Νίκος Γουδανάκης: Κάνουμε μια παράσταση με νέους που τους απασχολεί η ανεργία!

Αυτήν την περίοδο ο κ. Γουδανάκης “πετάει” ακόμα μια φορά εκτός των ελληνικών συνόρων μαζί με την Θεατρική του Ομάδα “ΑΝΤΙΣΤΙΞΗ” για πάρει μέρος  στο Φεστιβάλ Νέων των Δολομιτών στη Βόρεια Ιταλία με την ελληνική παράσταση «MIGRATORY BIRDS» («Αποδημητικά Πουλιά»). Μια μοντέρνα δραματουργία που πραγματεύεται το φαινόμενο της σύγχρονης μετανάστευσης των Ελλήνων νέων επιστημόνων λόγω της κρίσης, προς τις πιο πλούσιες χώρες.

Με αφορμή τη συμμετοχή της παράσταση στο ιταλικό φεστιβάλ ο Νίκος Γουδανάκης μας παραχώρησε συνέντευξη, στην οποία μας λέει ενδιαφέροντα πράγματα, για τον τρόπο που βλέπουν το αρχαίο δράμα οι Κινέζοι και οι Ιταλοί, αλλά και για την μετανάστευση, την ανεργία και τα ταξίδια που φιλοδοξεί να κάνει στο μέλλον. 

– Γιατί η παράσταση σας ονομάζεται «Αποδημητικά Πουλιά»; 
Επέλεξα τον τίτλο επειδή είχα να κάνω με νέους ανθρώπους, που το πρώτο πράγμα που τους απασχολεί είναι η αδυναμία ευρέσεως εργασίας στην Ελλάδα, καθώς και οι δυνατότητες δραστηριότητας σε πιο πλούσιες χώρες. Αυτή είναι η αλήθεια, κι ένα νέο κύμα μεταναστών ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια, αυτή τη φορά όχι ως ανειδίκευτοι εργάτες, αλλά ως ειδικευμένοι επιστήμονες. Η μεταφορά με τα αποδημητικά πουλιά, νομίζω, είναι σαφής. Η παράσταση είναι προϊόν αυτοσχεδιασμών και προτάσεων της ομάδας, που δραματοποιήθηκε από μένα, με στοιχεία, όπως αναφέρω, της ελληνικής παράδοσης, του ανατολίτικου θεάτρου, της παντομίμας, και του χάπενινγκ. Το κείμενο υπηρετεί την εικόνα, κι όχι το αντίθετο. Δυνατές μουσικές και χορογραφικές προτάσεις, και άμεση επαφή με το Κοινό, χαρακτηρίζουν τη δουλειά μας.

– Πως προέκυψε η συμμετοχή σας στο φεστιβάλ Δολομιτών στην Ιταλία με την θεατρική ομάδα σας;
Οι δεσμοί μου με τον ιταλικό βορρά είναι μόνιμοι και ειλικρινείς. Διδάσκω εκεί, κάνω θέατρο εκεί, σπούδασα εκεί, οπότε, η πρόσκληση ήταν φυσικό επακόλουθο. Το φεστιβάλ ήθελε μια γεύση από τη δουλειά μου, με ελληνικό στοιχείο, ελληνική γλώσσα, και ασφαλώς δεν αρνήθηκα. Αποτάθηκα στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, αρχικά στον καθηγητή κ. Ροδαρέλλη ο οποίος και κατασκεύασε τις μάσκες, βοήθησε επιστημονικά, και με τη συμπαράσταση της Πορέδρου κ. Κοντογιάννη, όλα πήγαν κατ’ ευχήν.

– Η παράσταση “Αποδημητικά πουλιά” έχει ως θέμα την μετανάστευση νέων επιστημόνων προς τις πλουσιότερες χώρες- ένα φαινόμενο κοινό και σε Ιταλία και σε Ελλάδα. Θεωρείτε ότι αυτό το φαινόμενο οφείλεται στην οικονομική κρίση, ή είναι ευρύτερα χαρακτηριστικό της παγκοσμιοποίησης;
Θα έλεγα το δεύτερο. Στην Κίνα, έχω δει ακόμα κι Αμερικάνους να ζητούν ένα καλύτερο μέλλον.

– Η διαδρομή σας στο θέατρο έχει περάσει από Ιταλία, Γερμανία, ακόμα και Κίνα. Σε όλες αυτές χώρες που έχετε εργαστεί, υπήρξαν πράγματα που σας εντυπωσίασαν ιδιαίτερα;
Φυσικά! Από την Ιταλία έμαθα την πίστη μου στον αυθορμητισμό και στη σωστή ψυχολογική συντήρηση του ηθοποιού, από τη Γερμανία έμαθα την πειθαρχία και την ακρίβεια, ενώ στην Κίνα διδάχτηκα την πίστη στη δύναμη του σώματος, πέρα από τη «λογική» εξέλιξη του κειμένου. Όσο κι αν μας φαίνεται παράξενο, οι Κινέζοι καλλιτέχνες δεν είναι πολύ εξοικειωμένοι με την καρτεσιανή λογική. Αυτό δίνει μια γοητεία και τη δύναμη να υπερβείς τα ορθολογιστικά μπλοκαρίσματα, και να δημιουργήσεις Τέχνη έκφρασης, κάποιες φορές πριμιτίφ, αλλά μην ξεχνάμε πως το πριμιτίφ είναι μια πρώτη απόπειρα αφαίρεσης.

– Η θεατρική σας ομάδα ονομάζεται “Αντίστιξη”. Ποιοί είναι οι καλλιτεχνικοί της στόχοι;
Να συνδέσουμε την Ελλάδα με άλλες καλλιτεχνικές τάσεις, και να χρησιμοποιήσουμε την κληρονομιά μας ως καταλύτη και θετικό αγωγό των μοντέρνων τάσεων. Τόσο στη θεατρική παιδαγωγική, όσο και στην εργαστηριακή παραγωγή.

– Τελευταία σας ενδιαφέρει πολύ η διδασκαλία αρχαίου ελληνικού δράματος σε ξένους ηθοποιούς. Τι έχετε αποκομίσει από αυτήν την εμπειρία; Πόσο σημαντικό είναι το αρχαίο δράμα για ηθοποιούς χωρών όπως η Ιταλία ή η Κίνα;
Στην Ιταλία αρχίζουμε πάντα με το δέος κάθε Ιταλού ηθοποιού για το Ελληνικό Δράμα, που ενώ ξεκινά με κόμπλεξ, η μεσογειακή νοοτροπία, η αναγεννησιακή παιδεία, και η άρτια εκπαίδευση που όντως διαθέτουν οι Ιταλοί, καταλήγει σε ενδιαφέρουσες προτάσεις. Έχω διδάξει ΑΝΤΙΓΟΝΗ και ΟΙΔΙΠΟΔΑ ΤΥΡΑΝΝΟ με ευφάνταστα αποτελέσματα. Στην Κίνα όλα είναι πολυπλοκότερα. Επειδή οι Κινέζοι δεν έχουν αντίληψη της έννοιας του τραγικού όπως εμείς στη Δύση. Πολλές φορές ο Κινέζος καλλιτέχνης έχει άλλη αντίληψη του μακάβριου, κι αυτό φέρνει άκρως ενδιαφέροντα αποτελέσματα στη σκηνή, όπως μια υγιή κατανόηση του χιούμορ που μπορεί να κρύβει μια τραγωδία, που εμείς, οι μαθητευμένοι στο αστικό θέατρο, δεν έχουμε στο αντανακλαστικό μας.

– Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας;
Να συνεχίσω να διδάσκω, και να ολοκληρώσω την αισθητική μου επαφή με τα ρεύματα του Κόσμου. Μετά την Άπω Ανατολή θα ταξιδέψω στη Λατινική Αμερική με μια ομάδα ανθρωπολόγων, που θα μελετήσουμε θρησκευτικές τελετές, κι εγώ θα καταγράψω το θεατρικό στοιχείο σε αυτές. Γενικώς, τα επόμενα χρόνια θα συνεχίσω με ένα παγκόσμιο θεατρικό «σαφάρι» προσπαθώντας να μελετήσω τις απαρχές της Παράστασης σε κάθε πολιτισμό.