Παναρμόνια: Αφιέρωμα στη διακεκριμένη εικαστικό Σοφία Καλογεροπούλου στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

H Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στη διακεκριμένη Ελληνίδα εικαστικό Σοφία Καλογεροπούλου με μια μεγάλη έκθεση ζωγραφικής για το πλούσιο καλλιτεχνικό της έργο. Η έκθεση με τίτλο «Παναρμόνια» θα παρουσιάζεται από τις 8 Μαρτίου έως τις 5 Απριλίου 2022, καθημερινά 09.00-21.00, στο Αίθριο του 4ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ) στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).

Η έκθεση αποτελεί οργάνωση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε συνεργασία με το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) και την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) και πραγματοποιείται με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).

Οι 78 πίνακες ζωγραφικής που συνθέτουν το παραμυθένιο, φωτεινό και αισιόδοξο σύμπαν της έκθεσης «Παναρμόνια» αφηγούνται ιστορίες εμπνευσμένες από μουσικά έργα και από λήμματα του Λεξικού της Ελληνικής Μουσικής του συζύγου της Τάκη Καλογερόπουλου. Πριν λίγους μήνες η κ. Καλογεροπούλου δώρισε το σύνολο του πολύτιμου αρχείου του συνθέτη και μουσικού Τάκη Καλογερόπουλου, καθώς και το δικό της στο Ιστορικό Αρχείο της ΕΛΣ.

Πίσω από τα έντονα χρώματα ζωντανεύουν «λήμματα» από μια λεπτομερέστατη καταγραφή της ελληνικής μουσικής δημιουργίας, από τα οποία επιλέχθηκαν να παρουσιαστούν αυτά που ανήκουν πιθανόν «όχι στο πιο δημοφιλές κομμάτι της» αλλά ίσως «στο πιο πολύτιμο», όπως αναφέρει η ζωγράφος. Οι πίνακες μεταφέρουν τους θεατές σε σκηνές μουσικών έργων, σε θέατρα και σε μύθους. Μέσα απ’ όλη αυτή τη χρωματική και μουσική «γιορτή», τα έργα περνούν ένα μήνυμα για τον δικό μας πολιτισμό. Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν μουσικές εκδηλώσεις και εικαστικά εργαστήρια για παιδιά από τις Εκπαιδευτικές & Κοινωνικές Δράσεις της ΕΛΣ.

«Ακούγοντας μουσική “βλέπεις” εικόνες. Αυτές τις εικόνες θέλησα να ζωγραφίσω. Τούτη η έκθεση έχει σαν θέμα τη μουσική μας κληρονομιά, ίσως όχι το πιο δημοφιλές κομμάτι της αλλά κατά τη γνώμη μου το πιο πολύτιμο. Οδηγός μου σ’ αυτή τη μουσικοεικαστική περιπλάνηση ήταν το Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής του Τάκη Καλογερόπουλου και το μουσικό παρελθόν μου. Η σειρά αυτών των έργων ονομάζεται Παναρμόνια, από στίχο του Κωστή Παλαμά αλλά και από το όνομα της ορχήστρας σύμβολο νέων μουσικών του ’70, καταμεσής της δικτατορίας, που πίστεψαν ότι η ψυχή ενός λαού είναι ο πολιτισμός και η παιδεία», σημειώνει η Σοφία Καλογεροπούλου.

Σοφία Καλογεροπούλου_Απόλλων και Δάφνη

«Με μεγάλη χαρά η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει την έκθεση της διακεκριμένης ζωγράφου Σοφίας Καλογεροπούλου, έργα της οποίας έχουν παρουσιαστεί σε πλήθος εκθέσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Δεν είναι μόνο ότι η Σοφία Καλογεροπούλου έχει σπουδάσει μουσική και μάλιστα έχει εμφανιστεί ως σολίστ στην Κρατική Όπερα της Βιέννης. Είναι ότι οι συγκεκριμένοι πίνακες, γεμάτοι λαμπερά χρώματα, αφηγούνται ιστορίες εμπνευσμένες από μουσικά έργα και από λήμματα του Λεξικού της Ελληνικής Μουσικής του συζύγου της Τάκη Καλογερόπουλου.

Η Εθνική Λυρική Σκηνή, χάρη στη σημαντική δωρεά της κ. Καλογεροπούλου, απέκτησε πριν από λίγους μήνες το αρχείο του συνθέτη και μουσικού Τάκη Καλογερόπουλου και της Σοφίας Καλογεροπούλου, ένα αρχείο εξαιρετικά σημαντικό και πλούσιο σε υλικό. Περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό πολύτιμων τεκμηρίων, που μπορούν να αποτελέσουν σπουδαία πρώτη ύλη για μελλοντικές εργασίες ερευνητών και ερμηνείες μουσικών. Ανάμεσα σε άλλα, διαθέτει περίπου 250 εκδόσεις μουσικών και μουσικολογικών βιβλίων, μεγάλο αριθμό μουσικών εκδόσεων έργων Ελλήνων και ξένων συνθετών, πλήθος δημοσιευμάτων και καλλιτεχνικών προγραμμάτων και περισσότερες από 250 φωτογραφίες, κάποιες εκ των οποίων είναι εντελώς άγνωστες στην ελληνική μουσική και μουσικολογική κοινότητα.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι κατά τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι συλλέκτες και καλλιτέχνες εμπιστεύονται στην Εθνική Λυρική Σκηνή τις πολύτιμες συλλογές και τα αρχεία τους, δείχνοντας έμπρακτα πόσο εκτιμούν τον οργανισμό και τη δουλειά που γίνεται σε αυτόν. Η έκθεση της Σοφίας Καλογεροπούλου με πίνακες εμπνευσμένους από μουσικές συνθέσεις αλλά και με τεκμήρια από το αρχείο του Τάκη Καλογερόπουλου αποτελεί μια πρώτη χειρονομία ανάδειξης του μοναδικού αρχείου που πρόσφατα περιήλθε στην κατοχή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και εύχομαι να ενθαρρύνει και άλλους συλλέκτες να εμπιστευτούν στον οργανισμό τα πολύτιμα τεκμήριά τους». 

Σοφία Καλογεροπούλου_Παραμύθια των αδερφών Grimm

«Η κυριολεκτική σημασία του όρου “επιμέλεια” αποδίδεται ως “η φροντίδα και το ενδιαφέρον για κάτι”. Με αυτή ακριβώς τη βάση, ως ουσιαστική έννοια και όχι τόσο ως τον κυριολεκτικό όρο του “επιμελητή” ως επαγγελματία του είδους, δέχθηκα να αναλάβω το πολύπλοκο αυτό ταξίδι της οργάνωσης μιας έκθεσης ζωγραφικής η οποία θα ήταν παράλληλα και τόσο προσωπική υπόθεση.

Η ιδιαίτερη δυσκολία του εγχειρήματος αυτού και η σκέψη εξαρχής ήταν το ποια θα ήταν η σωστότερη απόδοση μιας παράλληλης παρουσίασης του σημαντικού έργου δύο ανθρώπων που είχαν και κοινή πορεία στη ζωή, και μάλιστα σε έναν τόσο εμβληματικό –τόσο αρχιτεκτονικά όσο και ως πολιτιστικού ιδρύματος– χώρο όπως το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η απάντηση ήρθε με τη λέξη “απλότητα”.  Το μουσικό και συγγραφικό έργο του πατέρα μου Τάκη Καλογερόπουλου –με αποκορύφωμα το Λεξικό της Ελληνικής Μουσικής, πάνω στο οποίο βασίζεται η παρούσα έκθεση ζωγραφικής– όσο και τα γεμάτα και φωτεινά έργα της μητέρας μου Σοφίας Καλογεροπούλου δεν χρειάζονταν ειδικές συστάσεις ούτε ιδιαίτερες επεμβάσεις. Η έκθεση τιτλοφορείται Παναρμόνια διότι φιλοδοξεί να αποτελέσει μια ενιαία γλώσσα “αρμονίας”, έννοια τελικά τόσο σημαντική για τον άνθρωπο και την ψυχή του», σημειώνει η Διώνη Καλογεροπούλου.

Κατά τα εγκαίνια της έκθεσης στις 8/3 θα πραγματοποιηθεί συναυλία με έργα Τάκη Καλογερόπουλου και Γιώργου Κουμεντάκη, με τους σολίστ Ναταλία Μιχαηλίδου (πιάνο), Βαγγέλη Χριστόπουλο (όμποε) και Γιώργο Μουλουδάκη (κιθάρα).

* Το αναλυτικό πρόγραμμα των μουσικών εκδηλώσεων της έκθεσης θα ανακοινωθεί σύντομα στο nationalopera.gr