Ο Ρομπέν των δασών θέλει να ζήσει στην πόλη των δέντρων

Κι αν ο «Ρομπέν των δασών» δεν ήταν ένας ήρωας που προστάτευε τους φτωχούς από την τυραννία της βρετανικής εξουσίας; Κι αν ο Ρομπέν ήταν ένας δασοφύλακας που προστάτευε τα δάση από το αχόρταγο επιχειρηματικό κέρδος;  Ο διάσημος λαϊκός αγγλικός μύθος έρχεται να βρει την εποχή και τη χώρα όπου το δάσος είναι χώρος «ανάπτυξης» και η ριζοσπαστικοποίηση δεν ξεκινά με μια επανάσταση εναντίον των ληστρικών επιδρομών του διεφθαρμένου σερίφη, αλλά με τη δημιουργία μιας συλλογικότητας που ταυτίζει τη διάσωση του δασικού οικοσυστήματος με την επιβίωση των ανθρώπων. Αυτή είναι η ευρηματική ιδέα που ορίζει τη νέα παιδική θεατρική παράσταση του Εθνικού Θεάτρου σε κείμενο του Δημήτρη Κουρούμπαλη και συν-σκηνοθεσία της με τη Φρόσω Κορρού.

Στην Ελλάδα της διάλυσης των οικοσυστημάτων χάριν εμπορικής αξιοποίησης τους, ο Δημήτρης Κουρούμπαλης εξηγεί πως «ο μύθος του Ρομπέν έγινε αφορμή να επαναστατήσουμε ενάντια σε μια κοινωνία ανάπτυξης και προόδου που μας εμπνέει τον ανταγωνισμό και την ατομικότητα, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει τις επιλογές μας και μας στερεί την αίσθηση του ονείρου, της γαλήνιας συνύπαρξης. Οραματιστήκαμε μια κοινωνία στον αντίποδα, όπου τα πράγματα δεν εξελίσσονται γραμμικά, αλλά κινούνται κυκλικά, όπου οι άνθρωποι δεν εξουσιάζονται κι όμως κερδίζουν».

Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης και η Φρόσω Κορρού συν-σκηνοθετούν τον “Ρόμπιν, η καρδιά του δάσους”. @Γιώργος Μουστάκας

Δημιουργός που έχει ταυτιστεί τόσο με τη συγγραφή όσο και με τον κόσμο του παιδικού θεάτρου, στο έργο Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης γράφει το πρώτο του παιδικό έργο για το Μικρό Εθνικό και με συν-σκηνοθέτρια Φρόσω Κορρού μετατρέπουν ένα παλιό μύθο σε σύγχρονη ευκαιρία για συλλογικότητα και περιβαλλοντική αφύπνιση, τοποθετεί τη δράση στα βάθη ενός ελληνικού δάσους, στην καρδιά ενός ζωντανού οργανισμού, με τα φυτά και τα ζώα του, όπου μια ομάδα πολιτών οργανώνονται για την υπεράσπιση του. «Αντίπαλος», ένας επιχειρηματίας που στη θέση του δάσους ‘οραματίζεται’ ξενοδοχεία, σπα, δρόμους και βιομηχανική ανάπτυξη. «Η ιστορία του δικού μας Ρομπέν εκτυλίσσεται σ’ ένα ελληνικό δάσος: τα δέντρα είναι πεύκα, τα πουλιά καρδερίνες κι αηδόνια, τα άγρια ζώα είναι κατσίκες. Το διακύβευμα επίσης είναι ελληνικό. Ο καταχραστής των φυσικών πόρων θέλει να αντικαταστήσει το δάσος με ένα πάρκο με ψηλά κτίρια κι αναρίθμητες παροχές. Αν δεν μας θυμίζει κάτι αυτό, αρκεί μια βόλτα σε βουνά και παραλίες της Αττικής και όλης της χώρας», εξηγεί ο Δημήτρης Κουρούμπαλης συμφωνώντας πως ακόμα και μια παράσταση για παιδιά πρέπει να έχει πολιτική διάσταση αφού «αν τύχει το θέατρο και τη στερηθεί, στερείται κάτι από την ουσία του».

Μέλημα των δημιουργών της είναι «κάθε παιδί να μπορέσει να φανταστεί τον εαυτό του να νοιάζεται για το δάσος σαν να είναι κάτι δικό του», λέει ο συγγραφέας του. Η Φρόσω Κορρού εκτιμά πως μέσα από την ιστορία του Ρομπέν καταδεικνύεται και η ικανότητα των παιδιών να συνδεθούν  συναισθηματικά με τους άλλους ανθρώπους. «Θα θέλαμε να δώσει ελευθερία και έμπνευση στα παιδιά που θα την παρακολουθήσουν. Η φιλία είναι η πιο άμεση συλλογικότητα», τονίζει.

Οι έντεκα υπερασπιστές του δάσους στο Εθνικό Θέατρο. @Κάρολ Γιάρεκ

Είναι πολλά από τα οποία η σύγχρονη γενιά παιδιών έχει απομακρυνθεί. Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης και η Φρόσω Κορρού αναρωτιούνται αν ένα από αυτά είναι ο διαρρηγμένος δεσμός με τη φύση. «Θεωρώ ότι οι ευαισθησίες που αφυπνίζονται περιστασιακά είναι πρόσκαιρες και επιφανειακές. Για να φροντίσω κάτι, χρειάζεται να εμπλακώ με πιο άμεσο τρόπο από την οικονομική συνεισφορά. Χρειάζεται να φροντίσω κάτι από το οποίο εξαρτάται η προσωπική μου ευημερία. Η φύση είναι καλλωπιστικό στοιχείο στον αστικό πολιτισμό, γι’ αυτό είναι δύσκολο για έναν κάτοικο της πόλης να καταλάβει πόσο βαθιά ανάγκη την έχει» επισημαίνει ο πρώτος, ενώ η δεύτερη φέρνει το παράδειγμα μιας παλαιότερης εμπειρίας της, στη Γαλλία: «Θυμάμαι μια παιδική χαρά στη Γαλλία, όπου τα παιδιά έρχονταν σε επαφή με το χώμα πάνω σε ειδικές κατασκευές. Όταν το είχα δει αυτό, αναρωτήθηκα τι είναι ο πολιτισμός. Το να λερωθείς, το να βουτήξεις στη λάσπη; Τα Γαλλάκια πάντα μου φαίνονταν καλοντυμένα και καθαρά. Και ξαφνικά, μια βόλτα στο δάσος, ένα παιχνίδι με τη λάσπη μεταμορφώθηκε σε μια στιγμή υψηλού πολιτισμού. Αυτό το στοιχείο θέλουμε να επισκεφτούμε και στην παράσταση».

Τόσο η κεντρική ιδέα του «Ρομπέν» όσο και το κοινό βίωμα πως η προστασία της φύσης είναι δουλειά για την καθεμιά και τον καθέναν από εμάς, επαληθεύει την πεποίθηση πως η ειρηνική συνύπαρξη με τη φύση προϋποθέτει ακτιβισμό, εγρήγορση και κοινωνική συσπείρωση. Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης σχολιάζει σχετικά πως η  «η ιδέα προστασίας της φύσης είναι η ιδέα προστασίας του ανθρώπου. Βλέπετε, κάθε είδους ‘ανθρωπιά’ στις μέρες μας λαμβάνει χαρακτήρα αποικιοκρατικό: ο δυνατός που βοηθάει τον αδύναμο, ο ισχυρός που έχει λύσει τα προβλήματα της ζωής του και δεν έχει πού να διαθέσει τους έξτρα πόρους του, αναζητά ένα υπανάπτυκτο υποσύνολο για να το ονομάσει προτεκτοράτο του και να πολλαπλασιάσει τα κέρδη του. Εδώ ακολουθούμε μια αντίστροφη πορεία: οι ήρωες του έργου σκέφτονται ότι, για να μείνουν ζωντανοί, χρειάζεται να προστατεύσουν το δάσος. Η οικολογική τους συνείδηση δεν εδράζεται στην ενοχή ούτε στο προσωπικό τους συμφέρον. Θέλουν να προστατεύσουν το δάσος γιατί το αγαπούν, όπως όλοι μας αγαπάμε το σπίτι μας και θα το υπερασπιζόμασταν με κάθε τρόπο. Τα δέντρα είναι η άγρια πόλη τους».

Τη στιγμή που η κρίσιμη αυτή συζήτηση ξεκινά με θεατές από πέντε ετών και άνω, καθιστά τον «Ρομπέν», μια πολύτιμη στιγμή στο Μικρό Εθνικό. Εντούτοις, για τους δυο συνδημιουργούς η γοητεία του παιδικού θεάτρου είναι πάντα εκεί. Η Φρόσω Κορρού την αναγνωρίζει στον αυθορμητισμό, «στην αυτόματη αντίδραση των παιδιών, χωρίς περιορισμούς και πρέπει. Αν δεν του αρέσει, θα κοιμηθεί· αν του αρέσει, θα φωνάξει από ενθουσιασμό. Αν πάρει την παράσταση μαζί του, θα μεταμορφωθεί η ζωή του για κάποιο καιρό». Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης θεωρεί πως «το θέατρο για παιδιά είναι απαλλαγμένο από το βάρος της σοβαροφάνειας. Μπορεί να πει την πιο απλή ιστορία χωρίς να ντρέπεται που δεν πετάει έναν πύραυλο πρωτοτυπίας. Επίσης, απευθύνεται σε ένα κοινό που έχει το παιχνίδι αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς του. Αυτά τα δύο σημεία από μόνα τους καθιστούν το κοινό του παιδικού θεάτρου εξαιρετικά γοητευτικό».

Ο «Ρομπέν, στην καρδιά του δάσους» σηματοδοτεί μια ακόμα σκηνοθεσία που μοιράζονται. Η Φρόσω Κορρού αισθάνεται πως επαγγελματικά τους ενώνει «το ίδιο βλέμμα. Είμαστε πολύ κοντά σε κάθε φάση της ζωής μας, οπότε έχουμε σχεδόν την ίδια ανάγκη στον ίδιο χρόνο (κύκλος ζωής). Οι αρμοδιότητες χωρίζονται από μόνες τους, αλλά πάμε εμείς και τις μπλέκουμε» ενώ ο Δημήτρης Κουρούμπαλης δυσκολεύεται να διαχωρίσει τις αρμοδιότητες του καθενός. «Είμαι σίγουρος ότι, αν το κάναμε χώρια, θα ήταν πιο άδειο».

Γονείς ενός κοριτσιού – στην κοινή, εκτός θεάτρου ζωή – νιώθουν πως απευθύνονται πρωτίστως σε εκείνην∙ όχι μόνο μέσα από την παράσταση του «Ρομπέν», αλλά και από τη δυνατότητα του θεάτρου να αφηγηθεί ιστορίες.