔΕΥΤΕΡΑ
09
ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Μετά την πανελλήνια πρεμιέρα του «Ghost Song» στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης – ή του «Τελευταίου μας τραγουδιού» όπως θα λανσαριστεί στις ελληνικές αίθουσες – o Φατίχ Ακίν έφυγε αεροπορικώς για νησιά του Αιγαίου. Και όχι για χαλαρωτικές διακοπές. Αναζητεί τις επόμενες τοποθεσίες που θα φιλοξενήσουν τα γυρίσματα του νέου φιλμ και το ελληνικό τοπίο τον ιντριγκάρει πολύ. «Αγαπώ αυτή την χώρα, αυτή την πόλη, θέλω πάντα να επιστρέφω, γιατί είστε άνθρωποι φιλόξενοι και ζεστοί», είπε εισαγωγικά. Γεγονός που επιβεβαιώνει την τακτικότητα των επισκέψεων του στο ΦΘΚ – αυτή είναι η έβδομη φορά. «Μακάρι το ρεπεράζ στα νησιά να είναι αποδοτικό, μακάρι να βρω την κατάλληλη χρηματοδότηση για την ταινία μου και μακάρι να ξαναβρεθώ εδώ για να την παρουσιάσω σε πανελλήνια πρώτη», έλεγε χθες, κρατώντας ένα vintage, αλλά χαριτωμένο καπέλο στο χέρι – που δεν αποχωρίστηκε κατά την διήμερη παραμονή του στη Θεσσαλονίκη.
Κατά την είσοδό του στο κατάμεστο “Ολύμπιον” για την προβολή του “Ghost song”.
Κι ενώ ο ίδιος κοιτάζει το μέλλον, «Το τελευταίο μας τραγούδι» έρχεται από το παρελθόν του Ακίν, καθώς, όπως ομολογεί πρόκειται για μια ιδέα που επεξεργάζεται εδώ και δέκα χρόνια. Για την ακρίβεια δεν ήταν καν δική του ιδέα, αλλά του γιου του, o οποίος, όταν ήταν δέκα ετών, του πρότεινε να γυρίσει μια ταινία για δύο φίλους, ο ένας εκ των οποίων θα είναι ζωντανός και ο άλλος φάντασμα. «Ήταν ο γιος μου, λοιπόν, που έριξε τον πρώτο σπόρο και ομολογώ πως ήταν μια φανταστική εκκίνηση για σενάριο. Όμως, καθώς ήμουν απασχολημένος, με την παραγωγή και προετοιμασία άλλων ταινιών, δεν μπορούσα να το γράψω». Η δουλειά ανατέθηκε στη Γερμανίδα συγγραφέα και σεναριογράφο Ρουθ Τομά, αλλά το σενάριο πέρασε από πολλές περιπέτειες. «Στο μεσοδιάστημα καταπιάστηκα με έξι άλλες ταινίες, το σενάριο του ‘Ghost song’ με περίμενε, ενώ εγώ, με την σειρά μου, είχα τρελάνει τη Ρουθ με τις άπειρες ιδέες και προσθήκες μου. Ευτυχώς, ήρθε η στιγμή που υιοθετήσαμε και δουλέψαμε το τελευταίο της draft».
Οι πρωταγωνιστές της ταινίας Μάριαμ Ντάγουντ και Έριν Γκούβερσιν.
Η ιστορία του «Τελευταίου τραγουδιού» ακουμπά ανάμεσα στη ζωή που αντιλαμβανόμαστε με τις πέντε αισθήσεις μας κι εκείνη που υπάρχει μετά ή δίπλα από εμάς, σε μια μεταφυσική διάσταση, χωρίς να γεννάει φόβο, αλλά ανακούφιση και νοσταλγία. Δύο έφηβοι που μόλις έχουν αποφοιτήσει από το Λύκειο, η Φαράσα και ο Φάρις έχουν περάσει στις εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο. Στο πάρτι αποφοίτησης των σχολείων τους, συναντώνται για πρώτη φορά και είναι έρωτας με την πρώτη ματιά. Μοιράζονται τα όνειρα για τις σπουδές τους (εκείνη θέλει να γίνει γιατρός, εκείνος Φυσικός) και θέλουν να αγωνιστούν γι’ αυτά, ως παιδιά μεταναστών. Η Φαράσα είναι πρόσφυγας από τη Συρία – ακολουθώντας ένα επώδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη – και ο Φάρις είναι γιος Τούρκου μετανάστη. Το, γεμάτο ελπίδα, βράδυ τους θα έχει ένα αναπάντεχο τέλος, όταν επιβάτες στο ίδιο αυτοκίνητο, εμπλέκονται σε δυστύχημα. Η Φαράσα πεθαίνει, ο Φάρις επιζεί. Όμως, τα όνειρα του αγοριού γεμίζουν με εκείνη και μια ζωή που δεν πρόφτασαν να μοιραστούν ή να ομολογήσουν ο ένας στον άλλον.
Οι αναφορές στην καταγωγή των ηρώων, στις παραδόσεις τους, το έντονο μεταφυσικό στοιχείο για μια ενδιάμεση ζωή πριν να σβήσουν οι κοινές μνήμες, έχουν κάνει πολλούς από τους θεατές του «Ghost song» να χαρακτηρίζουν την ταινία πολιτική, ποιητική, ακόμα κι ένα υπαρξιακό δράμα. Και στ’ αλήθεια, ο Ακίν αγγίζει απαλά όλες αυτές τις περιοχές∙ μολονότι για εκείνον η ταινία του «είναι μια καθαρόαιμη ιστορία αγάπης. Η αγάπη που ενώνει τα ανθρώπινα πλάσματα και τα βοηθά να συνυπάρξουν σε αυτόν τον κόσμο. Και ο ρομαντισμός αυτής της ταινίας, αντανακλά την αγνή αγάπη μου για την τέχνη του κινηματογράφου».
Με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΦΚΘ, Ορέστη Ανδρεαδάκη.
Στην sold out προβολή του «Ολύμπιον», μια βαθιά, σιωπηλή συγκίνηση συνόδευσε τα 106 λεπτά της ταινίας. ΄Οχι μόνο για το τρυφερό άγγιγμα του Ακίν σε μια αγάπη που πεθαίνει πριν καν γεννηθεί, αλλά κυρίως για την προσέγγιση του πάνω στη μεγάλη θεματική της απώλειας: για όσα δεν έχεις προφτάσει να πεις στους αγαπημένους σου, για τους βίαιους αποχαιρετισμούς που σχηματίζουν τους ανθρώπους για το υπόλοιπο της ζωής τους, για τις λίγες κοινές στιγμές που είναι ικανές να σηματοδοτήσουν ένα μοναχικό μέλλον. Γι’ αυτό που μας υπερβαίνει και, ως ανθρώπινο είδος, παλεύουμε αιωνίως να απαντήσουμε: μετά το θάνατο τί; Ο Φατίχ Ακίν εδώ, εμπλέκει την ισλαμική παράδοση που ισχυρίζεται πως οι νεκροί επισκέπτονται τους αγαπημένους τους στα όνειρα τους για 40 ημέρες μετά τον θάνατο τους, σε μια προσπάθεια να απαλύνουν τον πόνο, να επουλώσουν την πληγή, να τονώσουν τη μνήμη. Το θαυμαστό στη γλώσσα του σπουδαίου αυτού σκηνοθέτη είναι πως αναδεικνύει την αγάπη σε μια εσωτερική, πνευματική εμπειρία όπου ούτε το επίγειο τέλος δεν μπορεί να νικήσει.
Τα ασπρόμαυρα του πλάνα, τα κοντινά στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών του – Μάριαμ Ντάγουντ και Έριν Γκούβερσιν, οι οποίοι είναι τόσο φυσικοί σε αυτόν τον γαλήνιο όσο και οδυνηρό κυματισμό ανάμεσα στην πραγματικότητα και το επέκεινα – δημιουργούν την ατμόσφαιρα μιας μπαλάντας, λυρικής όσο και γειωμένης. Και δεν μπορούμε παρά να του βγάλουμε κι εμείς το καπέλο για την υπέροχη αναφορά στα «Φτερά του έρωτα» του Βιμ Βέντερς (και σε μια εμβληματική σκηνή της ταινίας με τον Μπρούνο Γκανζ), μεταδίδοντας το ίδιο μήνυμα: η αγάπη είναι μια φιλοσοφική κατάσταση.
«Το τελευταίο μας τραγούδι» θα κάνει πρεμιέρα στις ελληνικές αίθουσες από την εταιρεία διανομής Rosebud στις 14 Φεβρουαρίου.
