Μαθαίνοντας ακόμα από την Αθήνα: Ατομική έκθεση του Rick Lowe στην Γκαλερί Gagosian

Παράλληλα με την έκθεση «Hic sunt dracones (Εδώ Υπάρχουν Δράκοντες). Χαρτογραφώντας το Άγνωστο: Ένα πρότζεκτ του Rick Lowe», η οποία φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη – Πειραιώς 138, η Γκαλερί Gagosian, στην Αθήνα, παρουσιάζει, από τις 7 Ιουνίου έως τις 29 Ιουλίου, επιλεγμένα έργα του Αμερικανού καλλιτέχνη Rick Lowe, υπό τον γενικό τίτλο «Μαθαίνοντας ακόμα από την Αθήνα».

Ο Lowe είναι γνωστός για τα έργα «κοινωνικής γλυπτικής», στα οποία ξεδιπλώνει δεξιότητες στην οργάνωση των πολιτών, την πολιτική διαμαρτυρία, την ανάπτυξη ακινήτων και την κριτική της αρχιτεκτονικής, καθώς και για σχετικά έργα ζωγραφικής και έργα σε χαρτί. Από τότε που διάβασε τον Αριστοτέλη, ο ελληνικός πολιτισμός του ασκεί αμείωτη γοητεία. Μετά την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα το 2015 ως προσκεκλημένος του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, βυθίστηκε στην ατμόσφαιρα του τόπου περπατώντας από το προάστιο της Βουλιαγμένης έως το κέντρο της Αθήνας.

Όταν επέστρεψε την επόμενη χρονιά για να αρχίσει να προετοιμάζεται για τη συμμετοχή του στην Documenta 14: Μαθαίνοντας από την Αθήνα, ανανέωσε τους δεσμούς του με την πόλη ως αστικό χώρο δημιουργώντας το Victoria Square Project (2016–), μια εξελισσόμενη συνεργατική παρέμβαση συμμετοχικού χαρακτήρα που εξερευνά τις αλληλεπιδράσεις των Ελλήνων κατοίκων με τους μετανάστες και τους πρόσφυγες. «Μετά από δύο χρόνια σχεδιασμού της Documenta και διοργάνωσης εκθέσεων», γράφει ο Lowe, «οι περισσότεροι καλλιτέχνες και επισκέπτες προχώρησαν σε άλλα πράγματα. Εγώ συνέχισα να μαθαίνω από τους Έλληνες και τους μετανάστες και να χτίζω σχέσεις μαζί τους».

Η έκθεση του Lowe στο Μουσείο Μπενάκη περιλαμβάνει έργα που συνδέονται τόσο με το Victoria Square Project όσο και με το Project Row Houses (1993–2018). Σε αυτά τα κολάζ έργων ζωγραφικής και έργων σε χαρτί, ο καλλιτέχνης δίνει έμφαση στους δεσμούς ανάμεσα στις εμπειρικές στρατηγικές του και τις οπτικές απεικονίσεις τους, συνδυάζοντας ερμηνείες του πώς πραγματώνονται οι πρωτοβουλίες για την κοινότητα με παραλλαγές στη χρωματική παλέτα, πινελιές και υφές. O Lowe και οι επιμελητές Γιώργος Τζιρτζιλάκης και Πωλίνα Κοσμαδάκη έχουν επίσης επιλέξει ιστορικό υλικό από τη συλλογή του μουσείου, με επίκεντρο τα ενδύματα, τα κοσμήματα και άλλα στολίδια. Αντιπαραθέτοντας τα δικά του έργα ζωγραφικής με αυτά τα αντικείμενα, διερευνούν ερμηνείες της χαρτογράφησης και της απήχησης της λαϊκής χειροτεχνίας.

Μεταξύ των έργων ζωγραφικής που θα εκτεθούν στην Gagosian περιλαμβάνεται μια σειρά τριών έργων με τίτλο «Ιθάκη», εμπνευσμένα από το ποίημα του Κ. Π. Καβάφη (1863–1933). Ορισμένα από τα μοτίβα στα έργα προέρχονται από τον ελληνικό στίχο του Καβάφη που ο Lowe χρησιμοποίησε με τη μορφή κολάζ για να διαμορφώσει ένα αφαιρετικό κείμενο το οποίο, παρότι δυσανάγνωστο, φαίνεται οικείο. (Επίσης, θυμίζει το πώς ο καλλιτέχνης διαμόρφωσε τα σχέδια που έκανε αφού έπαιξε ντόμινο με κατοίκους της κοινότητας Third Ward στο Χιούστον στο στάδιο δημιουργίας του Project Row Houses, τα οποία αποκαλύπτουν την ομοιότητα του παιχνιδιού με ένα πολεοδομικό σχέδιο.) Το έργο Ιθάκη #1 (2023) ενσωματώνει κείμενα σε κολάζ από οκτώ ποιήματα του Καβάφη, που αρχίζουν στα ελληνικά και τελειώνουν στα αγγλικά. Το Ιθάκη #2 (2023) διαμορφώνει αποσπασματικά στοιχεία των ίδιων ποιημάτων σε μια σύνθεση που θυμίζει χάρτη και το Ιθάκη #3 (2023) περιέχει ένα εν μέρει δυσδιάκριτο επίπεδο σκηνικών, σε αναγνώριση του ρόλου της περιοχής ως τουριστικού κέντρου. Στο έργο Πυρκαγιά #4: Αθήνα σήμερα (2023), ο Lowe εισάγει μια παλέτα κόκκινου, κίτρινου και άσπρου ως απάντηση στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, ενώ οι εικόνες από ένα φόρουμ δημάρχων που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 2019 αποτελούν το βασικό κολάζ.

Ο Rick Lowe γεννήθηκε το 1961 στην αγροτική κομητεία Russell στην Αλαμπάμα, ενώ ζει και εργάζεται στο Χιούστον. Έργα του περιλαμβάνονται στις συλλογές του Μουσείου Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, του Μουσείου Αμερικανικής Τέχνης Whitney της Νέας Υόρκης, του Ινστιτούτου Σύγχρονης Τέχνης του Μαϊάμι, του High Museum of Art της Ατλάντα, του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Nerman στο Overland Park του Κάνσας, του Μουσείου Menil Collection του Χιούστον, του Μουσείου Καλών Τεχνών του Χιούστον και της Συλλογής Τέχνης της UBS. Πρόσφατα παρουσίασε ατομική έκθεση στο Art League Houston (2020–21). Επίσης, ο Lowe συμμετείχε στην Documenta 14 στην Αθήνα (2017).

Στα πολυάριθμα προγράμματα τέχνης του Lowe για την κοινότητα συγκαταλέγονται τα Project Row Houses, Χιούστον (1993–2018), Watts House Project, Λος Άντζελες (1996–2012), Borough Project (με τη Suzanne Lacy και τη Mary Jane Jacob), Τσάρλεστον, Νότια Καρολίνα (2003), Small Business/Big Change, Anyang Public Art Program, Κορέα (2010), Trans.lation, Ντάλλας (2013), Victoria Square Project, Αθήνα (2017–18), Greenwood Art Project, Τούλσα, Οκλαχόμα (2018–21) και Black Wall Street Journey, Σικάγο (2021–). Το 2013 ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα διόρισε τον Lowe στο Εθνικό Συμβούλιο των Τεχνών και το 2014 ο Lowe εξελέγη μέλος του Ιδρύματος MacArthur. Επί του παρόντος ο Lowe είναι καθηγητής διεπιστημονικών πρακτικών στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον.