Στην εποχή του doomscrolling, ο Σερτζάν Ιβάνοβιτς μάς καλεί να βιώσουμε τη μουσική σε βάθος – όχι αποσπασματικά

Γεννημένος στο Σαράγεβο, ο συνθέτης Σερτζάν Ιβάνοβιτς έμαθε από νωρίς την σκληρή πλευρά του κόσμου εκείνου, που ακατάπαυστα γεννά συνεχώς νέους πολέμους. Κι όμως, σήμερα έχει μάθει να βλέπει θετικά τη ζωή, να έχει πάντοτε ελπίδα για τα καλύτερα που θα έρθουν. Ίσως με αυτή την ελπίδα έκανε το βήμα να αφήσει την Ελλάδα και να κάνει μια νέα αρχή στην Ολλανδία, εκεί όπου σπούδασε και δημιούργησε τη μπάντα του, τους Blazin’ Quartet (Ανδρέας Πολυζωγόπουλος στην τρομπέτα, Federico Casagrande στην κιθάρα, Mihail Ivanov στο κοντραμπάσο).

Εμείς τον γνωρίζουμε ως συνθέτη και drummer του jazz κουαρτέτου, με το οποίο, μάλιστα, κυκλοφόρησε μόλις έναν πολύ ιδιαίτερο δίσκο, με τίτλο “Cosmogonie”, εμπνευσμένος από τη δημιουργία του κόσμου. Στην πραγματικότητα, ο δίσκος αυτός αποτελεί μια σουίτα, ένα ενιαίο μουσικό σύνολο 13 κομματιών, που αξίζει να ακούσεις από την αρχή μέχρι το τέλος, με τη σειρά, χωρίς διαλείμματα. Έναν δίσκο “σχεδιασμένο για εμβύθιση και όχι για αποσπασματική ακρόαση”, όπως οι ίδιοι λένε.

Με αφορμή την κυκλοφορία του δίσκου, αλλά και την επερχόμενη εμφάνισή τους στο Half Note Jazz Club στις 18 Μαϊου, ο Σερτζάν Ιβάνοβιτς μάς μίλησε για τη γέννηση του υπέροχου αυτού δίσκου, για τη μουσική και τον κόσμο, όπως εκείνος τα βλέπει.

“Όλοι διεκδικούν την προσοχή μας για ένα ελάχιστο δευτερόλεπτο — περισσότερα clicks, views, “awareness”. Νομίζω ότι αυτό αρχίζει να μας κουράζει όλους” παρατηρεί πολύ εύστοχα ο Σερτζάν Ιβάνοβιτς

Στον κόσμο που ζούμε σήμερα επικρατεί η attention economy: όλοι διεκδικούν την προσοχή μας για ένα ελάχιστο δευτερόλεπτο — περισσότερα clicks, views, “awareness” κτλ. Νομίζω ότι αυτό αρχίζει να μας κουράζει όλους. Ταυτόχρονα, συνειδητοποίησα πόσο μεγάλη τιμή είναι το ότι ένα κοινό μάς δίνει την απερίσπαστη προσοχή του σε ένα jazz club ή σε ένα φεστιβάλ. Ένιωσα ότι πρέπει να το σεβαστώ και να το αξιοποιήσω με τον καλύτερο τρόπο. Με αυτή τη σκέψη, ήθελα να αφηγηθώ μια μουσική ιστορία — και ποια πιο διαχρονική από την ιστορία της δημιουργίας του κόσμου;

Αφού κοίταξα διάφορες κοσμογονίες (περιλαμβανομένης και της φιλιππινέζικης, όπου ο πρώτος άνθρωπος ήταν ο “Malaka”, απ’ τον οποίο όλοι καταγόμαστε…), κατέληξα στην αρχαία ελληνική, όπως την αφηγείται ο Ησίοδος. Εκεί οι θεότητες και τα στοιχεία της φύσης —η γη, ο ουρανός, η νύχτα— έχουν ανθρώπινη συμπεριφορά: αγάπη, μίσος, υπερηφάνεια, ζήλια. Η δημιουργία του κόσμου γίνεται έτσι μια αφορμή να “υμνήσουμε” τον άνθρωπο.

Άθελά μου, σίγουρα ναι. Έχω μια θετική άποψη για τον κόσμο και μια ελπίδα για το καλύτερο — δεν ξέρω ακριβώς από πού προέρχεται. Ίσως επειδή τότε οι συνθήκες ήταν όντως δύσκολες και τραγικές. Ταυτόχρονα, έχω μια μεγάλη αγάπη για αυτό που εκπροσωπούσε το Σαράγεβο πριν τον πόλεμο — μέσα από τους ανθρώπους, τις ταινίες, τη μουσική — κάτι που πλέον δεν υπάρχει με τον ίδιο τρόπο.

Ήθελα να κάνω πράγματα που δεν μπορούσα στην Ελλάδα: να σπουδάσω jazz και να γνωρίσω μουσικούς της ηλικίας μου σε υψηλό επίπεδο, που αναζητούν κάτι καινούργιο. Το Άμστερνταμ τότε ήταν το ιδανικό μέρος. Εκεί γνώρισα πολλούς μουσικούς με τους οποίους ανέπτυξα βαθιές μουσικές σχέσεις, όπως ο Ανδρέας Πολυζωγόπουλος με τον οποίον παίζουμε στο Blazin’ Quartet, αλλά και ο Πέτρος Κλαμπάνης και ο Σπύρος Μάνεσης τους οποίους γνώρισα επίσης εκεί.

Ο νέος δίσκος των Blazin’ Quartet, τελικά, υμνεί τον άνθρωπο

Μας ενώνει μια κοινή αγάπη για τη μουσική και μια κοινή αντίληψη για το πού θέλουμε να πάει. Έχουμε ανοιχτούς ορίζοντες, μας ενδιαφέρουν διαφορετικά στυλ και προσεγγίσεις, πάντα με σεβασμό σε καθεμία από αυτές.

Ναι, θα μπορούσε να θεωρηθεί μια μορφή αντίστασης – ή έστω μια εναλλακτική. Νομίζω όμως ότι όλο και περισσότεροι νιώθουμε αυτή την ανάγκη: να βιώσουμε κάτι σε βάθος, όχι αποσπασματικά.

Η μουσική υπάρχει για να μας ανεβάζει σε ένα πιο βαθύ επίπεδο κατανόησης

Δεν νομίζω ότι έχουμε χάσει την ικανότητα συγκέντρωσης – ίσως τη συνήθεια. Η μουσική είναι από τις πιο αφαιρετικές τέχνες, αλλά επικοινωνεί άμεσα με το συναίσθημα. Υπάρχει για να μας ανεβάζει σε ένα πιο βαθύ επίπεδο κατανόησης και να μας κάνει να αισθανόμαστε καλύτερα.

Blazin’ Quartet (Ανδρέας Πολυζωγόπουλος στην τρομπέτα, Federico Casagrande στην κιθάρα, Mihail Ivanov στο κοντραμπάσο, Srdjan Ivanovic συνθέσεις και τύμπανα)

Σε όλες τις συναυλίες το κοινό “ήρθε μαζί μας” και βίωσε τη μουσική όπως το ελπίζαμε, ήδη από την πρώτη φορά. Δεν ξέρω πώς το έζησε ο καθένας ξεχωριστά, αλλά και εμείς βυθιζόμαστε — και τα κομμάτια αποκτούν άλλο χαρακτήρα ως σύνολο απ’ ό,τι μεμονωμένα.

Μπορεί να περιμένει μια μελωδική μουσική με αφρο-βαλκανικά στοιχεία, παιγμένη από κορυφαίους Ευρωπαίους μουσικούς. Ο Ανδρέας Πολυζωγόπουλος είναι ήδη γνωστός στο ελληνικό κοινό, ο Federico Casagrande είναι, κατά τη γνώμη μου, ένας από τους κορυφαίους κιθαρίστες σήμερα, και ο Mihail Ivanov έχει μια μοναδική προσέγγιση στο μπάσο. Για μένα δεν μπορώ να πω πολλά — θα υποσχεθώ μόνο να μη μιλήσω πολύ και να κάνω και καμιά πλάκα. Αυτό είναι ίσως και μια βασική διαφορά μας από την κλασική μουσική, πέρα από τον αυτοσχεδιασμό.