Ελισάβετ Κωνσταντινίδου: «Εχω ανάγκη να μην είμαι σίγουρη»

Δεν ρωτάω αν το είχατε διαβάσει πριν «Το τρίτο στεφάνι». Είμαι σίγουρη. Θέλω να ρωτήσω πώς το ξανασυνταντήσατε το κείμενο του Κώστα Ταχτσή στη διαδικασία των προβών; Φωτίστηκαν κι άλλες πλευρές του;

Η αλήθεια είναι ότι η μεταφορά του βιβλίου που έκαναν ο Σταμάτης Φασουλής και ο Θανάσης Νιάρχος ήταν τόσο ακριβής, που ήταν σαν να φώτιζε και εκείνα που τα άφηνε να εννοηθούν ο Ταχτσής. Οταν τα μυθιστόρημα, τα λογοτεχνικά έργα, τα βλέπεις να γίνονται θεατρική πράξη, γίνονται λίγο διαφορετικά. Που είναι και σπάνιο. Γιατί συνήθως εμένα τα βιβλία δεν μου αρέσουν να τα βλέπω στο θεάτρο ή τον κινηματογράφο. Αλλά εδώ έγινε τόσο ωραία αυτή η διαδικασία, που ήταν πραγματικά σα να συναντήθηκα με τον Ταχτσή -κάτι που ήθελα τόσο πολύ. Το “Τρίτο Στεφάν” το είχα διαβάσει το ’88 στη Σχολή. Και φυσικά το ξαναδιάβασα τώρα. Ηταν σαν να το περίμενα, σαν να με περίμενε….

Στην Εκάβη συναντώ πολλά που έχω δει από τη γιαγιά μου, από τη μητέρα μου, από μένα.

Πολλές γυναίκες που έχω συναντήσει στη ζωή μου, μου θυμίζει ασφαλώς η Εκάβη, όχι μία. Τη γιαγιά μου που ήταν Πόντια, μαγείρευε, φιλοξενούσε. Μου θυμίζει τη Νασλού, μια φίλή που είχε η γιαγιά μου και ο γιος της ήταν φυλακή. Η γιαγιά της φύλαγε πάντα πράγματα να της δώσει. Κι εκείνη, η Νασλού, ήταν καλή, αλλά και λίγο πονηρή και για να επιβιώσει μετήρχετο διάφορες μεθόδους. Και κάποιες στιγμές η Εκάβη μου θυμίζει και τον εαυτό μου. Τώρα μου ξεκαθαρίζουν όλες αυτές οι μνήμες. Η δική μου οικογένεια, όπως και αρκετές στην Ελλάδα, είχε έντονες γυναικείες προσωπικότητες, είναι μητριαρχικές. Στην Εκάβη συναντώ πολλά που έχω δει από τη γιαγιά μου, από τη μητέρα μου, από μένα.

Νομίζω ότι όλα τα έχω, ένας άνθρωπος δεν είναι ένα πράγμα. Κάτι κακίες που κάνει, θα ήθελα να μη μου εμφανίζονται, χρειάζεται πολύ μεγάλο κόπο, γιατί σήμερα αλλιώς αντιμετωπίζουμε τα πράγματα. Εν δυνάμει, γιατί είμαι κι εγώ δυναμική γυναίκα, νομίζω ότι όλα τα εμπεριέχω, απλώς προσέχω να μην γίνομαι φορτική ή παρεμβατική. Το να αγαπάς τον άλλο δεν σημαίνει να κυριαρχείς, το να τον νοιάζεσαι, δεν σημαίνει να παρεμβαίνεις. Τα εμπεριέχω όλα, αλλά υπάρχουν πράγματα που διαχειρίζομαι με άλλον τρόπο.

Τι έχει απομείνει από την κοινωνία που περιγράφει ο Ταχτσής στο «Τρίτο Στεφάνι» και τι έχει χαθεί οριστικά;

Αυτό που είχε χαθεί ήταν η έννοια για τον συνάνθρωπο, η γειτονιά, όλα αυτά άλλαξαν με τις πολυκατοικίες, με την πολιτική κατάσταση, με τον πλουτισμό. Ομως, εξαιτίας της κατάστασης που ζούμε τώρα, που είναι πολύ δύσκολη, και δεν μου αρέσει φυσικά, με έναν τρόπο έρχονται κοντά οι άνρθωποι, νοιάζονται ο ένας για τον άλλο, γίνονται πολλές κινήσεις να προσεγγίσεις τον διπλανό. Ζούσαμε για χρόνια χωρίς να ξέρουμε ποιος μένει δίπλα μας. Αυτό που είχε χαθεί, και νομίζαμε ότι ήταν οριστικό, έρχεται σιγά σιγά. Γιατί σχεδόν ζήσαμε έναν πόλεμο… Μου λείπει πάρα πολύ το ότι οι άνθρωποι δεν γράφουν πια. Χάθηκε η αλληλογραφία. Δεν είναι αλληλογραφία τα μηνύματα. Είναι μηνύματα. Πρέπει να ξαναβρούμε, να ξαναθυμηθούμε πώς ήταν εκείνες οι εποχές, πώς ερχονταν κοντά οι άνθρωποι με άλλους τρόπους.

Η Θεσσαλονίκη είναι ένας υπέροχος τόπος, πραγματικά σε μεταφέρει. Εκανα μια βόλτα στην παραλία και επειδή είχα πάει πρόσφατα στη Σμύρνη, είδα πόσο μοιάζει με τη Σμύρνη, πόσο σε πάει στα παλιά, κι επειδή είναι η καταγωγή μου τέτοια, είναι πολλά πράγματα που αγαπώ εδώ. Αλλά μου λείπει πολύ η Αθήνα. Μου λείπει το παιδί μου, οι φίλοι μου… Δεν έχει προλάβει να αναπτυχθεί εδώ μια καθημερινότητα, έχει δυσκολίες. Το ΚΘΒΕ είναι μια αγκαλιά, είναι κάποια πράγματα λυμμένα, πράγματα που δεν τα έχουμε στο ελεύθερο θέατρο, κι έτσι κι αλλιώς μια τέτοια μεγάλη παραγωγή δεν μπορεί να μην την αγκαλιάσει ένας μεγάλος οργανισμός. Είναι ωραίο να εκπληρώνεται πού και πού ένα όνειρό σου. Χωρίς να το έχει πει ποτέ, ήταν ένα όνειρο.

Δεν βλέπω να μπορώ να ανήκω σε έναν κρατικό οργανισμό. Μάλλον είναι απόρροια της ανάγκης μου να μη βολεύομαι.

Ομως, δεν βλέπω να μπορώ να ανήκω σε έναν κρατικό οργανισμό. Μάλλον είναι απόρροια της ανάγκης μου να μη βολεύομαι. Αναγκαστικά όταν είσαι σίγουρος για τα πράγματα, δεν συμπεριφέρεσαι με τον ίδιο τρόπο. Εχω ανάγκη να μην είμαι σίγουρη. Πιθανότατα γιατί νιώθω ότι θα βούλιαζα. Σ’ αυτή τη δουλειά, κατά τη γνώμη μου, δεν μπορείς να είσαι ήσυχος. Πρέπει να καίγεσαι. Αλλά είναι πολύ μεγάλη η χαρά μου που το ΚΘΒΕ με αγκάλιασε και είμαι ευτυχής. Δεν μπορεί να γίνει αυτή η δουλειά αν δεν καίγονται όλοι οι άνθρωποι που συμμετέχουν».