«Ουλαλούμ»: Τρεις νέοι εικαστικοί τιμούν τον Σκαρίμπα στον Λόφο

Τιμώντας τον Γιάννη Σκαρίμπα, με αφορμή τη συμπλήρωση, πέρυσι, σαράντα χρόνων από τον θάνατό του, ο Λόφος Art Project παρουσιάζει την τριατομική έκθεση των Βασίλη Βασιλακάκη, Βαγγέλη Γκόκα, Νίκου Καναρέλη, που έχει τον τίτλο «Ουλαλούμ» και εγκαινιάζεται το Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2025 στις 19.00. Μαζί, εκτίθενται έργα και σπάνιο αρχειακό υλικό του εικονογράφου Γιώργου Τσόπανου και του Συλλόγου Φίλων Γιάννη Σκαρίμπα Μουσείο-Αρχείο Γιάννη Σκαρίμπα.

Ο Γιάννης Σκαρίμπας (1893-1984), ο ποιητής, πεζογράφος και μεταφραστής που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Χαλκίδα, είναι γνωστός για τη συμβολική, συχνά υπερρεαλιστική ποιητική του προσέγγιση, με έντονη την παρουσία του ονειρικού και του φανταστικού. Οι στίχοι του είναι γεμάτοι εικόνες που προκαλούν διανοητικά ερωτήματα, ενώ τα θέματά του αγγίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη, τον έρωτα, τη μοναξιά, τον θάνατο και τη φύση.

Νίκος Καναρέλης, The hug 2, oil on canvas, 2021

Ο τίτλος της έκθεσης, που επιμελείται η Φαίη Τζανετουλάκου, προέρχεται από το ομώνυμο ποίημα του Σκαρίμπα, που κι αυτό είναι εμπνευσμένο από το ποίημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε «Ulalume». Το ποίημα διατηρεί μια ατμόσφαιρα μυστηρίου, μελαγχολίας και ονείρου, χαρακτηριστικά που συνδέονται τόσο με τον Πόε όσο και με την ποιητική αισθητική του Σκαρίμπα.

Το έργο του Σκαρίμπα αναπτύσσει μια συμβολική και συχνά απόκοσμη αφήγηση, με εικόνες που αναδεικνύουν την απελπισία, την απώλεια μα και την ατελεύτητη αναζήτηση του ανθρώπου για νόημα. Η γλώσσα είναι πλούσια, εικονιστική, εναργής, και συχνά σαρδόνια κριτική των κοινωνικών συνθηκών, με έντονη τη χρήση συμβόλων και κοφτερών μεταφορών.

Νίκος Καναρέλης,The magician,2023, oil on canvas

Την εξερεύνηση της ψυχολογίας των χαρακτήρων και τη βαθιά στοχαστική προσέγγιση στα ανθρώπινα βιώματα που επιχειρεί με τον λόγο ο ποιητής, καλούνται να αποκρυπτογραφήσουν τρεις σημαντικοί έλληνες ζωγράφοι της νεότερης γενιάς.

Ο Βασίλης Βασιλακάκης δοκιμάζει να προσδώσει εννοιολογική μορφή στα σύμβολα του Σκαρίμπα μέσα σε έναν απροσδιόριστο χώρο, όχι ως φυσικό περιβάλλον αλλά ως  αυτόνομο φαντασιακό στοιχείο που δομεί τον ναό των μυστηρίων της ύπαρξης. Αυτά τα μυστήρια αναπαριστώνται από καθημερινά αντικείμενα ακροβολισμένα μπροστά στα ξαφνιασμένα μάτια του θεατή, που τα λογίζει για κλειδιά και δοκιμάζει να ανοίξει με αυτά τις απόμερες γωνιές της ψυχής του.

Τον χώρο, ως μια μεικτή ζώνη μεταξύ πραγματικότητας και ονείρου, όπου τελείται το μοντάζ της ιερής καθημερινότητας της ζωής μέσα από την καλλιτεχνική πράξη, πραγματεύεται με τα δικά του εκφραστικά εργαλεία ο Βαγγέλης Γκόκας, ακουμπώντας αντικείμενα και μορφές σαν σημεία στίξης της ομορφιάς και της απελπισίας που χαρακτηρίζουν τους λαθεμένους ήρωες και τις άπιαστες ηρωίδες, τα πρόσωπα που χορεύουν με το δικό τους αλλόκοτο ρυθμό πάνω στα οπτικά πεντάγραμμα του Σκαρίμπα.

Βασίλης Βασιλακάκης, oil on paper, 2024

Μέσα σε αυτές τις σελίδες ο Νίκος Καναρέλης ψαύει τις φόρμες που ενδύεται το εύπλαστο κενό που αφήνει πίσω της η ύπαρξη όταν αποχωρίζεται το κρεβάτι, την αγκαλιά, τον καμβά, και έρχεται να κολλήσει τρυφερά και ανεξίτηλα στο θυμικό του θεατή. Έτσι, όπως ακριβώς κολλάει στο δέρμα της ψυχής μας κι ο αείζωος κι άφθαρτος λόγος του μεγάλου και ιδιοσυγκρασιακού ποιητή, εξορύσσοντας την ουσία από τη φθαρτή της επικάλυψη.

Η έκθεση θα πλαισιωθεί με συζητήσεις πάνω στο έργο του μεγάλου δημιουργού και στην άρρηκτη σχέση της τέχνης με τη λογοτεχνία.