Το ΕΜΣΤ κερδίζει το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων 2026

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) απέσπασε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείων 2026 (European Art Museum Award), μια σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση που απονέμεται από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Μουσείων και αναγνωρίζει τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης.

Η τελετή ανακοίνωσης και απονομής του βραβείου πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου, στο Αλικάντε της Ισπανίας, με το ΕΜΣΤ να ξεχωρίζει ανάμεσα σε έξι ευρωπαϊκά μουσεία που είχαν επιλεγεί στη βραχεία λίστα των υποψηφίων.

Η διάκριση αυτή τοποθετεί το ΕΜΣΤ στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού μουσειακού χάρτη, αναγνωρίζοντας την καινοτομία, την πορεία, την επιμελητική του κατεύθυνση και τον δημόσιο ρόλο που έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια.

Το European Art Museum Award τιμά τα μουσεία που τοποθετούν την τέχνη σε καινοτόμα πλαίσια, επιδιώκοντας να συμβάλουν στην αντιμετώπιση σύγχρονων κοινωνικών ζητημάτων.

Το βραβείο βασίζεται σε δημοκρατικές και ανθρώπινες αξίες, όπως η κοινωνική δικαιοσύνη, η συμμετοχή, η συμπερίληψη, η ισότητα των φύλων, η οικοδόμηση της κοινότητας και η βιωσιμότητα. Οι αξίες αυτές αποτελούν κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη νέων μουσειολογικών ιδεών και πρακτικών, ενώ η διάκριση αναδεικνύει πρότυπα και μοντέλα καινοτομίας και αριστείας που επαναπροσδιορίζουν τον κοινωνικό ρόλο των μουσείων τέχνης στον 21ο αιώνα.

Το ΕΜΣΤ βρέθηκε ανάμεσα στους έξι φιναλίστ του φετινού βραβείου, μαζί με οργανισμούς διεθνούς ακτινοβολίας, όπως το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ, το FENIX Museum of Migration στο Ρότερνταμ και η Εθνική Πινακοθήκη της Σλοβενίας στη Λιουμπλιάνα.

Η βράβευση επισφραγίζει μια περίοδο ουσιαστικής ανανέωσης και διεθνούς εξωστρέφειας για το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.
Με ένα σύγχρονο και καινοτόμο εκθεσιακό πρόγραμμα, με σαφές κοινωνικό πρόσημο, το Μουσείο έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση της σύγχρονης τέχνης με την πολιτική, την κοινωνία, την ιστορία, το περιβάλλον και τα ζητήματα που καθορίζουν το παρόν.

Μέσα σε πέντε χρόνια, το ΕΜΣΤ ενίσχυσε σημαντικά τη διεθνή παρουσία του, διεύρυνε τον διάλογο γύρω από την ελληνική και διεθνή σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή και εδραίωσε τη θέση του ως μουσείο με ενεργό ρόλο στην εθνική και διεθνή πολιτιστική σκηνή.
Σε συνεχή διάλογο με το παρελθόν, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο παρόν και το μέλλον, το ΕΜΣΤ αναδεικνύει και στηρίζει την τέχνη του σήμερα, θέτει κρίσιμα κοινωνικά ζητήματα στον δημόσιο διάλογο και συμβάλλει στη διαμόρφωση των βάσεων για μια πιο ανοιχτή και συμπεριληπτική κοινωνία.

Η απονομή του Ευρωπαϊκού Βραβείου Μουσείων 2026 αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τον ελληνικό πολιτισμό και το ίδιο το ΕΜΣΤ, καθώς σηματοδοτεί τη διεθνή αναγνώριση της νέας του ταυτότητας, της επιμελητικής του κατεύθυνσης και της θέσης που έχει κατακτήσει στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση του βραβείου, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη συνεχάρη την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Κατερίνα Γρέγου, και στο πρόσωπό της όλο το προσωπικό του Μουσείου.

Στη δήλωσή της υπογράμμισε τη σημασία της διεθνούς διάκρισης τόσο για το ΕΜΣΤ όσο και για τη σύγχρονη ελληνική καλλιτεχνική δημιουργία: «Η διεθνής αναγνώριση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης αποτελεί μια σημαντική στιγμή για τον ελληνικό πολιτισμό και μια ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία για το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, τους ανθρώπους του και όλους όσοι εργάστηκαν, με συνέπεια και μεράκι, για τη σύγχρονη, εξωστρεφή και δυναμική του πορεία.
Ως εποπτευόμενος φορέας του Υπουργείου Πολιτισμού, το ΕΜΣΤ αποτελεί έναν από τους σημαντικούς πυλώνες της πολιτιστικής μας πολιτικής για τη σύγχρονη δημιουργία. Η διεθνής πορεία του ΕΜΣΤ επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο ένας τόπος με ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και μια χώρα που παράγει, στηρίζει και αναδεικνύει τη σύγχρονη καλλιτεχνική δράση και δημιουργία.
Μέχρι τώρα, τις διεθνείς διακρίσεις τις αποσπούσαν τα Αρχαιολογικά μας Μουσεία. Σήμερα, αποδεικνύεται με τη συγκεκριμένη διάκριση ότι το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται πλέον ανάμεσα στα σημαντικότερα ευρωπαϊκά μουσεία και αναγνωρίζεται για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο του μουσείου στον 21ο αιώνα, ως έναν ανοιχτό και προσβάσιμο χώρο πολιτισμού, δημιουργίας, διαλόγου και ουσιαστικής σύνδεσης με την κοινωνία.
Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για την Ελλάδα και την Αθήνα. Το ΕΜΣΤ ανοίγει νέους δρόμους για τη σύγχρονη τέχνη, ενισχύει τη διεθνή παρουσία της χώρας μας και αποδεικνύει στην πράξη ότι οι δημόσιοι πολιτιστικοί μας οργανισμοί μπορούν να πρωταγωνιστούν στο ευρωπαϊκό και διεθνές πολιτιστικό περιβάλλον.
Συγχαίρω θερμά την Καλλιτεχνική Διευθύντρια Κατερίνα Γρέγου, η οποία έδωσε όραμα, αλλά και σχέδιο στη δράση του Μουσείου, τη Διοικητική και Οικονομική Διευθύντρια Αθηνά Ιωάννου, το Διοικητικό Συμβούλιο και τους ανθρώπους του ΕΜΣΤ, τους καλλιτέχνες, καθώς και όλους τους συνεργάτες του Μουσείου για αυτή την τόσο σημαντική επιτυχία.
Είναι μια επιτυχία που ανήκει όχι μόνο στην πολιτιστική κοινότητα, αλλά και στη χώρα και μας γεμίζει υπερηφάνεια».

Στην πρωτοτυπία του επιμελητικού οράματος της Κατερίνας Γρέγου και της ομάδας της, στην ποιότητα της καλλιτεχνικής παραγωγής και στην ικανότητα του Μουσείου να ενθαρρύνει την κριτική σκέψη στάθηκε ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Βραβείων, Dr. Samuel Gallagher.

Ανακοινώνοντας τη βράβευση του ΕΜΣΤ, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η καλλιτεχνική διευθύντρια Κατερίνα Γρέγου και η ομάδα της εντυπωσίασαν την κριτική επιτροπή χάρη στην πρωτοτυπία και τη φιλοδοξία με τις οποίες το όραμά τους μετουσιώνεται σε πράξη σε ολόκληρο τον οργανισμό, όπως αποδεικνύεται από τον εντυπωσιακό αριθμό εκθέσεων που προβληματίζουν και ενθαρρύνουν την κριτική σκέψη.
Ως υπέρμαχος της ελληνικής σύγχρονης τέχνης, με το βλέμμα στραμμένο με αυτοπεποίθηση προς την Νότιο-Ανατολική Μεσόγειο και τον υπόλοιπο κόσμο, το ΕΜΣΤ αποτελεί μια πολύτιμη πολιτιστική γέφυρα σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα και πιο κατακερματισμένος.
Η ποιότητα της καλλιτεχνικής παραγωγής, η πρωτοτυπία της σκέψης και η ειλικρινής πεποίθηση ότι κάθε δράση του μουσείου μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο συνέβαλαν στο να ξεχωρίσει το ΕΜΣΤ σε ένα εξαιρετικά ανταγωνιστικό πεδίο υποψηφίων.
Το ΕΜΣΤ δεν επιδιώκει απλώς να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το κοινό αντιλαμβάνεται τη σύγχρονη τέχνη, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη ζωή του και τον κόσμο στον οποίο ζει. Το έργο του θεωρείται πλέον, και δικαίως, πρότυπο προς το οποίο μπορούν να στραφούν και άλλα μουσεία».