Τι θα παρουσιάσει η Εθνική Λυρική Σκηνή τον χειμώνα 2026-2027

Μουσικό θέατρο • Νέα παραγωγή

1, 3, 4, 7 Οκτωβρίου 2026
Ώρα έναρξης: 20.00
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Καλλιτεχνική επιμέλεια: Δήμητρα Γαλάνη
Σκηνοθετική επιμέλεια: Κατερίνα Πετσατώδη
Art direction: Λίλα Σωτηρίου
Ενορχηστρώσεις: Σεραφείμ Γιαννακόπουλος, Αντώνης Σουσάμογλου
Video animation: Ειρήνη Βιανέλλη | Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ
Διεύθυνση παιδικής χορωδίας: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου
Ερμηνεύουν: Δήμητρα Γαλάνη, Σαβίνα Γιαννάτου, Γιάννης Παλαμίδας
Με τη συμμετοχή μουσικού συνόλου και της Παιδικής Χορωδίας* της ΕΛΣ

Η Δήμητρα Γαλάνη παρουσιάζει στην Εθνική Λυρική Σκηνή μια μουσική παράσταση αφιερωμένη στη Μαριανίνα Κριεζή, τη στιχουργό που έφερε στο τραγούδι τον παιχνιδιάρικο υπαινιγμό της καθημερινότητας. Από τη «Ρόζα Ροζαλία», το «Κοπερτί» και την «Πλατεία Αμερικής» έως την «Πτήση 201» και από το «Γυαλί-ντουνιάς» και τη «Σερενάτα» έως «Τα ήσυχα βράδια», η Μαριανίνα Κριεζή κινήθηκε πάντα με μια μοναδική δημιουργική ελευθερία, αποφεύγοντας κάθε κατηγοριοποίηση του έργου της.

Δημιουργός σπάνιας ευαισθησίας, με βλέμμα ανήσυχο και παιχνιδιάρικο, με μια γραφή βαθιά θηλυκή, όχι τόσο ως ταυτότητα του καλλιτεχνικού της έργου, όσο ως τρόπο να αφουγκράζεται τον κόσμο. Τρυφερά, ειρωνικά, με λεπτότητα, με επιμονή στο συναίσθημα και στις μικρές λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες, με μια ματιά καθαρή, άλλες φορές σκανδαλιάρικη, αλλά πάντοτε με μια ελευθερία που δεν χάθηκε ποτέ. Η γλώσσα στα χέρια της γινόταν παιχνίδι, τραγούδι, παρατήρηση και υπαινιγμός. Βρίσκοντας ποίηση εκεί όπου οι περισσότεροι βλέπουν μόνο την καθημερινότητα, η Κριεζή μπορούσε να μετατρέψει το ασήμαντο σε πολύτιμο και ουσιαστικό.

Στίχοι που έγιναν αγαπημένα τραγούδια της ελληνικής δισκογραφίας, θεατρικά κείμενα για τις επιθεωρήσεις της Ελεύθερης Σκηνής, ποιητικές συλλογές, ραδιοφωνικές εκπομπές και μια αδιάκοπη πίστη στη δύναμη της γλώσσας και της τέχνης συνθέτουν την πολύπλευρη ταυτότητα της δημιουργού και το ευρύ δημιουργικό της ψηφιδωτό. Το όνομά της συνδέθηκε άρρηκτα με τη θρυλική Λιλιπούπολη, εκεί όπου η παιδική φαντασία συνάντησε την ποίηση, τη μουσική και το τραγούδι. Η Κριεζή όμως δεν έγραψε ποτέ μόνο για παιδιά. Έγραψε για όσους θέλουν να συγκινούνται, να γελούν, να θυμούνται, να αντιστέκονται στη σοβαροφάνεια και στον κυνισμό και να συνεχίζουν να κλείνουν το μάτι στον μικρό τους εαυτό.

Οι συνεργασίες της με συνθέτες όπως, μεταξύ άλλων, η Λένα Πλάτωνος, ο Νίκος Κυπουργός, ο Δημήτρης Μαραγκόπουλος, ο Λάκης Παπαδόπουλος και ο Γιάννης Σπανός δημιούργησαν έναν πολύτιμο μικρόκοσμο μακριά από τις προσταγές της δισκογραφίας και την εφήμερη λάμψη των ραδιοφωνικών επιτυχιών.

Η παράσταση Ακόμα κι αν φύγεις…, σε σύλληψη και καλλιτεχνική επιμέλεια της Δήμητρας Γαλάνη, είναι μια συνάντηση με αυτό το ξεχωριστό σύμπαν. Τέσσερις βραδιές αφιερωμένες σε μια δημιουργό που μας θύμισε πως η ποίηση μπορεί να κρύβεται στο παιχνίδι, πως η ευαισθησία είναι δύναμη και πως μέσα μας υπάρχει πάντα ένα παιδί που συνεχίζει να ονειρεύεται. Μαζί με τη Δήμητρα Γαλάνη, επί σκηνής θα ερμηνεύσουν τα τραγούδια της Μαριανίνας Κριεζή η Σαβίνα Γιαννάτου και ο Γιάννης Παλαμίδας. Τα τραγούδια της παράστασης, σε ενορχηστρωτική επιμέλεια των Σεραφείμ Γιαννακόπουλου και Αντώνη Σουσάμογλου, αγαπημένα και βαθιά χαραγμένα στη μνήμη του κοινού, επιστρέφουν μέσα από μια νέα ηχητική προσέγγιση, με «πειραγμένο» ήχο που συνομιλεί με το σήμερα, αναδεικνύοντας τον λυρισμό και το παιχνιδιάρικο στοιχείο των στίχων της Κριεζή. Συμμετέχει εξαμελές μουσικό σύνολο. Τη σκηνοθετική επιμέλεια υπογράφει η Κατερίνα Πετσατώδη, το art direction της παράστασης η Λίλα Σωτηρίου, τα animation που θα συνοδεύσουν τις ιστορίες των τραγουδιών η Ειρήνη Βιανέλλη και τους φωτισμούς η Ελευθερία Ντεκώ.

@Ανδρέας Σιμόπουλος

*

Η Λυρική ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη • Συναυλία

Έργα Χατζιδάκι, Σκαλκώτα, Μητρόπουλου, Κουμεντάκη, Θεοδωράκη
15 Οκτωβρίου 2026
Ώρα έναρξης: 20.00
Carnegie Hall – Stern Auditorium / Perelman Stage
Μουσική διεύθυνση: Βασίλης Χριστόπουλος
Σολίστ: Ανίτα Ρατσβελισβίλι, Μαρία Κωστράκη
Με την Ορχήστρα της ΕΛΣ και σολίστ μουσικούς

Η Εθνική Λυρική Σκηνή εγκαινιάζει το πρόγραμμα περιοδειών της για τη νέα καλλιτεχνική περίοδο με μια ξεχωριστή διεθνή παρουσία, μεταφέροντας τον παλμό της ελληνικής μουσικής δημιουργίας στην καρδιά της Νέας Υόρκης. Στις 15 Οκτωβρίου 2026, στο εμβληματικό Carnegie Hall (Stern Auditorium / Perelman Stage), η συναυλία Nikos Kazantzakis: An Odyssey in Music φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ζωντανό ταξίδι στον κόσμο του Νίκου Καζαντζάκη μέσα από σπουδαία έργα Ελλήνων συνθετών εμπνευσμένα από το έργο του και την προσωπικότητά του. Η συναυλία υλοποιείται με τη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ και εντάσσεται στις επετειακές εκδηλώσεις για τα τριάντα χρόνια φιλανθρωπικής δράσης του ΙΣΝ.

Με έργα των Μάνου Χατζιδάκι, Νίκου Σκαλκώτα, Δημήτρη Μητρόπουλου, Γιώργου Κουμεντάκη και Μίκη Θεοδωράκη, το πρόγραμμα διαμορφώνει ένα πολυεπίπεδο μουσικό τοπίο, όπου η λογοτεχνία συνομιλεί με τον ήχο και η ελληνική ταυτότητα αποκτά παγκόσμια διάσταση. Υπό τη μουσική διεύθυνση του Βασίλη Χριστόπουλου, και με τη συμμετοχή της διεθνώς αναγνωρισμένης μεσοφώνου Ανίτας Ρατσβελισβίλι και της υψιφώνου Μαρίας Κωστράκη, η συναυλία αναδεικνύει τη διαχρονική απήχηση του καζαντζακικού σύμπαντος μέσα από διαφορετικές μουσικές φωνές και αισθητικές και αποτελεί μια μοναδική μουσική γέφυρα που συνδέει διαφορετικές γενιές Ελλήνων συνθετών. Ο Καπετάν Μιχάλης του Μάνου Χατζιδάκι, οι τρεις Κρητικοί χοροί του Νίκου Σκαλκώτα, το έργο Κρητική γιορτή του Δημήτρη Μητρόπουλου, το συμφωνικό έργο Amor Fati του Γιώργου Κουμεντάκη και ο Ζορμπάς του Μίκη Θεοδωράκη συγκροτούν μια ιδιότυπη μουσική αφήγηση, όπου οι μεγάλες θεματικές του Καζαντζάκη, όπως η ελευθερία, η πίστη, η σύγκρουση και η υπέρβαση, μετασχηματίζονται σε ήχο.

Η συναυλία αυτή αποτελεί ταυτόχρονα μια συμβολική και ουσιαστική γέφυρα ανάμεσα στην Ελλάδα και τη διεθνή πολιτιστική σκηνή. Η παρουσία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Carnegie Hall σηματοδοτεί τη συνέχιση μιας δυναμικής πορείας εξωστρέφειας, φέρνοντας στο προσκήνιο την ελληνική δημιουργία ως ζωντανό, εξελισσόμενο και βαθιά ανθρώπινο καλλιτεχνικό λόγο. Μέσα από την παγκόσμια γλώσσα της μουσικής, το έργο του Καζαντζάκη αποκτά νέα πνοή, προσκαλώντας το κοινό σε μια εμπειρία στοχασμού, συγκίνησης και ουσιαστικής σύνδεσης.

Η συναυλία πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη και της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής της Αμερικής, ενώ μέρος των εσόδων της θα δοθεί για τους σκοπούς του Μαζί για το Παιδί.

*

Όπερα • Νέα παραγωγή

Κλάουντιο Μοντεβέρντι
Συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Όπερας του Γκλάιντμπορν και τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης
30 Οκτωβρίου & 1, 4, 6, 8, 10, 12, 14 Νοεμβρίου 2026
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή 1/11: 18.30, 8/11: 20.00)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Κωνσταντίνος Τερζάκης
Σκηνοθεσία: Ουίλλιαμ Κέντριτζ
Σκηνικά: Σαμπίν Τώυνισσεν | Κοστούμια: Γκρέτα Γκόιρις
Χορογραφία: Γκρέγκορυ Μακόμα | Φωτισμοί: Ουρς Σαίνεμπαουμ | Βίντεο: Γιάνους Φουσέ
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Σε βασικούς ρόλους οι Χρήστος Κεχρής, Πέτρος Μαγουλάς, Μαίρη-Έλεν Νέζη, Μαρία Κωστράκη
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της ΕΛΣ

Η Εθνική Λυρική Σκηνή εγκαινιάζει την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 με μια μεγάλη διεθνή συμπαραγωγή με δύο κορυφαίους οργανισμούς της όπερας από την Ευρώπη και την Αμερική: το Φεστιβάλ Όπερας του Γκλάιντμπορν και τη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης. Ο Ορφέας του Μοντεβέρντι –έργο σημείο αναφοράς στην ιστορία της μουσικής, που σηματοδοτεί τη γέννηση της όπερας ως ολοκληρωμένης δραματικής τέχνης– παρουσιάζεται για πρώτη φορά από την ΕΛΣ. Με την υπογραφή του σπουδαίου, πολυσχιδούς καλλιτέχνη Ουίλλιαμ Κέντριτζ, το εμβληματικό έργο μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο οπτικοακουστικό τοπίο, όπου η μνήμη, ο χρόνος και η απώλεια αποκτούν μορφή, κίνηση και υλικότητα. Από τις 30 Οκτωβρίου και για οκτώ παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ.

Γραμμένος το 1607 από τον Κλάουντιο Μοντεβέρντι, ύστερα από ανάθεση του Δούκα της Μάντοβας, ο Ορφέας κατορθώνει να ενώσει τη μουσική, τον λόγο και τη θεατρική πράξη σε ένα ενιαίο εκφραστικό σύστημα, όπου κάθε στοιχείο υπηρετεί τη δραματική αλήθεια. Με όχημα τον αρχαιοελληνικό μύθο, το έργο που καθόρισε τη μετέπειτα εξέλιξη της όπερας ξεπερνά τον χρόνο, αγγίζοντας θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα, όπως ο έρωτας, η απώλεια, ο φόβος του θανάτου και η ακατανίκητη ανθρώπινη επιθυμία να τον υπερβούμε. Ο Ορφέας του Μοντεβέρντι παραμένει, τέσσερις αιώνες μετά τη δημιουργία του, ένα έργο βαθιά σύγχρονο, το οποίο μέσα από τη λιτότητα και την καθαρότητα της μορφής του κατορθώνει να αγγίξει τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Η υπόθεση εκτυλίσσεται ανάμεσα σε δύο κόσμους, τον κόσμο των ζωντανών και τον κόσμο των νεκρών. Οι γαμήλιοι εορτασμοί του Ορφέα και της Ευρυδίκης διακόπτονται βίαια από τον αιφνίδιο θάνατό της, αφήνοντας τον Ορφέα αντιμέτωπο με το αδιανόητο. Σε μια άρνηση αποδοχής της μοίρας του, αποφασίζει να κατέβει στον Άδη, επιχειρώντας με τη δύναμη της μουσικής του να συγκινήσει τις σκοτεινές θεότητες και να επαναφέρει την αγαπημένη του στη ζωή. Το ταξίδι αυτό, γεμάτο δοκιμασίες, μετατρέπεται σε μια βαθιά εσωτερική διαδρομή, όπου η ελπίδα συνυπάρχει με την αμφιβολία και η λύτρωση με την απώλεια.

Τυπικό δείγμα της πρώιμης μπαρόκ αισθητικής, ο Ορφέας συνδυάζει την απλότητα της δομής με μια πρωτοφανή εκφραστική πυκνότητα. Μέσα από τα ρετσιτατίβο, τις άριες, τα χορωδιακά και τα ορχηστρικά μέρη, ο Μοντεβέρντι πλάθει ένα μουσικό σύμπαν όπου ο λόγος και η μουσική λειτουργούν αδιαχώριστα, υπηρετώντας με μοναδική αμεσότητα το δράμα. Η περίφημη άρια «Possente spirto», κορυφαία στιγμή της όπερας, αποτυπώνει τη δύναμη της μουσικής ως μέσου πειθούς και συγκίνησης, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα την τεχνική και εκφραστική δεξιοτεχνία του πρωταγωνιστή.

O γεννημένος το 1955 στο Γιοχάννεσμπουργκ Ουίλλιαμ Κέντριτζ αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως ένας από τους σημαντικότερους πολύπλευρους εικαστικούς καλλιτέχνες, με σπουδαία παρουσία τόσο στη δημιουργία οπτικοακουστικών έργων όσο και παραστάσεων όπερας και θεάτρου. Η μέθοδός του συνδυάζει το σχέδιο, τη συγγραφή, το φιλμ, την περφόρμανς, τη μουσική και το θέατρο, αλλά και τις συνεργατικές πρακτικές, με στόχο τη δημιουργία έργων τέχνης που βασίζονται στην πολιτική, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την ιστορία, μέσα από τις αντιφάσεις και τις αβεβαιότητές τους. Έχει υπογράψει εμβληματικές παραγωγές όπερας όπως, μεταξύ άλλων, Μαγικό αυλό του Μότσαρτ, Βότσεκ και Λούλου του Μπεργκ, που έχουν παρουσιαστεί στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα του πλανήτη όπως, μεταξύ άλλων, Μετροπόλιταν Όπερα Νέας Υόρκης, Σκάλα Μιλάνου, Εθνική Όπερα Αγγλίας, Όπερες της Λυόν, του Άμστερνταμ και του Σύδνεϋ, καθώς και στο Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ. Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί, επίσης, στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, όπως, μεταξύ άλλων, σε ΜΟΜΑ (Νέα Υόρκη), Λούβρο (Παρίσι), Whitechapel και Βασιλική Ακαδημία Τεχνών (Λονδίνο), Μουσείο Βασίλισσα Σοφία (Μαδρίτη).

Η νέα σκηνοθετική προσέγγιση του Ουίλλιαμ Κέντριτζ αναδεικνύει την ανοικτότητα του έργου, αξιοποιώντας την ιδιότυπη εικαστική του γλώσσα. Μέσα από ένα περίτεχνο σύμπλεγμα ζωντανής δράσης, κινουμένων σχεδίων, βιντεοπροβολών και κολάζ, δημιουργείται ένα πολυεπίπεδο σκηνικό περιβάλλον. Η σκηνοθεσία δεν επιχειρεί να εξηγήσει το έργο, αλλά να ανοίξει πεδία ερμηνείας, αναδεικνύοντας τα κενά και τις σιωπές του ως ενεργά στοιχεία της δραματουργίας.

*

Όπερα για παιδιά και νέους • Αναβίωση

Λένα Πλάτωνος
3, 5, 11, 12, 13 Νοεμβρίου, 27 Δεκεμβρίου 2026 & 3, 9, 10 Ιανουαρίου 2027
Ώρα έναρξης: 11.00
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Ενορχήστρωση: Λένα Πλάτωνος, Στέργιος Τσιρλιάγκος
Λιμπρέτο: Γιώργος Βολουδάκης
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πετσατώδη
Animation: Ειρήνη Βιανέλλη | Σκηνικό: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη | Σχεδιασμός ήχου: Στέργιος Τσιρλιάγκος

Τι συμβαίνει όταν η λυρική τέχνη συναντά το animation και τους ηλεκτρονικούς ήχους των συνθεσάιζερ; Η απάντηση δίνεται στη σκηνή της Αίθουσας Σταύρος Νιάρχος με την αναβίωση του μουσικού παραμυθιού της Λένας Πλάτωνος Το αηδόνι του αυτοκράτορα, για εννέα παραστάσεις, από τις 3 Νοεμβρίου. Το έργο, βασισμένο στο ομώνυμο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή μετά τη θερμή υποδοχή που γνώρισε κατά τις καλλιτεχνικές περιόδους 2018/19 και 2019/20.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στην αυλή του αυτοκράτορα της Κίνας, σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία μοιάζει να έχει υποκαταστήσει κάθε αυθεντική εμπειρία. Όταν ο αυτοκράτορας ανακαλύπτει το αληθινό αηδόνι, μαγεύεται από το τραγούδι του και έρχεται αντιμέτωπος με τη βαθιά συγκινητική δύναμη της τέχνης. Ωστόσο, η άφιξη ενός μηχανικού, «τέλειου» αηδονιού τον απομακρύνει από αυτή την εμπειρία, οδηγώντας τον σταδιακά σε αποξένωση. Μόνο όταν η τεχνητή κατασκευή παύει να λειτουργεί και ο ίδιος βρίσκεται αντιμέτωπος με τον θάνατο, η επιστροφή του αληθινού αηδονιού επαναφέρει τη ζωτική δύναμη της τέχνης και της ζωής.

Η σύνθεση της Λένας Πλάτωνος, την οποία η ίδια έχει χαρακτηρίσει «μουσικό παραμύθι με στοιχεία όπερας», σε λιμπρέτο του Γιώργου Βολουδάκη, μεταμορφώνει το παραμύθι σε μια σύγχρονη παραβολή για τη σχέση του ανθρώπου με την τεχνολογία και τη φύση. Με τη χαρακτηριστική της γραφή, που συνδυάζει αναλογικούς και ηλεκτρονικούς ήχους, η Πλάτωνος δημιουργεί ένα ηχητικό σύμπαν σπάνιας ευαισθησίας, όπου η απλότητα της μελωδίας συναντά τη φαντασία και την καινοτομία. Η συνύπαρξη φυσικού και τεχνητού ήχου, η ευρηματική χρήση του animation και της live performance, οι μελωδικές γραμμές της Λένας Πλάτωνος και η δεξιοτεχνική φωνητική γραφή καθιστούν το Αηδόνι του αυτοκράτορα μια ιδανική και πολύπλευρη εισαγωγή των παιδιών στον μαγικό κόσμο της λυρικής τέχνης.

Η σκηνοθεσία της Κατερίνας Πετσατώδη και το animation της Ειρήνης Βιανέλλη συνθέτουν έναν κόσμο που πάλλεται από χρώμα και κίνηση· ένα σύμπαν όπου παλάτια και κήποι, μηχανές και φανταστικά πλάσματα συνυπάρχουν σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο δίπολο φυσικό και τεχνητό. Η εικόνα γίνεται μέρος της αφήγησης, λειτουργώντας ως ένας ακόμη ήρωας που εξελίσσεται και αναπτύσσεται μαζί με τη δράση.

Το Αηδόνι του αυτοκράτορα αποτελεί μια βαθιά ποιητική αλληγορία για την αξία της αυθεντικότητας απέναντι στο τεχνητό, για τη δύναμη της τέχνης που δεν περιορίζεται και για την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον κόσμο που δημιουργεί. Με τη γοητευτική του απλότητα και τη σύγχρονη ματιά του, το έργο γίνεται μια ολοκληρωμένη σκηνική εμπειρία που αγγίζει και συγκινεί θεατές κάθε ηλικίας.

@Ανδρέας Σιμόπουλος

*

Όπερα • Νέα παραγωγή

Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι
6, 9, 13, 17, 23, 27, 30 Δεκεμβρίου 2026 & 5 Ιανουαρίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.00 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Ντμίτρι Γιουρόφσκι
Σκηνοθεσία: Στήβεν Λάνγκριτζ
Σκηνικά, κοστούμια: Κέιτι Ντάβενπορτ
Φωτισμοί: Πήτερ Μάμφορντ
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Διεύθυνση παιδικής χορωδίας: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου
Σε βασικούς ρόλους οι Ντμίτρι Γκολόβνιν, Διονύσης Σούρμπης, Τάσης Χριστογιαννόπουλος, Ματίλντε Βάλλεβικ, Χρυσάνθη Σπιτάδη, Γιάννης Γιαννίσης
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα, τη Χορωδία και την Παιδική Χορωδία* της ΕΛΣ

Η δημοφιλέστατη Ντάμα πίκα του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, ένα από τα πιο σκοτεινά και συναρπαστικά έργα του ύστερου ρομαντισμού, παρουσιάζεται από την Εθνική Λυρική Σκηνή τον Δεκέμβριο του 2026 και τον Ιανουάριο του 2027 σε μια νέα φιλόδοξη παραγωγή, η οποία φωτίζει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στον έρωτα, την εμμονή και την αυτοκαταστροφή. Στη σκηνοθετική ανάγνωση του διεθνώς καταξιωμένου σκηνοθέτη και καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ του Γκλάιντμπορν Στήβεν Λάνγκριτζ, η γνωστή όπερα μετατρέπεται σε ένα σκοτεινό ψυχογράφημα, όπου η έννοια της τύχης λειτουργεί ως αμείλικτη δύναμη που διαβρώνει την ανθρώπινη βούληση.

Η τρίπρακτη όπερα Ντάμα πίκα, πάνω σε ρωσικό κείμενο του αδελφού του Τσαϊκόφσκι Μοντέστ, εμπνευσμένο από την ομώνυμη νουβέλα του Αλεξάντρ Πούσκιν, έκανε πρεμιέρα το 1890 στο Θέατρο Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης και γρήγορα καθιερώθηκε ως ένα από τα αριστουργήματα του διεθνούς οπερατικού ρεπερτορίου. Στο έργο αυτό, ο Τσαϊκόφσκι φτάνει σε ένα από τα υψηλότερα σημεία της δημιουργικής του ωριμότητας, συνθέτοντας μια όπερα όπου η δραματική ένταση και η μουσική εκφραστικότητα συνυπάρχουν αδιάσπαστα. Με πλούσια ενορχήστρωση, έντονες αντιθέσεις και μελωδίες μεγάλης λυρικής δύναμης, δημιουργεί ένα ηχητικό τοπίο που αποτυπώνει με μοναδική ακρίβεια τις διακυμάνσεις της ανθρώπινης ψυχής.

Στην καρδιά του έργου βρίσκεται ο Χέρμαν, ένας άνθρωπος παγιδευμένος ανάμεσα στην ανάγκη για αγάπη και στη μανία για έλεγχο της μοίρας του, ο οποίος ερωτεύεται τη Λίζα, αρραβωνιαστικιά του πρίγκιπα Γελέτσκι. Το πάθος του στρέφεται σύντομα προς το μυστικό μιας ηλικιωμένης κόμησσας, το οποίο αφορά έναν θρυλικό συνδυασμό τριών χαρτιών που εξασφαλίζει πάντα νίκη στο παιχνίδι. Όταν προσπαθεί να αποσπάσει το μυστικό για τον συνδυασμό των χαρτιών, τρομοκρατεί την κόμησσα μέχρι θανάτου. Η πράξη αυτή τον βυθίζει ακόμη περισσότερο στην παράνοια. Παρά την αγάπη της Λίζας, ο Χέρμαν αδυνατεί να ξεφύγει από την εμμονή του. Εκείνη, απελπισμένη, αυτοκτονεί, ενώ ο ίδιος, πιστεύοντας ότι κατέχει το μυστικό, χάνει τα πάντα στο παιχνίδι. Αντικρίζοντας την καταστροφή του και στοιχειωμένος από τις ενοχές του, δίνει τέλος στη ζωή του.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Στήβεν Λάνγκριτζ αναδεικνύει τη ρωγμή που υπάρχει ανάμεσα στον εξωτερικό και τον εσωτερικό κόσμο. Ο κόσμος της παράστασης δεν παρουσιάζεται ως σταθερός και αντικειμενικός, αλλά ως ένα ρευστό πεδίο όπου οι εσωτερικές συγκρούσεις του Χέρμαν διαμορφώνουν και διαβρώνουν την ίδια την πραγματικότητα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο σκηνοθέτης, «η παραγωγή μας τοποθετείται στη φανταχτερή, φρενήρη αυλή της Αικατερίνης της Μεγάλης –έναν κόσμο τροφοδοτούμενο από τον τζόγο, το ποτό και τις αχαλίνωτες επιθυμίες–, όπου μια νεαρή αριστοκράτισσα αγωνίζεται ενάντια στον ασφυκτικό ρόλο που της έχει ανατεθεί και ένας φτωχός αξιωματικός ριψοκινδυνεύει τα πάντα για να κερδίσει μια θέση ανάμεσα σε εκείνους που τον αποκλείουν».

Από την Εθνική Λυρική Σκηνή πρωτοπαρουσιάστηκε στο Θέατρο Ολύμπια στις 15 Φεβρουαρίου 1963 σε μουσική διεύθυνση Ανδρέα Παρίδη, σκηνοθεσία Μλάντεν Σάμπλιτς και σκηνικά και κοστούμια Γιάννη Στεφανέλλη.

Στη νέα αυτή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, η Ντάμα πίκα αναδεικνύεται ως ένα έργο για τα όρια της επιθυμίας και της λογικής, για τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πίστη και την αυταπάτη. Ένα σκοτεινό, σαγηνευτικό ταξίδι στον κόσμο ενός ανθρώπου που πίστεψε πως μπορεί να νικήσει την τύχη και τελικά χάθηκε μέσα σε αυτή.

*

Μπαλέτο • Αναβίωση

Μουσική Αντόλφ Αντάμ, με προσθήκες των Φρήντριχ Μπουργκμύλλερ και Μπορίς Ασάφιεφ
20, 22, 24, 26, 31 Δεκεμβρίου 2026 & 2, 3, 7, 8, 9, 10 Ιανουαρίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή, 24 & 31/12: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Αναβίωση χορογραφίας, προσαρμογή: Βερόνικα Βιγιάρ, Ελένα Ιγκλέσιας, βασισμένη στην πρωτότυπη χορογραφία του Μαριύς Πετιπά (κατά τους Ζαν Κοραλλί και Ζυλ Περρό)
Μουσική διεύθυνση: Χοσέ Σαλασάρ
Σκηνικά, κοστούμια: Διδώ Γκόγκου | Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ
Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους οι Μάια Μακατέλι, Ελίζαμπετ Τόνεφ, Ξένια Οβσιάνικ, Καρολλίνα Μπάστος, Λετίσια Ντίας, Γιανγκ Γκιου Τσόι, Αλεχάντρο Βιρέγες κ.ά.
Με την Ορχήστρα, τους Α΄ Χορευτές, τους Σολίστ, τους Κορυφαίους, το Corps de ballet και σπουδαστές της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της ΕΛΣ

Η καλλιτεχνική περίοδος 2026/27 της Εθνικής Λυρικής Σκηνής φέρνει ξανά στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος τη Ζιζέλ, την παραγωγή που μάγεψε το κοινό τον χειμώνα του 2025/26, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική γοητεία του διασημότερου μπαλέτου του ρομαντισμού. Το αριστούργημα του Αντόλφ Αντάμ παρουσιάζεται για έντεκα παραστάσεις τον Δεκέμβριο του 2026 και τον Ιανουάριο του 2027, σε μια νέα, εντυπωσιακή ανάγνωση της κλασικής χορογραφίας του Μαριύς Πετιπά, την οποία υπογράφουν οι διακεκριμένες χορογράφοι Βερόνικα Βιγιάρ και Ελένα Ιγκλέσιας. Η παραγωγή του Μπαλέτου της ΕΛΣ, με τη συμμετοχή διεθνών σταρ του μπαλέτου, υπόσχεται μια εμπειρία υψηλής αισθητικής, όπου η τεχνική αρτιότητα συναντά τη βαθιά συναισθηματική έκφραση.

Η Ζιζέλ είναι ένα από τα διασημότερα μπαλέτα όλων των εποχών, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την ιστορία του χορού. Παρότι για ένα διάστημα λησμονήθηκε στην Ευρώπη, επανήλθε δυναμικά στις αρχές του 20ού αιώνα, κατακτώντας εκ νέου τη θέση της στο διεθνές ρεπερτόριο. Ο ομώνυμος ρόλος, που έχει χαρακτηριστεί ως «ο Άμλετ του μπαλέτου», εξακολουθεί έως σήμερα να αποτελεί την ύψιστη πρόκληση για μια μπαλαρίνα, καθώς απαιτεί έναν σπάνιο συνδυασμό τεχνικής δεξιοτεχνίας και έντονης δραματικής ερμηνείας.

Η ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από τον άτυχο έρωτα της νεαρής χωριατοπούλας Ζιζέλ για τον κόμη Άλμπρεχτ, ο οποίος της αποκρύπτει την αληθινή του ταυτότητα. Όταν η αλήθεια αποκαλύπτεται και η προδοσία γίνεται αβάσταχτη, η Ζιζέλ οδηγείται στην τρέλα και στον θάνατο. Στη δεύτερη πράξη, σε έναν κόσμο ονειρικό και απόκοσμο, τα βίλι –τα πνεύματα των προδομένων κοριτσιών– επιστρέφουν για να εκδικηθούν, παρασύροντας τους άντρες σε έναν αμείλικτο χορό μέχρι εξάντλησης. Ωστόσο, η αγάπη υπερβαίνει τον θάνατο, καθώς η Ζιζέλ προστατεύει τον Άλμπρεχτ και, μέσα από τη συγχώρεση, του χαρίζει τη ζωή.

Η Ζιζέλ δεν είναι μόνο μια ιστορία έρωτα και προδοσίας, αλλά ένα βαθιά ποιητικό έργο για τη δύναμη της αγάπης που υπερβαίνει τα όρια της ύπαρξης. Η μουσική του Αντάμ και η χορογραφία, με τις λεπτές αποχρώσεις ανάμεσα στον ρεαλισμό της πρώτης πράξης και την αιθέρια ποιητικότητα της δεύτερης, συνθέτουν ένα μοναδικό σκηνικό σύμπαν, όπου κυριαρχεί μια αίσθηση σιωπηλής έντασης και υπερβατικής ομορφιάς.

@Γιάννης Αντώνογλου

*

Όπερα • Αναβίωση

Τζάκομο Πουτσίνι
24, 26, 28, 30, 31 Ιανουαρίου & 3, 7, 11 Φεβρουαρίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Πιερ Τζόρτζιο Μοράντι
Σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια: Νίκος Σ. Πετρόπουλος
Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ίων Κεσούλης
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Διεύθυνση παιδικής χορωδίας: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου
Σε βασικούς ρόλους οι Σόνια Γιόντσεβα, Τσέλια Κοστέα, Τσαρλς Καστρονόβο, Αρτούρο Τσακόν-Κρους, Ρικκάρντο Μάσσι, Δημήτρης Πλατανιάς, Τάσος Αποστόλου
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα, τη Χορωδία και την Παιδική Χορωδία* της ΕΛΣ

Η Τόσκα του Τζάκομο Πουτσίνι, ένα από τα πιο συναρπαστικά και δημοφιλή έργα του λυρικού ρεπερτορίου, επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή στην εμβληματική παραγωγή σε σκηνοθεσία, σκηνικά και κοστούμια του Νίκου Σ. Πετρόπουλου.

Στο οπερατικό αυτό θρίλερ, όπου ο έρωτας, η εξουσία και η βία συνυπάρχουν, υφαίνεται μια καταιγιστική πορεία προς την τραγωδία. Από την πρεμιέρα της το 1900 στη Ρώμη έως σήμερα, η Τόσκα εξακολουθεί να μαγνητίζει το κοινό με την αμεσότητα της δράσης και τη δραματική ένταση της μουσικής του Πουτσίνι.

Στο επίκεντρο του έργου, η Φλόρια Τόσκα, μια γυναίκα που αγαπά απόλυτα και επιλέγει να συγκρουστεί με την εξουσία, τον φόβο και την ίδια της τη μοίρα. Ο έρωτάς της για τον Καβαραντόσσι μετατρέπεται σε ένα πεδίο μάχης, με τον κόσμο γύρω της να καταρρέει υπό την πίεση του αδίστακτου αρχηγού της αστυνομίας Σκάρπια, ο οποίος επιχειρεί να διαλύσει κάθε έννοια ηθικής, οδηγώντας την Τόσκα σε μια πράξη βίας που γεννιέται από την ανάγκη για ελευθερία και αποκατάσταση της αξιοπρέπειας. Μια ιστορία που εξελίσσεται μέσα σε ένα ανελέητο παιχνίδι σωτηρίας και καταστροφής, με τη λύτρωση της ηρωίδας να αποδεικνύεται μια ψευδαίσθηση, οδηγώντας την ίδια σε ένα αδιέξοδο χωρίς περιθώρια διαφυγής.

Η παραγωγή του Νίκου Σ. Πετρόπουλου πρωτοπαρουσιάστηκε το 2007 στο Θέατρο Ολύμπια, μετά από πρόσκληση του τότε Καλλιτεχνικού Διευθυντή της ΕΛΣ Στέφανου Λαζαρίδη. Μεταφέροντας τη δράση στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η σκηνοθετική προσέγγιση προσδίδει στο έργο έναν σκοτεινό, σχεδόν κινηματογραφικό παλμό, δημιουργώντας έναν κόσμο διαποτισμένο από φόβο, προδοσία και σιωπηλές απειλές. Η ασπρόμαυρη αισθητική, οι έντονες αντιθέσεις φωτός και σκιάς και η υποβλητική ατμόσφαιρα παραπέμπουν σε φιλμ νουάρ, όπου η βία και ο σαδισμός εκφράζονται με αμείλικτο ρεαλισμό. Σε διαρκή διάλογο με τη σκηνική δράση, η μουσική του Πουτσίνι ακροβατεί ανάμεσα σε υπόγειες, απειλητικές εντάσεις, και εκρηκτικές, σπαρακτικές κορυφώσεις, ακολουθώντας τους ήρωες σε κάθε τους βήμα και αποκαλύπτοντας τις πιο σκοτεινές και τις πιο εύθραυστες πλευρές τους. Ο σκηνοθέτης σημειώνει: «Τον Φεβρουάριο του 1944, σε μια Ρώμη παρωδία Ανοχύρωτης πόλης, γεμάτη πρόσφυγες, κατασκόπους, διπλούς πράκτορες, πληροφοριοδότες, συνεργάτες Γερμανών, δωσίλογους, βασανιστές, φυγάδες, μέσα στον πάταγο των συμμαχικών βομβαρδισμών, στη συνεχή μετακίνηση των γερμανικών στρατευμάτων και στον γενικό πανικό, η Τόσκα βρίσκει έναν ιδανικό ιστό για να μας οδηγήσει σε ένα ρεαλιστικό ιστορικό δράμα του 20ού αιώνα».

Συμμετέχουν διεθνώς καταξιωμένοι ερμηνευτές όπως, μεταξύ άλλων, οι Σόνια Γιόντσεβα, Τσέλια Κοστέα, Τσαρλς Καστρονόβο, Αρτούρο Τσακόν-Κρους, Ρικκάρντο Μάσσι, Δημήτρης Πλατανιάς, Τάσος Αποστόλου κ.ά.

@Γιάννης Αντώνογλου

*

Μπαλέτο • Νέα παραγωγή

Βαλεντίνα Τούρκου
Βασισμένο στο ομώνυμο έργο του Τεννεσσή Ουίλλιαμς
Συμπαραγωγή με το Εθνικό Θέατρο της Σλοβενίας (Μάριμπορ)
12, 20, 21 Φεβρουαρίου & 6, 7 Μαρτίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Χορογραφία: Βαλεντίνα Τούρκου
Σκηνικά: Μάρκο Γιάπελ | Κοστούμια: Άλαν Χράνιτελ
Φωτισμοί: Αλεξάνταρ Τσάβλεκ | Βίντεο: Μάρτιν Σβομπόντνικ
Με τους Α΄ Χορευτές, τους Σολίστ, τους Κορυφαίους και το Corps de ballet της ΕΛΣ

«Κάποιες ιστορίες ανήκουν σε ένα λαό. Άλλες ανήκουν σε μια εποχή. Κι άλλες αρνούνται να παραμείνουν σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, επειδή μιλούν για την ίδια την ανθρώπινη ρωγμή. Το Λεωφορείον ο Πόθος του Τεννεσσή Ουίλλιαμς είναι μια από αυτές τις ιστορίες», σημειώνει η δημιουργός Βαλεντίνα Τούρκου για την ομώνυμη παραγωγή μπαλέτου που θα παρουσιαστεί από τo Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2027. Βασισμένο στο εμβληματικό έργο του Τεννεσσή Ουίλλιαμς, το έργο αυτό προτείνει μια σύγχρονη, βαθιά ψυχολογική ανάγνωση ενός από τα σημαντικότερα κείμενα του 20ού αιώνα, μεταφέροντας τη δραματική του ένταση στη σωματική γλώσσα και την κίνηση. Μια συμπαραγωγή με το Εθνικό Θέατρο της Σλοβενίας (Μάριμπορ), που υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ.

Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται μια γυναίκα σημαδεμένη από μια πρώιμη τραυματική εμπειρία που καθόρισε ολόκληρη τη ζωή της. Πρόκειται για την Μπλανς Ντυμπουά, που καταφεύγει στο σπίτι της αδελφής της Στέλλας αναζητώντας προστασία. Εκεί έρχεται αντιμέτωπη με έναν κόσμο όπου κυριαρχεί ο Στάνλεϋ, ένας άντρας που ενσαρκώνει τη δύναμη και το ένστικτο. Ανάμεσά τους αναπτύσσεται μια ένταση που συνδυάζει έλξη και σύγκρουση, καθώς η εύθραυστη ψευδαίσθηση της Μπλανς συγκρούεται με τη σκληρή αλήθεια που εκείνος επιβάλλει.

Η ανάγνωση της Τούρκου εστιάζει στην ανοιχτή πληγή των ηρώων, στην εξερεύνηση του πόθου ως ανάγκης, της ψευδαίσθησης ως μηχανισμού επιβίωσης και της μνήμης ως χώρου. Η χορογραφική της γραφή, αντλώντας στοιχεία από το κλασικό και το σύγχρονο λεξιλόγιο, διαμορφώνει ένα υβριδικό ύφος που αναδεικνύει την εσωτερικότητα των χαρακτήρων.

Η μουσική δραματουργία, σχεδιασμένη από την ίδια τη δημιουργό, λειτουργεί ως ένας υπόγειος παλμός που διατρέχει την παράσταση, ενισχύοντας τη δραματική ένταση και φωτίζοντας τις εσωτερικές διακυμάνσεις των χαρακτήρων.

Όπως η κινηματογραφική μεταφορά του έργου από τον Ελία Καζάν σηματοδότησε μια νέα εποχή για την υποκριτική τέχνη, έτσι και η χορογραφική πρόταση της Βαλεντίνας Τούρκου προτείνει έναν σύγχρονο τρόπο αφήγησης στο μπαλέτο, ένα θέατρο του σώματος όπου το συναίσθημα δεν αναπαρίσταται, αλλά βιώνεται. Στο Λεωφορείον ο Πόθος, η χορογραφία ενσαρκώνει την ιστορία, αποκαλύπτοντας τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για αγάπη, αναγνώριση και επιβίωση μέσα σε έναν κόσμο που συχνά δεν συγχωρεί την ευθραυστότητα.

*

Όπερα • Νέα παραγωγή

Ίγκορ Στραβίνσκι
5, 10, 13, 17, 19 Μαρτίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Ζακ Λακόμπ
Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Ευκλείδης
Δραματουργία: Χαράλαμπος Γωγιός
Σκηνικά: Γιάννης Κατρανίτσας
Κοστούμια: Μαγιού Τρικεριώτη
Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Στους βασικούς ρόλους οι Χρήστος Κεχρής, Δημήτρης Πλατανιάς, Δανάη Κοντόρα, Ανίτα Ρατσβελισβίλι, Γιάννης Καλύβας
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της ΕΛΣ

Η τρίπρακτη όπερα Ασώτου ανάβασις (The Rake’s Progress) του Ίγκορ Στραβίνσκι, ένα από τα πιο ιδιότυπα και πολυεπίπεδα έργα του 20ού αιώνα, μια αλληγορική ιστορία για την αναζήτηση της ευτυχίας, την αμφισημία των ηθικών επιλογών και τα όρια της ελεύθερης βούλησης, παρουσιάζεται από την Εθνική Λυρική Σκηνή τη σεζόν 2026/27 σε μια νέα παραγωγή που συνομιλεί δημιουργικά με την ίδια την ιστορία του λυρικού θεάτρου. Σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου Αλέξανδρου Ευκλείδη, το έργο προσεγγίζεται ως ένα ζωντανό μουσείο όπερας, μια περιπλάνηση στον χρόνο, όπου διαφορετικές εποχές και αισθητικές συνυπάρχουν, φωτίζοντας τη διαχρονική ένταση ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη ματιά.

Το έργο είναι γραμμένο σε αγγλικό λιμπρέτο από τον σπουδαίο ποιητή Ουίσταν Χιου Ώντεν και τον Τσέστερ Κάλμαν και είναι εμπνευσμένο από τις γκραβούρες του Ουίλλιαμ Χόγκαρθ, οι οποίες σατίριζαν την αγγλική κοινωνία του 18ου αιώνα, αναπαριστώντας στιγμές από τη ζωή του Τομ Ρέικγουελ, γιου ενός πλούσιου εμπόρου, που ξοδεύει όλη του την περιουσία στον τζόγο και την πολυτελή ζωή. Το έργο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1951, έξι χρόνια μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στο Θέατρο Ο Φοίνικας της Βενετίας.

Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται η πορεία του νεαρού Τομ Ρέικγουελ, ενός ήρωα που ορίζεται λιγότερο από τις επιλογές του και περισσότερο από την παραίτησή του από αυτές. Ο Τομ απαρνιέται την προοπτική μιας έντιμης αλλά συμβατικής ζωής στην επαρχία για να αναζητήσει την τύχη του στο κοσμοπολίτικο Λονδίνο. Παρασυρμένος από τον αινιγματικό, μεφιστοφελικό Νικ Σάντοου, ο Τομ εγκαταλείπει την πιστή μνηστή του Αν Τρούλαβ και βυθίζεται σε έναν κόσμο επιδεικτικής κατανάλωσης, ηθικής σύγχυσης και παράλογων επιλογών. Μέσα από μια σειρά από ατυχείς αποφάσεις –από έναν εκκεντρικό γάμο με μια γυναίκα που δεν αγαπά έως την επένδυση σε μια απατηλή «θαυματουργή» μηχανή– ο Τομ χάνει σταδιακά τον έλεγχο της μοίρας του. Αυτό που ξεκινά ως άκαρπος ιδεαλισμός και κυνήγι της απόλαυσης καταλήγει στην υπαρξιακή ανία και σε μια επώδυνη οικονομική και ψυχική χρεοκοπία. Παρά την ανιδιοτελή προσπάθεια της Αν να τον σώσει, η διαδρομή του Τομ ολοκληρώνεται τραγικά στο ψυχιατρείο του Μπέντλαμ, όπου, έχοντας χάσει πλέον την ταυτότητά του, αποζητά τη λύτρωση μέσα στις ψευδαισθήσεις του.

Η σκηνοθετική προσέγγιση της νέας παραγωγής, αξιοποιώντας τη διττή φύση του έργου, ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, τη μνήμη και την αναπαράσταση, δημιουργεί ένα αισθητικό σύμπαν που αντλεί από τον 18ο έως τον 20ό αιώνα. Η παράσταση διερευνά την έννοια της ιστορικότητας και της θεατρικής αναπαράστασης, προτείνοντας μια ανάγνωση όπου η ίδια η όπερα γίνεται αντικείμενο στοχασμού. Ο σκηνοθέτης της παράστασης Αλέξανδρος Ευκλείδης επισημαίνει χαρακτηριστικά: «Το έργο Ασώτου ανάβασις θεωρείται από κάποιους ως η “τελευταία όπερα” και από άλλους ως η πρώτη “μεταόπερα”. Είτε το θεωρήσουμε ως ένα όψιμο έργο του νεοκλασικισμού είτε ως πρόδρομο του μεταμοντερνισμού, είναι ένα έργο φτιαγμένο από τα υλικά της όπερας του παρελθόντος εν πλήρει επιγνώσει της κρίσης του είδους. Απέχει, όμως, πολύ από το να είναι ένα έργο αναχρονιστικό. Στη νέα παραγωγή του έργου που μου ανέθεσε η ΕΛΣ, θεματοποιώ τη διάσταση του Rake’s Progress ως μουσείου της όπερας και παίζω με το χρονικό πλαίσιο του έργου, αλλά και συνολικά με την έννοια της ιστορικότητας. Παραμένοντας στο γενικό πλαίσιο της ιστορικότητας και της παράστασης “εποχής”, περιπλανιέμαι στον χρόνο μεταξύ 18ου και 20ού αιώνα, το διάστημα που αποτελεί δηλαδή την κύρια πηγή από την οποία αντλούν τόσο οι δημιουργοί το μουσικοθεατρικό υλικό τους όσο και τα σύγχρονα λυρικά θέατρα τον πυρήνα του ρεπερτορίου τους».

Η μουσική του Στραβίνσκι, με τη χαρακτηριστική της καθαρότητα, την ειρωνική διάθεση και τη διαρκή συνομιλία με το παρελθόν, λειτουργεί ως πυρήνας αυτής της σκηνικής εμπειρίας. Αντλώντας από την αισθητική του κλασικισμού αλλά ταυτόχρονα αποδομώντας την, η παρτιτούρα αναδεικνύει την τεχνητότητα της θεατρικής σύμβασης και φωτίζει τις βαθύτερες αντιφάσεις των χαρακτήρων. Το έργο, άλλοτε σατιρικό και άλλοτε βαθιά υπαρξιακό, ενώ μοιάζει να κοιτάζει προς τα πίσω, στην πραγματικότητα ανοίγει νέους δρόμους για το μέλλον της όπερας, παραμένοντας μέχρι σήμερα μια συναρπαστική και αιχμηρή μελέτη πάνω στην ανθρώπινη φύση.

Στους βασικούς ρόλους διακεκριμένοι και νεότεροι Έλληνες και ξένοι πρωταγωνιστές όπως οι Χρήστος Κεχρής, Δανάη Κοντόρα, Δημήτρης Πλατανιάς, Ανίτα Ρατσβελισβίλι και Γιάννης Καλύβας.

*

Όπερα • Αναβίωση

Τζουζέππε Βέρντι
Συμπαραγωγή με το Πασχαλινό Φεστιβάλ του Μπάντεν-Μπάντεν
8, 11, 14, 17, 20, 23 Απριλίου & 6, 9 Μαΐου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Βασίλης Χριστόπουλος
Σκηνοθεσία, σκηνικά, φωτισμοί: Ρόμπερτ Ουίλσον
Συσκηνοθέτρια, αναβίωση σκηνοθεσίας: Νίκολα Πάντσερ
Συνεργάτης σκηνογράφος: Σερζ φον Αρξ | Κοστούμια: Ζακ Ρενώ, Ντάβιντε Μπόνι
Συνεργάτης φωτιστής: Μαρτσέλλο Λουμάκα | Hair & make-up artist: Μανουέλα Χάλλιγκαν
Προβολές: Τόμας Γεζόρσκι | Δραματουργός: Κόνραντ Κουν
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Διεύθυνση παιδικής χορωδίας: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου
Σε βασικούς ρόλους οι Μπράιαν Τζέιντ, Χοβαννές Αϊβαζιάν, Τσέλια Κοστέα, Τάσης Χριστογιαννόπουλος, Γιάννης Χριστόπουλος, Τάσος Αποστόλου
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα, τη Χορωδία και την Παιδική Χορωδία* της ΕΛΣ

O Οθέλλος του Βέρντι στην αξεπέραστη παραγωγή με την υπογραφή του Ρόμπερτ Ουίλσον επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2027 για οκτώ παραστάσεις. Η αναβίωση αυτής της μοναδικής παραγωγής, που απέσπασε εξαιρετικά θετικές εντυπώσεις το 2022 όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στην ΕΛΣ, αποτελεί έναν ύστατο φόρο τιμής στον κορυφαίο δημιουργό, ο οποίος άφησε πίσω του μια κληρονομιά που επαναπροσδιόρισε τη γλώσσα της όπερας. Η όπερα, που βασίζεται στο σαιξπηρικό αριστούργημα, ξεδιπλώνεται μέσα από μια σκηνοθετική πρόταση υψηλής αισθητικής και έντονης εσωτερικότητας, υπογεγραμμένη από έναν σπουδαίο δημιουργό, ο οποίος ανατρέπει τους κανόνες της αφήγησης, δίνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στο φως, τον χρόνο και την κίνηση, δημιουργώντας μια σκηνική εμπειρία που λειτουργεί ταυτόχρονα ως μουσικό και εικαστικό γεγονός.

Το αριστούργημα του Βέρντι, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1887 στη Σκάλα του Μιλάνου, αποτελεί μια από τις πιο ώριμες και δραματικά συμπυκνωμένες δημιουργίες του συνθέτη. Με υποδειγματική οικονομία εκφραστικών μέσων, ο Βέρντι σκιαγραφεί ένα συγκλονιστικό ψυχογράφημα του ήρωα, αποτυπώνοντας τον ηρωισμό, τη ζήλια και την καταστροφή, ενώ παράλληλα διαμορφώνει ένα μουσικό σύμπαν όπου η εξωτερική δράση και ο εσωτερικός κόσμος των ηρώων συνυφαίνονται αδιάρρηκτα.

Στο επίκεντρο της τραγωδίας, ένας άνθρωπος που υπήρξε ανίκητος στο πεδίο της μάχης αποδεικνύεται ανυπεράσπιστος απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό. Ο Οθέλλος, παγιδευμένος ανάμεσα στην αγάπη και την ανασφάλεια, μετατρέπεται σταδιακά από ήρωας σε θύμα μιας εσωτερικής καταιγίδας. Δίπλα του, η Δυσδαιμόνα ενσαρκώνει την αγνότητα που δεν μπορεί να επιβιώσει μέσα στην καχυποψία, ενώ ο Ιάγος κινεί αόρατα τα νήματα, ως μια σκιά που τρέφεται από την ανθρώπινη αδυναμία.

Στην ανάγνωση του Ουίλσον, ο Οθέλλος είναι ένας «ξένος» σε μια διαρκή εσωτερική σύγκρουση. Ο σκηνοθέτης, μέσα από το απόλυτα αναγνωρίσιμο ύφος του, έδωσε τον πρώτο λόγο στη μουσική, δημιουργώντας εικόνες που θυμίζουν ζωντανούς πίνακες. Όπως σημείωνε ο ίδιος, λίγο πριν την πρώτη παρουσίαση του έργου το 2019 στο Πασχαλινό Φεστιβάλ του Μπάντεν-Μπάντεν: «Ο Οθέλλος πραγματεύεται ένα ζήτημα: Πώς είναι να είναι κανείς ξένος; Μια σύγκρουση που σίγουρα είναι σύγχρονη αλλά και κλασική. Και τέτοιες κλασικές συγκρούσεις τις βρίσκει κανείς σε όλη τη λογοτεχνία, σε όλη την ανθρώπινη ιστορία. Μπορεί κανείς να πει ότι είναι σύγχρονη, αλλά θα έλεγα καλύτερα ότι είναι γεμάτη από χρόνο. Δεν είναι διαχρονική, αλλά γεμάτη από χρόνο. Μπορούμε να ανατρέξουμε στον 16ο ή τον 19ο αιώνα ή μπορεί να είμαστε και στον 21ο, κι ακόμα θα βλέπουμε να υπάρχουν οι ίδιες γνωστές συγκρούσεις».

*

Σκηνική παρουσίαση • Νέα παραγωγή

Λούντβιχ βαν Μπετόβεν
Στο πλαίσιο της επετείου για τα διακόσια χρόνια από τον θάνατο του συνθέτη
23, 26, 28, 30 Μαΐου & 2 Ιουνίου 2027
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή: 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: θ.α.
Σκηνοθεσία: θ.α.
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Σολίστ: Βασιλική Καραγιάννη, Άννα Αγάθωνος, Γιάννης Χριστόπουλος, Τάσος Αποστόλου
Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και το Μπαλέτο της ΕΛΣ

Η Missa solemnis (Επίσημη Λειτουργία σε ρε μείζονα, έργο 123) του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν αποτελεί ένα από τα πιο μεγαλειώδη και απαιτητικά αριστουργήματα της δυτικής μουσικής, ένα έργο βαθιάς πνευματικότητας που υπερβαίνει τα όρια της λειτουργικής μουσικής και μετατρέπεται σε προσωπική εξομολόγηση, προσευχή και ύμνο στην ειρήνη.

Ο Μπετόβεν ξεκίνησε να συνθέτει το έργο το 1819 για την ενθρόνιση του προστάτη, μαθητή και φίλου του, Αρχιδούκα Ροδόλφου της Αυστρίας ως Αρχιεπισκόπου του Όλομοουτς, όμως η κλίμακα και η φιλοδοξία του έργου οδήγησαν σε μια τετραετή δημιουργική πορεία, με αποτέλεσμα η πρεμιέρα να πραγματοποιηθεί τελικά το 1824 στην Αγία Πετρούπολη.

Βασισμένη στο κείμενο της καθολικής Θείας Λειτουργίας και δομημένη στα πέντε μέρη Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus και Agnus Dei, η Missa solemnis συνδυάζει εκρηκτική δραματικότητα, μυσταγωγική εσωτερικότητα και μουσική πολυπλοκότητα πρωτόγνωρη για την εποχή της, παραμένοντας από τα πιο απαιτητικά έργα του χορωδιακού και συμφωνικού ρεπερτορίου.

Το έργο θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά από την Εθνική Λυρική Σκηνή σε μια σκηνική εκδοχή με τη συμμετοχή του συνόλου των καλλιτεχνικών σωμάτων της ΕΛΣ (Ορχήστρα, Χορωδία, Μπαλέτο).

*

Όπερα • Αναβίωση

Τζάκομο Πουτσίνι
25, 27, 29 Ιουνίου & 1, 3, 11, 18 Ιουλίου 2027
Ώρα έναρξης: 20.00
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Σέστο Κουατρίνι
Σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια: Ούγκο ντε Άνα
Σχεδιασμός προβολών: Σέρτζιο Μετάλλι – Ideogamma SRL
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Σε βασικούς ρόλους οι Ερμονέλα Γιάχο, Τσέλια Κοστέα, Μαρσέλο Πουέντε, Ανίτα Ρατσβελισβίλι, Τάσης Χριστογιαννόπουλος
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της ΕΛΣ

Η «ιαπωνική τραγωδία» του Τζάκομο Πουτσίνι Μαντάμα Μπαττερφλάι, ένα από τα πιο εμβληματικά και διαχρονικά έργα του λυρικού ρεπερτορίου, επιστρέφει στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος για επτά παραστάσεις τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2027. Η αναβίωση της σκηνοθεσίας του Ούγκο ντε Άνα φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο μια από τις πιο αγαπημένες παραγωγές της ΕΛΣ, η οποία ξεκίνησε από το Ηρώδειο και στη συνέχεια επανασχεδιάστηκε σκηνικά για να παρουσιαστεί στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος. Μέσα από εντυπωσιακές προβολές, λιτά αλλά συμβολικά σκηνικά και κοστούμια υψηλής αισθητικής, διαμορφώνεται ένα οπτικό σύμπαν όπου η παραδοσιακή Ιαπωνία συνομιλεί δημιουργικά με τον δυτικό μοντερνισμό, προσφέροντας μια ιδιαίτερα ατμοσφαιρική και αισθητικά συναρπαστική εμπειρία.

Από την πρώτη παρουσίασή της στη Σκάλα του Μιλάνου το 1904, που κατέληξε σε θεαματική αποτυχία, έως την αναθεωρημένη εκδοχή του έργου από τον Πουτσίνι, την οποία παρουσίασε λίγους μήνες αργότερα στην Μπρέσα, το έργο εξελίχθηκε σε ένα από τα κορυφαία επιτεύγματα της όπερας. Έργο σταθμός για την ΕΛΣ, καθώς αποτέλεσε την πρώτη της παραγωγή το 1940, εξακολουθεί μέχρι σήμερα να συγκινεί βαθιά το κοινό, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του.

Η ιστορία, τοποθετημένη στις αρχές του 20ού αιώνα, αφηγείται τον τραγικό έρωτα ανάμεσα στη νεαρή γκέισα Τσο-Τσο-Σαν, την αποκαλούμενη Μπαττερφλάι, και τον Αμερικανό αξιωματικό του ναυτικού Μπέντζαμιν Φράνκλιν Πίνκερτον. Ο γάμος τους, που για εκείνη αποτελεί έναν ιερό δεσμό και μια υπόσχεση ζωής, για εκείνον έχει διαφορετική σημασία. Όταν ο Πίνκερτον επιστρέφει στην Αμερική, η Μπαττερφλάι τον περιμένει πιστά επί τρία χρόνια μαζί με το παιδί τους. Η επιστροφή του, όμως, συνοδεύεται από τη νέα Αμερικανίδα σύζυγό του, φέρνοντας την ηρωίδα αντιμέτωπη με τη σκληρή αλήθεια. Αφού αποφασίζει να παραδώσει το παιδί στον πατέρα του, η Τσο-Τσο-Σαν οδηγείται σε μια συγκλονιστική πράξη αυτοθυσίας, σφραγίζοντας τραγικά τη μοίρα της.

Η σκηνοθετική προσέγγιση της παραγωγής ανασυνθέτει με λεπτότητα την ατμόσφαιρα της Ιαπωνίας των αρχών του 20ού αιώνα, δημιουργώντας ένα ποιητικό σκηνικό περιβάλλον όπου η ανατολική αισθητική συναντά τη δυτική δραματουργία. Τα κοστούμια και τα σκηνικά, εμπνευσμένα από την παράδοση αλλά και τη θεατρική λιτότητα, υπογραμμίζουν τη σύγκρουση δύο κόσμων –της ιαπωνικής κουλτούρας και της αμερικανικής παρουσίας– που βρίσκεται στον πυρήνα του έργου. Με τη χαρακτηριστική του αισθητική, ο Ούγκο ντε Άνα συνθέτει μια σκηνοθετική γραμμή η οποία ισορροπεί ανάμεσα στο «μεγάλο θέαμα» και τη λεπτομέρεια της ερμηνείας, αναδεικνύοντας τις ψυχολογικές αποχρώσεις των χαρακτήρων. Στους βασικούς ρόλους διεθνώς καταξιωμένοι πρωταγωνιστές όπως, μεταξύ άλλων, οι Ερμονέλα Γιάχο, Τσέλια Κοστέα, Μαρσέλο Πουέντε, Ανίτα Ρατσβελισβίλι και Τάσης Χριστογιαννόπουλος.

*

Όπερα • Αναβίωση

Τζουζέππε Βέρντι
17, 20, 22, 23, 25, 28, 30 Ιουλίου 2027
Ώρα έναρξης: 20.00
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος ΕΛΣ – Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Λουκάς Καρυτινός
Σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια, φωτισμοί: Νίκος Σ. Πετρόπουλος
Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ίων Κεσούλης
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Σε βασικούς ρόλους οι Δημήτρης Πλατανιάς, Διονύσης Σούρμπης, Βασιλική Καραγιάννη, Γιάννης Χριστόπουλος, Πέτρος Μαγουλάς
Με Μονωδούς, την Ορχήστρα και τη Χορωδία της ΕΛΣ

Ο Ριγολέττος του Τζουζέππε Βέρντι, ένα από τα πιο τολμηρά και δημοφιλή έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, μια ιστορία που φωτίζει τις πιο άγριες πλευρές της ανθρώπινης φύσης, επιστρέφει στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος τον Ιούλιο του 2027 για επτά μοναδικές παραστάσεις. Στην εμβληματική παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο Νίκος Σ. Πετρόπουλος υπογράφει τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά, τα κοστούμια και τους φωτισμούς, μεταφέροντας τη δράση από τη Μάντοβα της Αναγέννησης στο Μιλάνο του 1938. Σε μια Ιταλία που παρασύρεται από την ψευδαίσθηση της φασιστικής δόξας του Μουσολίνι και τη βαθιά ηθική σήψη, η σκηνή μεταμορφώνεται σε ένα ασφυκτικό σύμπαν φιλμ νουάρ, όπου οι σκιές μοιάζουν πιο αληθινές από το φως και η εξουσία επιδεικνύεται με κυνική, ακραία υπεροψία.

Στο κέντρο του δράματος ο Ριγολέττος, ένας από τους πιο σύνθετους και αντιφατικούς ήρωες στο ρεπερτόριο της όπερας, που παλεύει να προστατεύσει την κόρη του από τον κόσμο που ο ίδιος υπηρετεί. Όμως, η μοίρα, η οποία από την αρχή προαναγγέλλεται ως κατάρα, διαπερνά το έργο σαν σκιά. Η αγάπη μετατρέπεται σε αδυναμία, η εκδίκηση σε παγίδα και η θυσία σε τραγική ειρωνεία. Η Τζίλντα, στην προσπάθειά της να σώσει τον άνθρωπο που την πρόδωσε, οδηγείται στην αυτοκαταστροφή, ενώ ο Ριγολέττος καταλήγει στη συντριβή.

Η μουσική του Βέρντι, με μια πρωτοφανή για την εποχή της συνθετική τόλμη, λειτουργεί ως ψυχογράφος των ηρώων. Όπως παρατήρησε ήδη από την πρεμιέρα του 1851 ο κριτικός Τομμάζο Λοκατέλλι, η ορχήστρα εδώ «μιλά, δακρύζει και συγκινεί» με έναν τρόπο καταιγιστικό, ακολουθώντας τις βίαιες μεταπτώσεις ανάμεσα στον κυνισμό και τη στοργή. Από την απειλητική εισαγωγή έως το σπαρακτικό φινάλε, η παρτιτούρα συνομιλεί ιδανικά με την ατμόσφαιρα της σκηνοθεσίας, υπενθυμίζοντας πως η υπεροψία της εξουσίας και η ανάγκη για εκδίκηση είναι στοιχεία διαχρονικά. Σε αυτό το «ρεαλιστικό ιστορικό δράμα του 20ού αιώνα», η λύτρωση αποδεικνύεται μια οδυνηρή πλάνη και η τραγωδία ολοκληρώνεται με αδυσώπητη νομοτέλεια, αφήνοντας τον θεατή εκτεθειμένο μπροστά στο μεγαλείο μιας μοίρας που δεν αφήνει κανένα περιθώριο διαφυγής.

Στον Ριγολέττο τίποτα δεν μένει αθώο, ούτε η αγάπη, ούτε η εξουσία, ούτε η ίδια η δικαιοσύνη. Το έργο παραμένει έως σήμερα μια συγκλονιστική μελέτη πάνω στην εξουσία, την αθωότητα, την εκδίκηση και τη θυσία, σε μια αμείλικτη πορεία προς την καταστροφή.

Στον ρόλο του τίτλου ένας από τους κορυφαίους ερμηνευτές παγκοσμίως, ο Έλληνας βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς. Στη δεύτερη διανομή, στον ίδιο ρόλο θα κάνει το ντεμπούτο του ο εξαιρετικός βαρύτονος της ΕΛΣ Διονύσης Σούρμπης.