Μαθαίνοντας από τον Ρόθκο στο Λόφος Art Project

Την Τετάρτη 25 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται 120 χρόνια από τη γέννηση του αμερικανού ζωγράφου Mark Rothko (1903-170), ενός από τους κορυφαίους εκπροσώπους της αφαίρεσης στη ζωγραφική και, ιδιαίτερα, του αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

Mε την ευκαιρία αυτή, στο Λόφος Art Project, στην Κυψέλη, εγκαινιάζεται την ημέρα των γενεθλίων του μεγάλου καλλιτέχνη η ομαδική έκθεση με τίτλο «Η τέχνη της εμβύθισης στη σύγχρονη ζωγραφική. Μαθαίνοντας από τον Mark Rothko», που επιμελείται η ιστορικός τέχνης Φαίη Τζανετουλάκου.

Ειρήνη Βαζούκου, Self portrait like Rothko, 2024, λάδι σε καμβά, 120Χ80

Η έκθεση, στην οποία παρουσιάζονται έργα 24 σύγχρονων ελλήνων και ξένων εικαστικών, έχει στόχο να παρουσιάσει στο κοινό τις εκφραστικές δυνατότητες της σύγχρονης αφαιρετικής ζωγραφικής που αντλεί την έμπνευσή της από τον Ρόθκο και την ικανότητά του να δημιουργεί την αίσθηση της εμβύθισης του θεατή μέσα στο χρωματικό πεδίο του έργου.

Ιάσονας Καμπάνης, Natural or Synthetic Rubber Gloves, 2018 acrylic on canvas/ακρυλικό σε καμβά 100X220 cm (diptych/δίπτυχο)

Ο Ρόθκο πίστευε πως, αν η τέχνη είχε σκοπό να εκφράσει την τραγικότητα της ανθρώπινης κατάστασης, έπρεπε να βρεθούν νέα θέματα και ένα νέο ιδίωμα. Διαπιστώνοντας πως η αναπαραστατική ζωγραφική δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει τους σκοπούς του, την εγκατέλειψε και, έπειτα από μια μεταβατική περίοδο που διήρκεσε μέχρι το 1950, είχε πλέον σχηματίσει το χαρακτηριστικό του στυλ, με ένα ή δύο ορθογώνια, δουλεύοντας σε πολλές παραλλαγές χρώματος που εφαρμόζονταν σε λεπτά στρώματα από λάδι ή αυγοτέμπερα, διευκολύνοντας τη δίοδο του φωτός από μέσα προς τα έξω. Σε αυτούς τους πίνακες, το χρώμα και η δομή είναι αδιαχώριστα, με το πρώτο να δημιουργεί το δεύτερο: οι παραλλαγές στον κορεσμό, τον τόνο και την απόχρωση κάνουν χειροπιαστά τα βάθη των χρωμάτων. Η εμβύθιση υπερτονίστηκε με τη μεγάλη κλίμακα των καμβάδων, που είχε σκοπό να περιέχει τον θεατή – όχι για να είναι «μεγαλειώδης», αλλά «οικεία και ανθρώπινη». Επίσης, η χαμηλή τοποθέτηση ήταν σημαντική, έτσι ώστε η πρώτη εμπειρία να είναι ότι ο θεατής βρίσκεται μέσα στην εικόνα.

Nίκος Σαμαράς, Μελέτη στον Rothko 2-mirage, 2024, 100X100, Ακρυλικό σε καμβά

Με αφετηρία το όραμα του Μαρκ Ρόθκο για μια ζωγραφική που υπερβαίνει τον αμφιβληστροειδή και εισχωρεί στις βαθύτερες στιβάδες της ψυχής, η έκθεση διερευνά το πώς τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα που εκφράζονται μέσα από τη δυναμική του χρώματος είτε στον καμβά είτε στο χώρο, μέσω του γκράφιτι και της τέχνης του δρόμου, προσεγγίζουν την εμβάθυνση της καλλιτεχνικής πράξης και τη μάγευση του σύμπαντος που είχε επιτύχει ο Ρόθκο στην ώριμη περίοδο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

Η έκθεση «αποτελεί την αφετηρία για νέους διαλόγους μεταξύ παλαιού και νέου, μέσω της σύνδεσης μοντερνισμού και σύγχρονης τέχνης, δομώντας μια πλατφόρμα για απόπειρες ουτοπιών, αλλά και προσπαθειών για την επιβίωση της ζωγραφικής ως καλλιτεχνικού μέσου», επισημαίνει η επιμελήτριά της Φαίη Τζανετουλάκου.

Αιμιλία Τσεκούρα, (Rothko), April 2000-14 March 2024

Στην έκθεση, εκτός από τα έργα των 24 εικαστικών, παρουσιάζεται και η σπάνια πρώτη έκδοση της Βίβλου 250 αντιτύπων, The Graphic Bible του Lewis Browne (εκδόσεις Macmillan, 1928), την οποία είχε εικονογραφήσει ο νεαρός, τότε, Markus Rothkowitz, η μοναδική εικονογράφηση βιβλίου που είχε αναλάβει ο καλλιτέχνης.

Τη βραδιά των εγκαινίων, την Τετάρτη 25 Σεπτεμβρίου, στις 19.30, η δημοφιλής graffiti artist NIQUE θα δημιουργήσει ζωντανά το πόστερ της έκθεσης.

Σοφία Αντωνακάκη Πρέσπα- Όρια, σειρά 6 έργων, 2024 Χειροποίητο υγρό κάρβουνο από την ψύχα καρυδιού. Χειροποίητο υδατόχρωμα με αραβικό κόμι, νερό και σκόνη αγιογραφίας. Σκόνη ελληνικού καφέ. Γαλλικός καφές. Χειροποίητο χαρτί ακουαρέλας. Υδατόχρωμα. Χαρτί ακουαρέλας Fabriano & Canson

Στην έκθεση συμμετέχουν με έργα τους οι εικαστικοί: Γιάννης Αδαμάκος, Σοφία Αντωνακάκη, Δημήτριος Αντωνίτσης, Ειρήνη Βαζούκου, Δανιήλ, Murray Dessner, Θαλασσινή Δούμα, Ιάσονας Καμπάνης, Λεωνίδας Καραμπίνης, Ανδρέας Κοντέλλης, Άγγελος Μαυραειδής, Ουρανία Μουρελάτου, Κλεοπάτρα Μουρσελά, Εύα Μπέη,  Παναγιώτης Νέζης, NIQUE, Νίκος Σαμαράς, Πάνος Σαραφιανός, Τζόνα Σαχπάζης, Γιάννης Σκαλτσάς, Θεόδωρος Στάμος, Δανάη Στράτου, Αιμιλία Τσεκούρα, Εμμέλεια Φιλιπποπούλου.

Οι ζωγραφικές αφηγήσεις συνδιαλέγονται με έργα που θα φιλοτεχνήσουν μαθητές και φοιτητές στο πλαίσιο εκπαιδευτικών δράσεων, εντρυφώντας στην υλικότητα και την πνευματικότητα της τέχνης. Ταυτόχρονα, θα οργανωθούν δημόσιες συζητήσεις από την επιστημονική ομάδα σχετικά με το έργο του μεγάλου καλλιτέχνη και τη σημασία του για την τέχνη σήμερα. Η έκθεση περιλαμβάνει την έκδοση δίγλωσσου καταλόγου με τα έργα της έκθεσης και τα κείμενα της επιστημονικής επιτροπής.