Γιάννης Τσαρούχης: «Ήμουν και έμεινα ένας ερευνητής και ένας μαθητής»

Tην πρώτη έκθεσή του για το 2024 εγκαινιάζει το Σάββατο 10 Φεβρουαρίου το Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη στο Μαρούσι, παρουσιάζοντας αντιπροσωπευτικά, αγαπημένα έργα του ζωγράφου από διαφορετικές εποχές, κάποια από τα οποία δεν παρουσιάζονται συχνά.

Τα έργα της έκθεσης, που έχει ως τίτλο τη ρήση του Τσαρούχη: «Ήμουν και έμεινα ένας ερευνητής και ένας μαθητής», κατανέμονται σε οκτώ θεματικές ενότητες (Τοπία, Σπίτια, Στολές και Φορεσιές, Πορτρέτα, Θρησκευτικά, Μυθολογικά, Άνθρωποι με φτερά, Νεκρές Φύσεις), που αναπτύσσονται ξεχωριστά στους δύο ορόφους του κτιρίου της οδού Πλουτάρχου, στο Μαρούσι.

Σπουδές για τις 4 εποχές, Dominique: Άνοιξη, Θέρος, Φθινόπωρο, Χειμώνας, 1971 Λάδι σε χαρτί Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, αρ. ευρ. 730

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιμελητικής προσέγγισης αποτελεί η πρώτη ενότητα όπου αναδεικνύονται τα στοιχεία τα οποία καθόρισαν τη σχέση του ζωγράφου με τη φύση για τη μελέτη των χρωμάτων. Υπάρχουν έργα που τα ζωγράφισε εκ του φυσικού· στα φανταστικά τοπία, τα μυθολογικά, τα θρησκευτικά και τα σκηνικά εντάσσει στοιχεία από αυτή την έρευνα. Ο επισκέπτης, λοιπόν, βλέπει στο θέμα «Τοπία» το έργο «Ανατολή από το λιμάνι της Χίου», έργο εκ του φυσικού, και δίπλα σκηνικά, όπως οι «Βάκχες», και φανταστικά τοπία («Νέος κοιμισμένος δίπλα στη θάλασσα») με ουρανούς εμπνευσμένους από εκείνους του παραπάνω έργου.

Όπως σχολιάζει ο ίδιος ο Γιάννης Τσαρούχης, «η χρησιμοποίηση των κουστουμιών της εποχής του μύθου και όχι της εποχής της δημιουργίας των έργων είναι μια κακή συνήθεια του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνος. […] Ήθελα να ζωγραφίσω θέματα θρησκευτικά και μυθολογικά με σύγχρονες φιγούρες και σύγχρονα κοστούμια έχοντας συναντήσει αυτά τα πρόσωπα στη ζωή, όπως ακριβώς έκαναν πάντοτε οι καλλιτέχνες πριν τον 19ο αιώνα, και τη μανία μου να είμαι αρχαιολογικά πιστός στην ιστορική ακρίβεια του μύθου».

Η αντιγραφή του Τισιάνο, 1971 Λάδι σε πανί Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, αρ. ευρ.25

Πολύ σημαντικό βήμα στην προσπάθεια παρουσίασης του συνόλου του έργου του καλλιτέχνη αποτελεί η πρόσφατη έκδοση με τίτλο «Μαθήματα Ζωγραφικής» από το Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη και της Εκδόσεις Άγρα. Πρόκειται για τα μαθήματα που παρέδωσε ο Γιάννης Τσαρούχης το 1981 στο Ιωνικό Κέντρο της Χίου που είχε ιδρύσει ο Ισίδωρος Κιολέογλου. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε χάρη στη συνεργασία, την υπομονή και την επιμονή της Ευφροσύνης Δοξιάδη που απομαγνητοφώνησε αυτά τα «Μαθήματα» και έγραψε τα σχόλια με τη βοήθεια του φιλολόγου Αχιλλέα Τζάλα.

Στην έκθεση παρουσιάζονται επίσης πολλά έργα του Γιάννη Τσαρούχη που εικονογραφούν και το βιβλίο. Σημαντικές είναι οι έρευνες και τα μαθήματα που έκανε στο Παρίσι, στη μεγάλη σκηνογράφο, ζωγράφο και ενδυματολόγο, Lila de Nobili και άλλους Γάλλους καλλιτέχνες που ήθελαν να μάθουν βυζαντινή ζωγραφική, και τα οποία συνέλεξε η ίδια η Lila de Nobili και τα δώρισε στο Ίδρυμα του ζωγράφου.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει η Νίκη Γρυπάρη, πρόεδρος του Ιδρύματος Γιάννη Τσαρούχη, ενώ τις ξεναγήσεις στο κοινό κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιήσουν καλλιτέχνες και φίλοι του ζωγράφου.

Παραλλαγή του σκηνικού για τις Βάκχες του Ευριπίδη,1968 Gouache σε χαρτί Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, αρ. ευρ. 846

Στο πλαίσιο της έκθεσης «Ήμουν και έμεινα ένας ερευνητής και ένας μαθητής» πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Μέσα από συζήτηση, παιχνίδι, βιωματικές δράσεις, ζωγραφική, τα παιδιά επεξεργάζονται συναισθήματα, σκέψεις, εμπειρίες, ώστε να εμβαθύνουν στον συναρπαστικό κόσμο του Γιάννη Τσαρούχη και της τέχνης του.