ΣΑΒΒΑΤΟ
13
ΙΟΥΝΙΟΥ
Σε αυτή εδώ τη στήλη έχουμε κάνει ξεκάθαρο πως προσπαθούμε να μαζεύουμε κάθε εβδομάδα εκείνες τις ειδήσεις που αξίζουν λίγο παραπάνω από τον χρόνο μας. Που δεν πρέπει να τις καταπιεί το επόμενο news cycle και που, μέσα στο χάος της υπερπληροφόρησης, αξίζουν την παραπάνω προσοχή ώστε να προβληματιστούμε κι εμείς λίγο περισσότερο. Η προσωπική ελευθερία, το δικαίωμα της ύπαρξης, το δικαίωμα στην αγάπη και η διαφορετικότητα, ελπίζω να συμφωνούμε όλα, πως είναι από τα πράγματα για τα οποία αξίζει να μιλάμε περισσότερο.
Από το 1969, και τα γεγονότα του Stonewall, ο Ιούνιος έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως Μήνας Υπερηφάνειας ή αλλιώς Pride Month. Ένας μήνας που, μέσα σε όλους τους άλλους, γιορτάζει τη διαφορετικότητα του καθενός, τις νίκες, την εξέλιξη και την αγάπη, αλλά κυρίως λειτουργεί ως υπενθύμιση της μάχης που δίνουμε όλα – και ιδιαίτερα τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα – για να ευτυχούν, να ζουν και, βασικά, να υπάρχουν με ίσα δικαιώματα στην κοινωνία μας.
Σήμερα, Σάββατο 14/6, κορυφώνονται – αλλά δεν τελειώνουν – οι δράσεις του 21ου Athens Pride με την παρέλαση που θα πραγματοποιηθεί στο Σύνταγμα στις 19:00. Δυστυχώς, φέτος, όπως και κάθε χρονιά, τα σχόλια, το μίσος, οι κακοπροαίρετες απόψεις και η ανούσια ερώτηση «μα γιατί χρειάζεστε το Pride;» έχουν μονοπωλήσει τα ΜΜΕ και τα social media. Η απάντηση είναι προφανέστατη. Γιατί θέλουμε να ζούμε σε μια ασφαλή κοινωνία, χωρίς διακρίσεις και φόβο, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου. Γιατί το Pride μπορεί να κουβαλά μέσα του την ιστορία των queer ανθρώπων, όμως στη βάση του είναι μια γιορτή της ισότητας, της υπερηφάνειας και της γενναιότητας να είσαι ο εαυτός σου. Για αυτό κι εμείς στο σημερινό Stop Scrolling θα θυμηθούμε γιατί το Pride παραμένει απαραίτητο, γιατί όλοι το χρειαζόμαστε και γιατί δεν θα πάψουμε ποτέ να αγωνιζόμαστε για τη ζωή που μας αξίζει.
@mary_sunshine ΚΙ ΑΣ ΓΙΝΩ ΚΑΙ CANCEL! 🏳️🌈🏳️⚧️ Mary VS Μυρσίνη #drag #comedу #pride
Η Ελλάδα νομιμοποίησε τον γάμο ομόφυλων ζευγαριών, αλλά οι επιθέσεις δεν σταματούν
Τον Φεβρουάριο του 2024, η Ελλάδα ψήφισε την ισότητα στον πολιτικό γάμο, επιτρέποντας για πρώτη φορά σε ομόφυλα ζευγάρια να παντρεύονται και να αναγνωρίζονται πλήρως από το κράτος. Ήταν μια στιγμή που παρουσιάστηκε —και δικαίως— ως ιστορική τομή, ένα βήμα που έβαλε τη χώρα σε έναν διαφορετικό ευρωπαϊκό χάρτη δικαιωμάτων. Κι όμως, η εικόνα που ακολουθεί δεν είναι γραμμική.
Γιατί ενώ οι νόμοι αλλάζουν με πολιτικές πλειοψηφίες και ψηφοφορίες, η καθημερινότητα κινείται με πολύ πιο αργό ρυθμό. Περιστατικά ομοφοβικής και τρανσφοβικής βίας συνεχίζουν να καταγράφονται, από επιθέσεις στον δημόσιο χώρο μέχρι λεκτική και διαδικτυακή στοχοποίηση. Παράλληλα, το hate speech δεν έχει εξαφανιστεί· απλώς έχει μετακινηθεί και προσαρμοστεί στα νέα μέσα. Και εδώ ακριβώς αρχίζει να απαντιέται και το ερώτημα που επιστρέφει κάθε χρόνο γύρω από το Pride.
Γιατί, αν κάτι δείχνει αυτή η αντίφαση, είναι ότι η θεσμική ισότητα δεν ταυτίζεται αυτόματα με την κοινωνική ασφάλεια. Το γεγονός ότι μια χώρα αναγνωρίζει νομικά έναν γάμο δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι προκαταλήψεις που υπάρχουν γύρω από αυτόν. Ούτε ότι σταματούν οι επιθέσεις, ούτε ότι παύει η ανάγκη για ορατότητα.
@athensprideofficial Κάποιες φράσεις γίνονται πιο δυνατές όταν ακούγονται από πολλές φωνές. Το ΣΕ ΑΦΟΡΑ ταξιδεύει από στόμα σε στόμα και γίνεται κάλεσμα. Να είμαστε εκεί. Να ακουστούμε. Να γεμίσουμε την πόλη με παρουσία, χρώμα και περηφάνια. Στις 13 Ιουνίου, στο Σύνταγμα. ΣΕ ΑΦΟΡΑ. Ευχαριστούμε από καρδιάς για τη συμμετοχή σας! #AthensPride #se_afora
Τα περιστατικά μίσους δεν ανήκουν στο παρελθόν
Μπορούμε πάντα να μιλήσουμε και με αριθμούς. Η ομοφυλοφιλία, αυτή τη στιγμή, είναι παράνομη σε 63 χώρες παγκοσμίως αυτή τη στιγμή. Στην Ελλάδα κάτι τέτοιο δεν ισχύει, αλλά τα περιστατικά βίας είναι πανταχού παρόντα. Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα εγκλήματα μίσους στην Ελλάδα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του OSCE/ODIHR, η Ελληνική Αστυνομία κατέγραψε 157 περιστατικά εγκλημάτων μίσους το 2024, έναντι 97 το 2023, καταγράφοντας σημαντική αύξηση μέσα σε έναν χρόνο. Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα μόνο αύξηση των επιθέσεων, αλλά και μεγαλύτερη καταγραφή και περισσότερες καταγγελίες· ωστόσο, αποτυπώνει καθαρά ότι το φαινόμενο δεν υποχωρεί.
Παράλληλα, το Δίκτυο Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι επιθέσεις δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα αλλά ένα σταθερό μοτίβο βίας που στοχεύει διαφορετικές ομάδες, μεταξύ των οποίων και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα. Το 2025 καταγράφηκαν δεκάδες περιστατικά ρατσιστικής βίας με κίνητρο τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου, επιβεβαιώνοντας ότι η στοχοποίηση παραμένει ενεργή στην καθημερινότητα.
Και δεν πρόκειται μόνο για αριθμούς. Οι επιθέσεις δεν ανήκουν στο παρελθόν. Συνεχίζουν να συμβαίνουν στον δρόμο, στο σχολείο, στον δημόσιο χώρο και online, από λεκτικές επιθέσεις μέχρι σοβαρά περιστατικά σωματικής βίας. Το μοτίβο που προκύπτει είναι σταθερό: η ορατότητα εξακολουθεί να συνοδεύεται για πολλούς ανθρώπους από ρίσκο. Η επίθεση που δέχτηκε πρόσφατα μία τρανς γυναίκα στην Καλλιθέα, η δολοφονία του Zack παλαιότερα και τόσα άλλα περιστατικά που γίνονται σήμερα ή τώρα και εμείς δεν θα μάθουμε ποτέ ή σε μία τραγικότερη κατάληξη, θα τα μάθουμε όλοι.
@athensprideofficial Γιάννης, queer, τυφλός δημοσιογράφος & δημιουργός περιεχομένου. ΣΕ ΑΦΟΡΑ. _______ Giannis is a queer, blind journalist & content creator. IT’S ABOUT YOU. @Yannis Vitsos #AthensPride #se_afora
Σε συνέχεια της συζήτησης για τη δημόσια εικόνα, την ορατότητα και την ευαισθητοποίηση που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τέτοια περιστατικά στο μέλλον, φέτος, εν έτη 2026, η καμπάνια του Athens Pride 2026 με κεντρικό μήνυμα «ΣΕ ΑΦΟΡΑ» δεν εμφανίστηκε σε σταθμούς του Μετρό της Αθήνας, καθώς η ΣΤΑΣΥ απέρριψε το αίτημα της διοργάνωσης για τις διαφημιζόμενες θέσεις, μετά από 10 χρόνια σταθερή παρουσίας. Σύμφωνα με τη δημόσια ενημέρωση, το ζήτημα συνδέεται με τους γενικούς κανόνες και τις διαδικασίες έγκρισης διαφημίσεων στους χώρους των μέσων σταθερής τροχιάς και στην έλλειψη χώρου – αν και υπάρχουν δεκάδες άδεια πλαίσια αυτή τη στιγμή στο Μετρό.
Σε επίπεδο διοικητικής εξήγησης, μια τέτοια απόφαση μπορεί να διαβάζεται ως τυπική εφαρμογή κανονισμών. Ωστόσο, σε επίπεδο κοινωνικής ανάγνωσης, η συζήτηση που άνοιξε δείχνει κάτι πιο σύνθετο: ότι ακόμη και η επιλογή του τι “χωράει” στον δημόσιο χώρο δεν είναι ουδέτερη.
Οι αφίσες ενός θεσμοθετημένου πλέον πολιτιστικού και πολιτικού γεγονότος όπως το Athens Pride δεν λειτουργούν μόνο ως διαφήμιση. Λειτουργούν ως δήλωση παρουσίας. Και όταν μια τέτοια παρουσία απουσιάζει από ένα τόσο κεντρικό δίκτυο καθημερινής μετακίνησης όπως το Μετρό, το ερώτημα δεν αφορά μόνο τη διαφήμιση, αλλά το ποιος φαίνεται και ποιος όχι στον δημόσιο χώρο.
Σε μια περίοδο που φαίνεται να κάνουμε βήματα πίσω, όσο η ταμπέλα της “woke” ατζέντας χρησιμοποιείται επικριτικά, οι διαδικασίες επιλογής διαφημιστικού περιεχομένου – ακόμη κι όταν βασίζονται σε τυπικά κριτήρια – δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από το κοινωνικό τους αποτέλεσμα. Ειδικά όταν αφορούν θεματικές που ήδη βρίσκονται στο επίκεντρο δημόσιου διαλόγου και συχνά φορτίζονται πολιτικά ή ιδεολογικά.
Γι’ αυτό και η αντίδραση που ακολούθησε δεν εστίασε μόνο στο συγκεκριμένο περιστατικό, αλλά στο κατά πόσο η ορατότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας αντιμετωπίζεται ως δεδομένη στον δημόσιο χώρο ή εξακολουθεί να περνά από φίλτρα αποδοχής, συζήτησης και – σε ορισμένες περιπτώσεις – αμφισβήτησης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αφίσες δεν είναι απλώς εικόνες σε τοίχους και αποβάθρες.
Το ζήτημα πάντα θα είναι να δημιουργούμε χώρο για όλα όσα τον στερήθηκαν αδικαιολόγητα. Το ζήτημα της παρουσίας μιας αφίσας, το ζήτημα της παρουσίας ενός πάρτι, μιας συζήτησης, μιας παρέλασης είναι συλλογικό, όχι προσωπικό ούτε στοχευμένο σε μια μερίδα ανθρώπων. Είναι παράλογο να κατακρίνεις, να μισείς και να θεωρείς λιγότερο έναν άνθρωπο επειδή εσύ και η ζωή σου διαφέρετε από εκείν@. Σε κάθε Μετρό, σε κάθε δρόμο, κάθε μήνα, κάθε μέρα, έστω κι αν χρειάζεται να επαναλαμβανόμαστε, σήμερα πιο πολύ από ποτέ, όλα μας οφείλουμε να παλεύουμε για να ζήσουμε ίσα και να γιορτάζουμε που τώρα μπορούμε και θα μπορούμε να φοράμε ψηλοτάκουνα, γκλίτερ και την προσωπικότητά μας κορώνα στο κεφάλι μας. Γιατί στην πραγματικότητα ΟΛ@ χωράμε!
