Εμμηνόπαυση: 8 συμπτώματα που δεν είναι «φυσιολογικά»

«Είναι η ηλικία σου, θα περάσει». Πόσες γυναίκες έχουν ακούσει αυτή τη φράση όταν είπαν στον γιατρό τους, στην οικογένεια ή στις φίλες τους ότι δεν αισθάνονται καλά; Η Αθανασία Παππά, επισκέπτρια υγείας και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης (ΕΛΕΤΕΜ), γράφει για όσα αξίζει να συζητήσετε στο ιατρείο, από τις αλλαγές στην περίοδο και τον ύπνο μέχρι την πρόληψη για τα επόμενα χρόνια.

Αν έχουν περάσει 12 μήνες χωρίς περίοδο και εμφανιστεί αίμα, ακόμη και σε μικρή ποσότητα, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος. Η αιτία συχνά είναι καλοήθης, όμως η εξέταση έχει σημασία για να εντοπιστεί έγκαιρα ένα σοβαρότερο πρόβλημα.

Στην περιεμμηνόπαυση, η περίοδος μπορεί να έρχεται πιο αραιά, πιο συχνά ή σε ακανόνιστα διαστήματα. Ζητήστε ιατρική εκτίμηση αν η αιμορραγία είναι τόσο έντονη που δυσκολεύει την καθημερινότητά σας, αν διαρκεί πάνω από επτά ημέρες ή αν μεσολαβούν λιγότερες από 21 ημέρες ανάμεσα στην έναρξη της μιας περιόδου και της επόμενης. Το ίδιο ισχύει αν δείτε αίμα ανάμεσα στις περιόδους ή μετά τη σεξουαλική επαφή. Αναφέρετε επίσης τυχόν ζάλη, εξάντληση, ωχρότητα ή δύσπνοια, που μπορεί να συνδέονται με αναιμία.

Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει γυναικολογική εξέταση, υπερηχογράφημα και εξετάσεις αίματος. Σκοπός είναι να εντοπιστεί η αιτία και να αποκλειστούν προβλήματα όπως η υπερπλασία του ενδομητρίου.

Οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορεί να σας ξυπνούν ξανά και ξανά, με αποτέλεσμα η κούραση να σας ακολουθεί την επόμενη μέρα. Όταν ο κακός ύπνος γίνεται χρόνιος, μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, τη συγκέντρωση, το βάρος και την καρδιαγγειακή υγεία. Αν ξυπνάτε καθημερινά εξαντλημένες, περιγράψτε στον γιατρό σας πώς κοιμάστε και πώς αισθάνεστε στη διάρκεια της ημέρας.

Οι ορμονικές διακυμάνσεις μπορεί να επηρεάσουν τη διάθεση. Η επίμονη θλίψη, οι κρίσεις πανικού, η απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που άλλοτε σας ευχαριστούσαν και το αίσθημα απελπισίας χρειάζονται προσοχή. Αν αναγνωρίζετε κάτι από αυτά, αξίζει να ζητήσετε υποστήριξη από ψυχολόγο ή ψυχίατρο, ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Η κολπική ξηρότητα, το κάψιμο και ο πόνος στη σεξουαλική επαφή μπορεί να είναι εκδηλώσεις του ουρογεννητικού συνδρόμου της εμμηνόπαυσης. Στο ίδιο σύνδρομο μπορεί να ανήκουν και συμπτώματα από το ουροποιητικό, όπως η ξαφνική, έντονη ανάγκη για ούρηση και οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις. Παρότι πολλές γυναίκες διστάζουν να μιλήσουν γι’ αυτά, υπάρχουν επιλογές αντιμετώπισης. Ανάλογα με τα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει τοπική αγωγή.

Χάνετε τον ειρμό σας ή ψάχνετε μια λέξη που μέχρι χθες σας ερχόταν αμέσως; Η δυσκολία στη συγκέντρωση και η αίσθηση ότι η σκέψη έχει θολώσει περιγράφονται συχνά με τον όρο brain fog. Αν οι αλλαγές αυτές σας ανησυχούν ή επηρεάζουν τη δουλειά και την καθημερινότητά σας, συζητήστε τις με τον γιατρό σας.

Οι πόνοι στις αρθρώσεις είναι συχνά η αφορμή για μια συζήτηση στο ιατρείο. Στην ίδια επίσκεψη αξίζει να μιλήσετε και για την υγεία των οστών. Η πτώση των οιστρογόνων επιταχύνει την απώλεια οστού και η οστεοπόρωση συχνά γίνεται αντιληπτή όταν συμβεί ένα κάταγμα. Ο γιατρός σας μπορεί να σας πει πότε χρειάζεται μέτρηση οστικής πυκνότητας. Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, καθώς και η άσκηση με αντιστάσεις, έχουν θέση στη φροντίδα των οστών.

Μετά την εμμηνόπαυση αυξάνεται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος. Είναι μια καλή στιγμή να βάλετε στο πρόγραμμα τον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου και να συζητήσετε με τον γιατρό σας πόσο συχνά χρειάζεται να τα παρακολουθείτε.

Δικαιούστε να σας ακούν και να σας εξηγούν ποιες επιλογές έχετε, από αλλαγές στον τρόπο ζωής και στη διατροφή μέχρι την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης. Η θεραπεία μπορεί να είναι ασφαλής και αποτελεσματική για πολλές γυναίκες, όταν η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα. Αν η συζήτηση τελειώνει στο «είναι της ηλικίας» και μένετε με τις ίδιες απορίες, μπορείτε να ζητήσετε δεύτερη γνώμη.

Για δεκαετίες η εμμηνόπαυση ήταν θέμα ταμπού. Σήμερα μιλάμε πιο ανοιχτά γι’ αυτήν, στο σπίτι, στη δουλειά και με τις φίλες μας. Το ίδιο ανοιχτά αξίζει να μιλάμε και στο ιατρείο, για όσα μας δυσκολεύουν και για τη φροντίδα που χρειαζόμαστε.