“Άτιτλο (Περηφάνια και Περιφρόνηση)”: Τελευταία ευκαιρία για την έκθεση της Barbara Kruger στο ΚΠΙΣΝ

Έως την Κυριακή 1η Νοεμβρίου το κοινό έχει την τελευταία ευκαιρία να επισκεφθεί στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) την πρώτη ατομική έκθεση στην Ελλάδα της εμβληματικής Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας Barbara Kruger. Η έκθεση Άτιτλο (Περηφάνια και Περιφρόνηση) – Untitled (Pride and Contempt) περιλαμβάνει δεκατρία νέα έργα μεγάλης κλίμακας ειδικά σχεδιασμένα για τον δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ.

Με αφορμή την ολοκλήρωση της έκθεσης, καθώς και των παράλληλων δράσεων που την πλαισίωσαν, το ΚΠΙΣΝ διοργανώνει την Κυριακή 25 Οκτωβρίου μια ημέρα εκπαιδευτικών προγραμμάτων εμπνευσμένων από το έργο της Kruger, που αναδεικνύουν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της καλλιτεχνικής της πρακτικής και τη δύναμη της τέχνης ως μέσου αυτοέκφρασης, κριτικής σκέψης και ενδυνάμωσης.

Κεντρικό έργο της έκθεσης Άτιτλο (Περηφάνια και Περιφρόνηση), που παρουσιάζεται σε επιμέλεια της Κατερίνας Σταθοπούλου, αποτελεί μία τοιχογραφία μήκους 90 μέτρων στο κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στην οποία αποτυπώνεται με αιχμηρό τόνο η φράση «ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ Η ΠΕΡΗΦΑΝΙΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΣΗ». Στην απέναντι πλευρά του Καναλιού του ΚΠΙΣΝ, διάσπαρτες στην Εσπλανάδα, ορθώνονται ανάμεσα στα δέντρα μεγάλες μεταλλικές κατασκευές που φέρουν τολμηρά μηνύματα. Τα έργα ενσωματώνονται στο αρχιτεκτονικό τοπίο, δημιουργώντας μια ενιαία χωρική εμπειρία που εντάσσει την τέχνη στον δημόσιο χώρο και την καθημερινή κίνηση των επισκεπτών και επισκεπτριών. Πρόκειται για ακόμη μία έκθεση με διεθνές καλλιτεχνικό αποτύπωμα στον δημόσιο χώρο του ΚΠΙΣΝ.

Φωτογραφία: Γιάννης Κουσκούτης

Στην έκθεση τα έργα της Kruger παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, δημιουργώντας έναν ενεργό διάλογο με το ελληνικό κοινό. Σκόπιμα ανοιχτές σε ερμηνείες, δηλωτικές φράσεις όπως «ΤΟ ΚΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟ», «Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ» και «ΟΛΑ ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ» προσλαμβάνουν διαφορετικά νοήματα, ανάλογα με τη χρονική συγκυρία και τα προσωπικά βιώματα του καθενός. Με τις χαρακτηριστικές έντονες χρωματικές αντιθέσεις, τα έργα σχολιάζουν με οξύτητα το σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον της Ευρώπης: την πόλωση, την ενίσχυση ακραίων ιδεολογιών και την αβεβαιότητα που προκύπτει από οικονομικές, μεταναστευτικές και γεωπολιτικές εντάσεις. Η έκθεση λειτουργεί ως πρόκληση και κάλεσμα προς το κοινό να αναστοχαστεί τη θέση του στον δημόσιο χώρο και την κοινωνία, θέτοντας στο επίκεντρο το ερώτημα του ποιος έχει φωνή και πώς αυτή χρησιμοποιείται.

Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα των παράλληλων δράσεων που έχουν προγραμματιστεί:

Σάββατο 24 Οκτωβρίου-Κυριακή 01 Νοεμβρίου 2026, 09.00-00.00
Υποδοχή ΚΠΙΣΝ
Ελεύθερη είσοδος 

Η έκθεση ΕΙΚΟΝΑ VS ΛΟΓΟΣ περιλαμβάνει έργα των συμμετεχόντων και συμμετεχουσών στη σειρά εικαστικών εργαστηρίων «ΕΙΚΟΝΑ VS ΛΟΓΟΣ: Εργαστήρια Οπτικού Ακτιβισμού» που υλοποιήθηκαν στο ΚΠΙΣΝ την περίοδο Μάιος-Σεπτέμβριος 2026 με αφορμή την έκθεση της Barbara Kruger. Καθένα από τα τέσσερα εργαστήρια της σειράς επικεντρώθηκε σε διαφορετικές θεματικές και καλλιτεχνικές τεχνικές. Τα έργα που προέκυψαν παρουσιάζονται σε μια συλλογική έκθεση, συγκροτώντας μια πολυφωνική ενότητα που αποτυπώνει τη δημιουργική ανταπόκριση των συμμετεχόντων και συμμετεχουσών στις ιδέες, τις μεθόδους και τα ερωτήματα που διατρέχουν το έργο της Kruger.

Σχεδιασμός – Υλοποίηση εργαστηρίων: Ράνια Μπέλλου, εικαστικός
Βοηθός εργαστηρίων: Βασιλική Κουρουπάκη, εικαστικός

Κυριακή 25 Οκτωβρίου, 17.00-19.00
Αγορά
Για ενήλικες
Ελεύθερη είσοδος με σειρά προτεραιότητας

Ο Γιώργος Φλωράκης, ραδιοφωνικός παραγωγός και εμπνευστής της Λέσχης Ακρόασης, παίρνει αφορμή από το έργο της Barbara Kruger με τίτλο «ΤΟ ΤΩΡΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΤΕ» για να «ξεδιπλώσει» μια τελευταία βραδιά γεμάτη μουσική και ζωηρές συζητήσεις στην Αγορά του ΚΠΙΣΝ. Καθώς οι «σπόροι» των ήχων που αποτελούν κάθε «σήμερα» κρύβονται στο «χθες», ο Γιώργος Φλωράκης ιχνηλατεί τις επιρροές, τις επιδράσεις και τη δύναμη της μίμησης. Για παράδειγμα, πώς από τους Beatles φτάσαμε στους Oasis, από τους Velvet Underground  στους R.E.M., από τους Kraftwerk στους Daft Punk, από τον Διονύση Σαββόπουλο στους Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω, από τον Tom Waits στον Φοίβο Δεληβοριά και πολλά ακόμα…

Κυριακή 25 Οκτωβρίου, 12.00-12.30, 12.45-13.15, 13.30-14.00
Αγορά
Για παιδιά 7-11 ετών
Ελεύθερη είσοδος με σειρά προτεραιότητας

Το εργαστήριο εστιάζει στην τεχνική της μεταξοτυπίας, μια τεχνική που έχει συχνά χρησιμοποιήσει η Barbara Kruger, και, αντλώντας έμπνευση από το έργο της, καλεί τα παιδιά να αποτυπώσουν λέξεις και συνθήματα που τα εκφράζουν.

Σχεδιασμός-Yλοποίηση: Βίβιαν Εμμανουηλίδου, εικαστικός
Υποστήριξη εργαστηρίου: Μάγδα Αθανασίου, παιδαγωγός

Κυριακή 25 Οκτωβρίου,  17.00-17.30, 17.30-18.00, 18.00-18.30, 18.30-19.00
Αγορά
Για ενήλικες και εφήβους από 15 ετών
Ελεύθερη είσοδος με σειρά προτεραιότητας

Στην τελευταία συνάντηση της σειράς «ΕΙΚΟΝΑ VS ΛΟΓΟΣ: Εργαστήρια Οπτικού Ακτιβισμού» οι συμμετέχοντες/ουσες ανακαλύπτουν πώς η τυπογραφία μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο κριτικής σκέψης, μετατρέποντας τον εφήμερο λόγο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε μόνιμη καλλιτεχνική δήλωση. Μια ανάρτηση, ένας τίτλος είδησης ή ένα σχόλιο αποσπώνται από τον ψηφιακό θόρυβο και αποκτούν νέα οπτική υπόσταση μέσα από τη δημιουργία καρτ ποστάλ.  Αφετηρία του εργαστηρίου αποτελούν η «έτοιμη ποίηση» (found poetry) και η προβοκάτσια μέσω του λόγου, στοιχεία που η Kruger αξιοποιεί συστηματικά στο έργο της για να αναδείξει την οπτική δύναμη του κειμένου και να προκαλέσει τον θεατή να επανεξετάσει τις βεβαιότητές του.

Σχεδιασμός – Υλοποίηση: Ράνια Μπέλλου, εικαστικός
Βοηθός εργαστηρίου: Βασιλική Κουρουπάκη, εικαστικός

Κυριακή 25 Οκτωβρίου, 11.00
Σημείο Συνάντησης: Canal
Για ενήλικες και έφηβους από 15 ετών
Ελεύθερη είσοδος με προεγγραφή (καλώντας στο 2168091000 ή μέσω email στο [email protected])

Η έκθεση Untitled (Pride and Contempt) παρουσιάζεται μέσα από μια συμπεριληπτική ξενάγηση με ακουστική περιγραφή και χρήση απτικών εργαλείων. Απευθύνεται σε άτομα με ή χωρίς αναπηρία όρασης.

Εισηγήτρια: Καλλιόπη Γκίκα, Σύμβουλος Προσβασιμότητας-Οδηγός έργων τέχνης για άτομα με προβλήματα όρασης

Η Barbara Kruger γεννήθηκε το 1945 στο Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ και σήμερα ζει και εργάζεται στο Λος Άντζελες και τη Νέα Υόρκη. Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε κορυφαία μουσεία και ιδρύματα παγκοσμίως, μεταξύ άλλων στο Museum of Modern Art και το Whitney Museum of American Art στη Νέα Υόρκη, την Tate Modern στο Λονδίνο, το Centre Pompidou στο Παρίσι, και το Museum of Contemporary Art στο Λος Άντζελες. Η Kruger καταφέρνει πάντα να βρίσκει νέους τρόπους να προσεγγίσει το κοινό, χρησιμοποιώντας από τα παραδοσιακά εικαστικά μέσα έως πολύπλοκα βίντεο, ηχητικά έργα και τεράστιες αρχιτεκτονικές εγκαταστάσεις σε δημόσιους χώρους. Τα έργα της μπορεί να εμφανίζονται σε περιοδικά και εφημερίδες, T-shirts, αφίσες, τσάντες, οθόνες LED, υπαίθριες πινακίδες σε λεωφορεία και σιδηροδρομικούς σταθμούς, καθώς και σε προσόψεις κτιρίων. Μέσα από άμεση και συχνά αιχμηρή γλώσσα, η Kruger επιδιώκει έναν ενεργό διάλογο με το κοινό, θέτοντας στο επίκεντρο τον ρόλο του ατόμου στον δημόσιο χώρο και στη σύγχρονη κοινωνία.