ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
24
ΑΠΡΙΛΙΟΥ
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ στις 30 Απριλίου, το Χαλάνδρι εντάσσεται φέτος, για πρώτη φορά, στο διεθνές δίκτυο εκδηλώσεων της UNESCO, φιλοξενώντας το International Jazz Day Festival Chalandri (25–30 Απριλίου 2026). Η εξαήμερη διοργάνωση, που απλώνεται σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους της πόλης, από πολιτιστικά κέντρα και πλατείες μέχρι μπαρ και σταθμούς του μετρό, φιλοδοξεί να αναδείξει τη σύγχρονη δυναμική της τζαζ, αλλά και να διαμορφώσει μια νέα πολιτιστική ταυτότητα για την περιοχή.
Σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Πολιτισμού του Δήμου Χαλανδρίου Χριστίνα Μαχαίρα, η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική εξωστρέφειας, με στόχο την ανάδειξη του Χαλανδρίου ως ενεργού πολιτιστικού κόμβου και τη σύνδεσή του με έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς της μουσικής. Μέσα από ένα πρόγραμμα που συνδυάζει συναυλίες, jam sessions και δράσεις σε διάφορα σημεία της πόλης, το φεστιβάλ επιχειρεί να φέρει την τζαζ πιο κοντά στην καθημερινότητα των κατοίκων και να ενεργοποιήσει τον δημόσιο χώρο ως πεδίο καλλιτεχνικής εμπειρίας.
Η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Χαλανδρίου, Χριστίνα Μαχαίρα
Η πρωτοβουλία αυτή για το 1o International Jazz Day Festival Chalandri δεν προέκυψε τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα της σταθερής επιδίωξης μας να γίνει το Χαλάνδρι ένας εξωστρεφής πόλος Πολιτισμού. Η ιδέα «γεννήθηκε» από την επιθυμία μας να εντάξουμε την πόλη μας —και κατ’ επέκταση την Ελλάδα— στον παγκόσμιο χάρτη των 190+ χωρών που γιορτάζουν, υπό την αιγίδα της UNESCO, την Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ, στις 30 Απριλίου. Αυτό ήταν το όραμα, όταν αρχίσαμε να συζητάμε με τον Σπύρο Λευκοφρύδη, ιδρυτή της «Μουσηγέτης Πολιτισμός ΑΜΚΕ» το σχήμα και τη μορφή που θα έπαιρνε το Φεστιβάλ. Τελικά, καταλήξαμε σε κάτι πιο φιλόδοξο, δημιουργώντας μια εξαήμερη εμπειρία που «διαχέει» τη μουσική σε πολλούς διαφορετικούς χώρους του Χαλανδρίου, αντί για μια συναυλία ανήμερα της παγκόσμιας γιορτής.
Η ένταξη του Χαλανδρίου στον επίσημο χάρτη της International Jazz Day, που τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO, αποτελεί για εμάς σημαντική ευθύνη
Η ένταξη του Χαλανδρίου στον επίσημο χάρτη της International Jazz Day, που τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO, αποτελεί για εμάς ένα πολύ σημαντικό πολιτιστικό γεγονός, αλλά και μια σημαντική ευθύνη, δεδομένου ότι η πόλη αποκτά ορατότητα σε διεθνές επίπεδο. Αυτό συμβάλει στην αναγνώριση του καλλιτεχνικού δυναμικού της χώρας μας, η οποία διαθέτει εξαιρετικούς τζαζ μουσικούς. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να προσελκύσει καλλιτέχνες, συνεργασίες και επισκέπτες από το εξωτερικό, δημιουργώντας μια δυναμική πολιτιστικής ανταλλαγής. Πλέον, η φωνή της πόλης μας ακούγεται πιο δυνατά, προσελκύοντας επισκέπτες από όλη την Αθήνα, που αναζητούν αυτή την αυθεντική, παγκόσμια εμπειρία. Το πιο σημαντικό, ίσως, είναι ότι καλλιεργεί μια νέα ταυτότητα για την πόλη, μια ταυτότητα σύγχρονη, ανοιχτή και πολιτιστικά ενεργή, που κάνει τους κατοίκους να αισθάνονται περήφανοι και τους επισκέπτες να θέλουν να την ανακαλύψουν. Για εμένα προσωπικά, είναι η επιβεβαίωση ότι το Χαλάνδρι δεν ακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά τις συνδιαμορφώνει.
Το φεστιβάλ απλώνεται σε διαφορετικά σημεία της πόλης, από πολιτιστικούς χώρους και μπαρ μέχρι πλατείες, αλλά και στο μετρό. Πώς φαντάζεστε την εμπειρία του θεατή μέσα σε αυτή τη «διαδρομή»;Το Χαλάνδρι μετατρέπεται σε ένα μεγάλο open stage, όπου τα όρια μεταξύ σκηνής και δρόμου γίνονται δυσδιάκριτα.
Η εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας είναι αυτή μιας πόλης που «δονείται» ολόκληρη από το ρυθμό. Σκεφτείτε τον εργαζόμενο που βγαίνει κουρασμένος στο μετρό Δουκίσσης Πλακεντίας και τον υποδέχεται το κοντραμπάσο ενός τζαζ σχήματος. Είναι η στιγμή που η Τέχνη εισβάλλει στον δημόσιο χώρο και «διεκδικεί» την προσοχή μας εκεί που δεν την περιμένουμε. Φανταστείτε, επίσης, έναν ακροατή που μετά από μια ενδιαφέρουσα διάλεξη στο Κέντρο Νεότητας του Δήμου θα συνεχίσει με μια συναυλία τζαζ στον ίδιο χώρο ή εκείνον που ξεκινάει με ένα live σε μπαρ της πόλης και καταλήγει σε ένα άλλο live στον βιομηχανικό χώρο του κτιρίου Νόμπελ, όπου λειτουργεί παράλληλα έκθεση σύγχρονης Τέχνης. Αυτές οι διαδρομές δημιουργούν μια αίσθηση κοινότητας. Το Χαλάνδρι μετατρέπεται σε ένα μεγάλο open stage, όπου τα όρια μεταξύ σκηνής και δρόμου γίνονται δυσδιάκριτα.
Πώς ανταποκρίθηκαν οι τοπικές επιχειρήσεις (μπαρ, χώροι κ.λπ.) στην ιδέα να γίνουν μέρος ενός τέτοιου φεστιβάλ;
Απευθυνθήκαμε σε κάποιους χώρους του κέντρου της πόλης, το οποίο έχει ταλαιπωρηθεί από την ανάπλαση της περιοχής τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Η ιδέα τούς φάνηκε πολύ ενδιαφέρουσα. Δυστυχώς ο χρόνος δεν μας επέτρεψε να διευρύνουμε την απεύθυνσή μας και να υποστηρίξουμε περισσότερες δράσεις σε ιδιωτικούς χώρους.
Η κορύφωση του φεστιβάλ θα γίνει στην κεντρική πλατεία του Χαλανδρίου. Τι αλλάζει όταν η μουσική “βγαίνει έξω”, στον δημόσιο χώρο;Όταν η μουσική βγαίνει στον δρόμο γίνεται κοινωνικό γεγονός και η πόλη αναπνέει. Η τζαζ στην πλατεία είναι η δική μας απάντηση στην απομόνωση των καιρών.
Η κορύφωση στην κεντρική πλατεία στις 30 Απριλίου είναι ο πυρήνας όλης μας της φιλοσοφίας. Όταν η μουσική βγαίνει στον δρόμο γίνεται κοινωνικό γεγονός και η πόλη αναπνέει. Η τζαζ στην πλατεία είναι η δική μας απάντηση στην απομόνωση των καιρών. Είναι μια στιγμή που το Χαλάνδρι δείχνει το πιο φωτεινό του πρόσωπο, συμμετέχοντας στην γιορτή και την Τέχνη.
Η επιμελητική μας λογική βασίστηκε στην κεντρική ιδέα, ότι η τζαζ δεν είναι ένα μουσειακό είδος, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται. Θέλαμε το πρόγραμμα να αντικατοπτρίζει την πολυμορφία αυτής της μουσικής, αγκαλιάζοντας τις περισσότερες δυνατές εκφράσεις της. Προσπαθήσαμε να μην κάναμε διαχωρισμούς ανάμεσα σε «ονόματα» και νέους καλλιτέχνες. Συνολικά, η καλλιτεχνική επιμέλεια κινήθηκε στη λογική της ισορροπίας ανάμεσα στην ποιότητα, την ποικιλία και την προσβασιμότητα. Θέλουμε το κοινό να μπορεί να περιηγηθεί σε διαφορετικές «διαδρομές» της τζαζ και να την ανακαλύψει.
Τα jam sessions είναι βασικό στοιχείο της κουλτούρας της τζαζ. Τι ρόλο παίζουν μέσα στο φεστιβάλ και τι μπορούν να προσφέρουν που δεν προσφέρει μια τυπική συναυλία;Η τζαζ δεν είναι ένα μουσειακό είδος, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται.
Τα jam sessions είναι ο πηγαίος αυτοσχεδιασμός της τζαζ μουσικής, θεμέλιο της ελεύθερης μουσικής έκφρασης. Έχει στοιχεία έκπληξης και διάδρασης και ενισχύει την επικοινωνία, τη φαντασία και τη δημιουργία. Αν μια τυπική συναυλία είναι ένας προετοιμασμένος λόγος, το jam session είναι μια ζωντανή συζήτηση ανάμεσα σε ανθρώπους που μπορεί να συναντήθηκαν μόλις εκείνη τη στιγμή πάνω στη σκηνή.
Η International Jazz Day συνδέεται με αξίες όπως η ελευθερία και ο διαπολιτισμικός διάλογος, ενώ συχνά λέγεται ότι η τζαζ “καταργεί σύνορα”. Πώς μεταφράζονται αυτές οι έννοιες σε ένα τοπικό φεστιβάλ;
Αυτή είναι η ουσία της προσπάθειάς μας. Συχνά οι μεγάλες έννοιες, όπως ο διαπολιτισμικός διάλογος, ακούγονται αφηρημένες μέχρι να τις δεις να εφαρμόζονται στην πράξη, στην καθημερινότητα μιας γειτονιάς. Η τζαζ είναι μια παγκόσμια γλώσσα μουσικής που προάγει τον διάλογο, τη δημιουργικότητα και τη συνύπαρξη πολιτισμών — αξίες που ταυτίζονται απόλυτα με τη φιλοσοφία της σημερινής δημοτικής αρχής για τον Πολιτισμό. Τα γεωγραφικά σύνορα ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση σπάνε όταν ο Haig Yazdjian, για παράδειγμα, «παντρεύει» το ούτι και τους ανατολίτικους ήχους με τη δυτική τζαζ φόρμα. Σε μια εποχή που υψώνονται νέα τείχη, η τζαζ στο Χαλάνδρι μάς θυμίζει ότι η διαφορετικότητα δεν είναι εμπόδιο, αλλά ευκαιρία συναπαντήματος.
Πιστεύετε ότι ένα τέτοιο φεστιβάλ μπορεί να «εκπαιδεύσει» ή να φέρει πιο κοντά το νέο κοινό σε ένα είδος όπως η τζαζ;Η τζαζ είναι μια παγκόσμια γλώσσα μουσικής που προάγει τον διάλογο, τη δημιουργικότητα και τη συνύπαρξη πολιτισμών
Συχνά η λέξη «εκπαίδευση» ακούγεται κάπως αυστηρή, σαν μάθημα στο θρανίο. Εμείς στο Χαλάνδρι επενδύουμε σε άλλου είδους εκπαίδευση, την εκπαίδευση του αυτιού και της ψυχής μέσα από την εγγύτητα. Πολλοί θεωρούν την τζαζ μια μουσική …δύσκολη. Όταν όμως βλέπουν ένα σχήμα να παίζει με ενέργεια δίπλα τους στο Μετρό ή στην κεντρική πλατεία της πόλης, αντιλαμβάνονται ότι η τζαζ είναι cool, δυναμική και, κυρίως, ζωντανή. Δεν θέλουμε να «διδάξουμε» τι είναι τζαζ. Θέλουμε να προσφέρουμε στο κοινό τις συνθήκες για να την ανακαλύψει μόνο του.
Θα του έλεγα, καταρχάς, να ξεχάσει όλα όσα νομίζει ότι «πρέπει» να ξέρει για την τζαζ. Υπάρχει μια παρεξήγηση ότι η τζαζ είναι μια δύσκολη άσκηση για λίγους, ενώ στην πραγματικότητα είναι η μουσική της απόλυτης ελευθερίας. Να αφεθεί στον ρυθμό, μόνο αυτό. Αν το πόδι του αρχίσει να πάλλεται ασυναίσθητα στο έδαφος, τότε θα έχει καταλάβει την τζαζ καλύτερα από οποιονδήποτε «ειδικό».
