Ο Θεός Αγαπάει Το Χαβιάρι

Η ιστορία του Έλληνα ναυσιπλόου κι ευεργέτη της Ελλάδας και της Ρωσίας, Ιωάννη Βαρβάκη είναι ένα επικό παραμύθι που ξεκινάει από τα φτωχικά Ψαρά πριν την επανάσταση των Ελλήνων κατά των Τούρκων, φτάνει μέχρι την αυλή της Αικατερίνης της Μεγάλης και τις ρωσικές στέπες και καταλήγει στην επαναστατημένη Ελλάδα του 1821. Κουρσάροι στο Αιγαίο,  πολιτικά παιχνίδια στην αυλή της τσαρίνας της Ρωσίας, η ανακάλυψη κι εκμετάλλευση του χαβιαριού από τον αυτοδημιούργητο Έλληνα Ιωάννη Βαρβάκη, πολύπλοκες συνομωσίες των μεγάλων δυνάμεων της εποχής στην πλάτη των Ελλήνων, έρωτες, φιλίες, προδοσίες και οικογενειακά δράματα συνθέτουν τη μυθιστορηματική ζωή αυτού του παράξενου και ταυτόχρονα τόσο εμβληματικού κι ελκυστικού Έλληνα…
Η νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή μετά τον «El Greco» πάσχει από πομπώδεις προθέσεις για ένα σινεμά των ‘μεγάλων Ελλήνων’, φιλοδοξίες που δεν υποστηρίζονται τεχνικά και το σύνδρομο της συμπαραγωγής με ένα ουδέτερης αισθητικής αγγλόφωνο μείγμα. Τα ‘ευρήματα’ για την αφήγηση της ιστορίας κινούνται από το τετριμμένο (η εξιστόρηση στα παιδιά) μέχρι το αθέλητα κωμικό (ο χαρακτήρας του Λάκη Λαζόπουλου) και, ίσως το βασικότερο πρόβλημα, ο χαρακτήρας του Βαρβάκη, από ‘τυχοδιώκτης πειρατής’ ως ‘μεγάλος πατριώτης’ σκιαγραφείται συνεχώς στα λόγια αλλά δεν φωτίζεται ουσιαστικά μέσω της κινηματογραφικής γλώσσας. Το τελικό αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο ‘μικρά εικονογραφημένα’ παρά σύγχρονο σινεμά.

Θοδωρής Τσιάτσικας