Η Περίπτωση του Οιδίποδα
Το ερώτημα «Τι σχέση έχει ο μύθος του Οιδίποδα με την κατοχή στην Ελλάδα;» είναι το επίκεντρο της γερμανικής ταινίας που γυρίστηκε στην Ελλάδα το 1990 και προβάλλεται για πρώτη φορά στη χώρα μας.
Ελλάδα 1944. Σ’ ένα ορεινό γερμανικό στρατόπεδο κοντά στους Δελφούς, ο διοικητής του (Matthias Habich), καθηγητής της κλασικής φιλολογίας πριν τον πόλεμο, αποφασίζει να χρησιμοποιήσει τους άνδρες του για να γυρίσει μία ταινία 16 χιλιοστών με θέμα την ιστορία του Οιδίποδα. Ένας νεαρός γερμανός στρατιώτης (Sebastian Hartmann), αγρότης πριν τον πόλεμο, θα επιλεγεί για τον ρόλο του Οιδίποδα και μία όμορφη ελληνίδα ηθοποιός (Τατιάνα Λύγαρη) θα παίξει την Ιοκάστη.
Η ταινία έχει περισσότερο ιστορική αντί κινηματογραφική αξία, αφού σε αρκετά μεγάλο βαθμό δείχνει κάπως ξεπερασμένη σήμερα παρότι διατηρεί τη διαχρονική σημμειολογική σημασία της. Παραμένει πάντως είναι μια έντιμη και συνεπής ως προς τη μεταφορά του αρχαίου δράματος στο σκηνικό της «ηττημένης» Ελλάδας από τον γερμανικό ζυγό. Ταυτόχρονα η τραγωδία με διαρκείς ιδέες και θεμιτά μέσα εξελίσσεται παράλληλα, είτε μπροστά είτε πίσω από την κάμερα.
Σημείο αναφοράς είναι η μεταμόρφωση του γερμανού στρατιώτη που αρχικά αδυνατεί να συλλάβει το συμβολισμό του έργου («μα αφού ο Οιδίποδας δεν γνώριζε τι έκανε τότε είναι αθώος;» επαναλαμβάνει με κάθε αφορμή πριν διαπιστώσει ότι είναι ερωτευμένος με την συμπρωταγωνίστρια του η οποία όμως γίνεται ερωμένη του διοικητή, προκαλώντας τη ζήλεια του) και ακολούθως γίνεται το πρόσωπο που θα οδηγήσει το έργο στην κάθαρση.
Η αντιπολεμική αυτή ταινία, ήταν η πρώτη που γυρίστηκε σε συνεργασία της Λ.Δ. της Γερμανίας, της εταιρείας Toro (Ομοσπ. Δημοκ. Γερμανίας) και του Έλληνα παραγωγού, Max Roman, (Μηνάς Τσοχατζόπουλος). Μετά από την πτώση του Τοίχους «Η περίπτωση του Οιδίποδα», ολοκληρώθηκε με την ενοποίηση των δύο γερμανικών κρατών και παρ΄όλο που στην παραγωγή συμμετείχε και η ελληνική εταιρεία που προαναφέραμε, η ταινία δεν προβλήθηκε ποτέ επίσημα στην Ελλάδα.
Κωνσταντίνος Καϊμάκης
