Moby: Ο τελευταίος ρομαντικός της electronica πάντα μας θυμίζει γιατί αγαπάμε τη μουσική

Δεν είναι εύκολο να εξηγήσεις γιατί η μουσική του Moby μοιάζει ακόμα να “αναπνέει” μέσα στον χρόνο. Ίσως γιατί ποτέ δεν προσπάθησε να γίνει σύμβολο της εποχής του – κι όμως κατέληξε να τη σημαδεύει. Από τα early ’00s μέχρι σήμερα, τα κομμάτια του δεν λειτουργούν σαν απλές επιτυχίες, αλλά σαν συναισθηματικά τοπία: εκεί που η electronica συναντά τη μελαγχολία, τη μοναξιά, την τρυφερότητα.

Την ώρα που η μουσική βιομηχανία των ’90s και των ’00s γεννούσε ολοένα και μεγαλύτερους σταρ, ο Moby επέμενε να παραμένει ένας αντι-σταρ. Λιγομίλητος, εσωστρεφής, περισσότερο δημιουργός παρά performer, περισσότερο αφηγητής παρά πρωταγωνιστής. Δεν κυνηγούσε τη μυθολογία που συνοδεύει τη διασημότητα· αντιθέτως, έμοιαζε να νιώθει άβολα μέσα σε αυτήν. Κι όμως, κατάφερε να γίνει ένας από τους πιο επιδραστικούς μουσικούς της ηλεκτρονικής σκηνής.

Η επερχόμενη του εμφάνιση στο Release Athens, την Τετάρτη 1 Ιουλίου, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη συναυλία ενός μεγάλου ονόματος. Είναι η επιστροφή ενός καλλιτέχνη που απέδειξε ότι η electronica δεν χρειάζεται μόνο beats, lasers και εκρήξεις ενέργειας. Χρειάζεται και ψυχή.

Ο Moby εμφανίστηκε σε μια περίοδο που η ηλεκτρονική μουσική έβγαινε από τα υπόγεια clubs και διεκδικούσε χώρο στη mainstream κουλτούρα. Εκείνος, όμως, δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ να γίνει ο “βασιλιάς” της. Αντί να επενδύσει στην εικόνα, επένδυσε στο συναίσθημα. Αντί να φτιάξει μουσική αποκλειστικά για τα dancefloors, δημιούργησε κομμάτια που μπορούσαν να συντροφεύσουν τη μοναξιά, τη διαδρομή προς το σπίτι, ένα ξενύχτι, έναν χωρισμό ή μια στιγμή απόλυτης ηρεμίας. Αυτό ήταν ίσως και το μεγαλύτερο επίτευγμά του: απέδειξε ότι η electronica μπορεί να είναι βαθιά ανθρώπινη.

Λίγοι καλλιτέχνες κατάφεραν αυτό που πέτυχε ο Moby με το Play το 1999. Έναν δίσκο που δεν γέννησε απλώς επιτυχίες, αλλά έναν ολόκληρο ηχητικό κόσμο. Το “Porcelain”, το “Natural Blues”, το “Why Does My Heart Feel So Bad?”, το “Everloving” δεν έγιναν μόνο ραδιοφωνικά hits. Έγιναν οι ήχοι που έντυσαν μια ολόκληρη εποχή. Τα ακούσαμε σε ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, διαφημίσεις, ντοκιμαντέρ, αεροδρόμια, καφέ, αυτοκίνητα, ακουστικά καθώς κοιτούσαμε την πόλη από το παράθυρο.

Η μουσική του δεν βρισκόταν πάντα στο επίκεντρο της προσοχής. Και ίσως γι’ αυτό απέκτησε τόσο ξεχωριστή θέση στη συλλογική μας μνήμη. Έγινε το background της ζωής μας. Εκείνο το τραγούδι που δεν θυμάσαι πότε ακριβώς άκουσες πρώτη φορά, αλλά είσαι βέβαιος ότι ήταν εκεί σε κάποια σημαντική στιγμή.

Το τραγούδι Porcelane ακούστηκε πρώτη φορά στη ταινία The Beach με τον Leonardo Di Caprio

Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι αλγόριθμοι καθορίζουν τις playlists και τα social media επιβραβεύουν την υπερβολή, ο Moby μοιάζει σχεδόν παράταιρος. Δεν ακολουθεί τις τάσεις. Δεν επιδιώκει τη viral στιγμή. Δεν κυνηγά την επικαιρότητα. Επιμένει να γράφει μουσική που μιλά για την απώλεια, τη μοναξιά, την ελπίδα, την ανάγκη να συνδεθούμε με κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Είναι ένας δημιουργός που εξακολουθεί να πιστεύει ότι η μουσική δεν χρειάζεται μόνο να σε κάνει να χορεύεις. Μπορεί και να σε κάνει να σταματήσεις για λίγο και να σκεφτείς.

Ποτέ δεν έγραφε τραγούδια που ζητούσαν να γίνουν το γεγονός της ημέρας. Έγραφε μουσική που ωρίμαζε μαζί με τον ακροατή. Που αποκτούσε διαφορετικό νόημα στα 20 σου και διαφορετικό στα 40. Που δεν εξαντλούνταν στην πρώτη ακρόαση, αλλά επέστρεφαν ξανά και ξανά, κάθε φορά φωτίζοντας μια άλλη πλευρά της ίδιας ζωής.

Είναι από εκείνους μουσικούς, τους οποίου τα τραγούδια τα θυμόμαστε περισσότερο ως στιγμές της ζωής μας παρά ως τραγούδια. Ίσως και γι’ αυτό να άντεξαν στον χρόνο. Όχι επειδή έμειναν αλώβητα από τη νοσταλγία, αλλά επειδή δεν στηρίχθηκαν ποτέ σε αυτήν. Η δύναμή τους δεν βρίσκεται στην εποχή που τα γέννησε, αλλά στο συναίσθημα που κουβαλούν. Και αυτό δεν έχει ημερομηνία λήξης.

Το τραγούδι του Beautiful ακούστηκε πρώτη φορά στην ταινία The Devils Wears Prada (2006)

Ο Moby ανήκει, επίσης, σε μια γενιά δημιουργών που αντιμετώπιζαν το άλμπουμ ως ολοκληρωμένο έργο. Δεν έφτιαχνε τραγούδια για playlists, ούτε αποσπάσματα που θα ζούσαν δεκαπέντε δευτερόλεπτα στο TikTok. Έχτιζε κόσμους. Οι δίσκοι του είχαν συνοχή, ατμόσφαιρα και αφηγηματική συνέχεια, σαν κινηματογραφικές διαδρομές που ζητούσαν από τον ακροατή να τις διασχίσει από την αρχή μέχρι το τέλος.

Το τραγούδι When It’s Cold I’d Like To Die ακούστηκε στο Stranger Things 4 (2022)

Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που η επιστροφή του στο Release Athens δεν μοιάζει με καμία άλλη συναυλία καλλιτέχνη της γενιάς του. Δεν επιστρέφει για να μας θυμίσει ποιοι ήμασταν στα τέλη των ’90s ή στις αρχές των ’00s. Επιστρέφει για να μας θυμίσει έναν διαφορετικό τρόπο ακρόασης. Μια εποχή όπου η μουσική δεν ήταν απλώς περιεχόμενο προς κατανάλωση, αλλά χώρος για να “ζήσεις”.