Αόριστες λεπτομέρειες: Έκθεση του Μιχαήλ Μήτρα στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» Δήμου Αθηναίων

Ο Δήμος Αθηναίων, μέσω του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ), διοργανώνει την έκθεση «Μιχαήλ Μήτρας: Αόριστες λεπτομέρειες» στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων από τις 16 Μαΐου έως τις 16 Ιουνίου 2024, σε επιμέλεια Χρύσας Δραντάκη και Χριστόφορου Μαρίνου, που παρουσιάζει την οπτική ποίηση του Μιχαήλ Μήτρα (1944-2019).

Η έκθεση πρωτοπαρουσιάστηκε την άνοιξη του 2023 στο Κέντρο Τέχνης Τζόρτζιο ντε Κίρικο στον Βόλο, σε επιμέλεια της Χρύσας Δραντάκη και σε διοργάνωση της Διεύθυνσης Πολιτισμού του ΔΟΕΠΑΠ-ΔΗΠΕΘΕ Δήμου Βόλου.

Η έκθεση παρουσιάζει ένα σύνολο έργων που καλύπτουν τη δημιουργική πορεία του Μιχαήλ Μήτρα, μαζί με τα βιβλία του και πολύτιμο αρχειακό υλικό, καθώς και υλικό προερχόμενο από φίλους, όλα ντοκουμέντα μιας ιδιαίτερης μορφής επικοινωνίας μαζί του, μαρτυρίες μιας πολυσχιδούς προσωπικότητας.

Φωτογραφία: Κωστής Τριανταφύλλου

Δραστήριο μέλος της πνευματικής ζωής στην Καβάλα, πολύ νέος ακόμη, στους κύκλους της Θεσσαλονίκης και Αθήνας στη συνέχεια, με ουσιαστική συνεισφορά σε πρωτοποριακά λογοτεχνικά περιοδικά, ο Μήτρας εμφανίστηκε στα γράμματα από τα μέσα της δεκαετίας 1970. Επίσης, υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ομάδας Οπτικής Ποίησης με κύρια επιμελήτρια την ιστορικό τέχνης Λένα Κοκκίνη. Παρά την πολύμορφη δραστηριότητά του στην Αθήνα και τη σχέση του με Βολιώτες της διασποράς, διατηρούσε μια ιδιαίτερη σχέση με τη γενέθλια πόλη – ένας καημός τον διακατείχε και ένα άκρατο ενδιαφέρον για το καλλιτεχνικό της γίγνεσθαι.

Στο έργο του Μήτρα όλα είναι εικόνα: το γράμμα, η λέξη, που άμεσα ή έμμεσα, συνειρμικά και εννοιακά προκύπτουν ως ζωγραφικές αφηγήσεις. Άλλωστε, όπως έλεγε και ο ίδιος σε συνέντευξή του: «…έχω επηρεασθεί περισσότερο από τις τέχνες της εικόνας, παρά από την τέχνη του λόγου και μάλιστα του γραπτού…» (περ. «Διαβάζω», 2/1982, τχ. 50). Φραστικά σπαράγματα, αινιγματικά, δυσανάγνωστα ή μη αναγνώσιμα, μετατρέπονται σε χειρονομιακές ραφές-γραφές, δηλωτικά μιας υπαρξιακής εγρήγορσης, ανατρεπτικής αναταραχής, ως περιστατικά της σύγχρονης κατακερματισμένης πραγματικότητας. Εικόνες ανεικονικές, που ένα νήμα, ο μίτος, τις συνδέει με τα πρωτογενή υλικά της μητέρας για να απεικονίσουν τη μοναχικότητα και την εμμονική συνέπεια και πίστη στην υπέρβαση των συμβατικών ορίων.

Ο Μιχαήλ Μήτρας γεννήθηκε το 1944 στον Βόλο. Ήταν ποιητής, πεζογράφος, εικαστικός και παραγωγός εκπομπών λόγου του Τρίτου και Πρώτου Προγράμματος της ΕΡΤ το 1983-2003. Παρακολούθησε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ραδιοσκηνοθεσία στο City Literary Institute του Λονδίνου. Εργάστηκε στο ελληνικό τμήμα του BBC. Εκτός από τις εκδόσεις των βιβλίων του και τις δημοσιεύσεις σε λογοτεχνικά περιοδικά, εξέθεσε «οπτικά ποιήματα» σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ως μέλος της Ομάδας Οπτικής Ποίησης. Έργα του υπάρχουν στη Δημοτική Συλλογή Βόλου και στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και έχουν παρουσιαστεί σε ομαδικές εκθέσεις στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, στο ΕΜΣΤ, στο πλαίσιο του προγράμματος «Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006» και σε ιδιωτικές αίθουσες τέχνης. Επί πολλά χρόνια εργάστηκε στην ιστορική γκαλερί «Ώρα». Συνεργάστηκε στη σύνταξη της ετήσιας έκδοσης «Χρονικό» (εκδ. Ώρα) και των περιοδικών «Σήμα» και «Ρεύματα». Υπήρξε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εταιρείας Συγγραφέων το 2001-2003 και μέλος του Κύκλου Ποιητών. Κείμενά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και γαλλικά. Δημοσίευσε τις ποιητικές συλλογές: «Το άλλοθι της περι-γραφής», ιδιωτική έκδοση, 1976· «Ασταθές πεδίο», Αιγόκερως, 1984· «Η τελευταία εικόνα του κόσμου», Αιγόκερως, 1987· «Η παράδοξη οικειότητα του αγνώστου», Δελφίνι, 1997· «Διακριτικές μεταβολές», Απόπειρα, 2004. Δημοσίευσε επίσης τα πεζά: «Φανταστική νουβέλα», ιδιωτική έκδοση, 1972· «Αστική τοπιογραφία», Αιγόκερως, 1982· «Αόριστες λεπτομέρειες», Απόπειρα, 1990· «Μηχανή αναζήτησης», Νεφέλη, 2008. Στον Μήτρα οφείλεται η αρχική ιδέα του εορτασμού της 21ης Μαρτίου, πρώτης ημέρας μετά την εαρινή ισημερία, ως Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης. Πέθανε το 2019 στη Νέα Μάκρη Αττικής.

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφουν οι Χρύσα Δραντάκη και Χριστόφορος Μαρίνος.

Εγκαίνια: Πέμπτη 16 Μαΐου, 19:00

** Η έκθεση εντάσσεται στο πλαίσιο του Athens City Festival, το μεγάλο φεστιβάλ της πόλης που διοργανώνει ο Δήμος Αθηναίων, για κατοίκους και επισκέπτες, της πόλης, σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς φορείς, τις δημιουργικές ομάδες, και τον καλλιτεχνικό κόσμο της Αθήνας.