Trials & Errors: Πέντε εικαστικοί πειραματίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη

Πέντε Έλληνες εικαστικοί, με νέα έργα, εξετάζουν, δοκιμάζουν και αμφισβητούν τεχνητά περιβάλλοντα, συστήματα ταξινόμησης και τρόπους σκέψης που διαμορφώνονται μέσα από τη μηχανική μάθηση και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Τι σημαίνει μια πραγματικότητα που βασίζεται όλο και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη; Πόσο αυτόνομα μπορούν να λειτουργήσουν τα συνεχώς εξελισσόμενα και πολύπλοκα τεχνητά συστήματα; Τι είδους κόσμους ενθαρρύνει η μηχανική μάθηση και πόσο προσβάσιμοι και ανοιχτοί είναι; Ερωτήματα σαν και αυτά θέτουν με τη δουλειά τους η Μαρία Βαρελά, ο Θεόδωρος Γιαννάκης, η Εύα Παπαμαργαρίτη, ο Γιώργος Παπαφίγκος και ο Θεόκλητος Τριανταφυλλίδης.

*Εγκαίνια: Σάββατο 27 Νοεμβρίου (17.00-22.00).

Εύα Παπαμαργαρίτη, Throng, 2021

Λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης σε διαφορετικούς τομείς –όπως στην καλλιτεχνική δημιουργία, την επικοινωνία, την υγεία και το φυσικό περιβάλλον– οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες εστιάζουν στη σχέση των ανθρώπων με τα έξυπνα συστήματα, τόσο ως σχεδιαστές όσο και ως χρήστες. Συγκεκριμένα, τους απασχολεί η διαδικασία εκπαίδευσης των μηχανών, ο ρόλος του σφάλματος στη συνεχή βελτιστοποίησή τους και οι πιθανές επιρροές τους στον άνθρωπο.

Οι καλλιτέχνες υιοθετούν την προσέγγιση «δοκιμής και λάθους» («Trials & Errors») και οικειοποιούνται την εργασιακή ηθική της τεχνολογικής βιομηχανίας. Πιθανά λάθη, δυσλειτουργίες και ελαττώματα χρησιμοποιούνται ως μέσο για την κατανόηση των διαδικασιών αυτοματισμού, ενώ σύνολα δεδομένων, λογισμικά καταγραφής κίνησης και πλατφόρμες παιχνιδιών αποτελούν την πρώτη ύλη για τα έργα τους, σημειώνουν οι επιμελήτριες της έκθεσης, Κατερίνα Γκουτζιούλη και Δάφνη Δραγώνα.

Θεόδωρος Γιαννάκης, How Great Complex, 2021

Τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση είναι νέες αναθέσεις. Συγκεκριμένα, ο Θεόδωρος Γιαννάκης πειραματίζεται με ένα αυτοσχέδιο εργαλείο τεχνητής, νοημοσύνης δίνοντας του μια ιδιότυπη μορφή που εξελίσσεται αυτόνομα. Η Μαρία Βαρελά εξερευνά την επιρροή συνθετικών δεδομένων και μαθηματικών προβλέψεων στο γυναικείο σώμα, μέσα από δικές της εμπειρίες αλλά και ταξινομήσεις. Ο Γιώργος Παπαφίγκος δημιουργεί απόκοσμες συσκευές-συλλέκτες από βιομηχανικά τοξικά υλικά και οργανικές ύλες. Ο Θεόκλητος Τριανταφυλλίδης δημιουργεί χειροποίητα σύνολα δεδομένων και αναφέρεται στην αλγοριθμική βία των αυτοματοποιημένων συστημάτων. Η Εύα Παπαμαργαρίτη φανερώνει τις δυσκολίες ενός πλήθους ανθρωπόμορφων avatars να μιμηθούν την ανθρώπινη νοημοσύνη.

Οι κόσμοι που παίρνουν μορφή μέσα από τα έργα των καλλιτεχνών είναι απροσδόκητοι, ετερογενείς και αμφιλεγόμενοι. Σε αντίθεση με τις υποσχέσεις της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης, τίποτα δεν είναι προκαθορισμένο ή σταθερό. Καθώς ο κόσμος της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει σε μεγάλο βαθμό δυσνόητος και αδιαφανής, η έκθεση, με τις διερευνήσεις και τους πειραματισμούς των καλλιτεχνών, προτείνει τρόπους πλοήγησης στις νέες αυτές μορφές γνώσης.