Το Μεγάλο Σορτάρισμα

Η φούσκα της αμερικάνικης κτηματαγοράς έσκασε με πάταγο στα τέλη του 2008. Οι τιμές των σπιτιών, που είχαν εκτιναχθεί σε ασύλληπτα ύψη, κατέρρευσαν σε ελάχιστους μήνες, συμπαρασύροντας την παγκόσμια οικονομία. Τέσσερις outsiders μικροεπενδυτές (ένας αθυρόστομος αναλυτής, ένας αντικοινωνικός γιατρός με ταλέντο στα μακροοικονομικά, δυο πιτσιρικάδες μικροεπενδυτές που έστησαν επενδυτικό κεφάλαιο στο γκαράζ του σπιτιού τους κι ένας τραπεζίτης που εκμεταλεύτηκε προς ίδιον όφελος μια πληροφορία), διαπιστώνουν αυτό που οι τράπεζες, τα ΜΜΕ και η αμερικανική κυβέρνηση αρνούνταν να δουν: την επικείμενη κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας.

O Adam McKay, σεναριογράφος και σκηνοθέτης των κωμωδιών του Γουίλ Φέρελ «Anchorman», «Talladega Nights» και «Μπάτσοι Από τον Πάγκο», υπογράφει μια αιχμηρή μελέτη πάνω στις συνθήκες που γέννησαν το σύγχρονο παγκόσμιο «κραχ». Μέσω της σπονδυλωτής ιστορίας του – η οποία περιγράφεται στο βιβλίο του Michael Lewis, «Το μεγάλο σορτάρισμα: Ποντάροντας στην οικονομική καταστροφή» (εκδόσεις «Παπαδόπουλος») – ανιχνεύει όχι μόνο τις συνθήκες που οδήγησαν στη χειρότερη κρίση των τελευταίων 80 ετών αλλά και στο καιροσκοπικό χαρακτήρα κάποιων «ειδικών» που θησαύρισαν μέσω αυτής. Το «Μεγάλο σορτάρισμα» (κάπως αδόκιμος ο τίτλος αλλά εξυπηρετεί καλά το promotion της ταινίας) διαθέτει ένα μεγάλο προτέρημα: γίνεται κατανοητό ακόμη κι από θεατές που ίσως να μην έχουν χρηματοοικονομικές γνώσεις.

Επιπλέον, διακρίνεται από ένα καυστικό και αιχμηρό χιούμορ, που δεν αφήνει ποτέ την σκληρή πραγματικότητα να γίνει μελό. Στοχευμένο κυρίως πάνω στο χαρακτήρα 4 «ειδικών», μέλη του ίδιου (καπιταλιστικού) συστήματος που γέννησε το τέρας της κρίσης, παρακολουθεί το χρονικό της καταστροφής από απόσταση. Πετυχαίνει με αυτό τον τρόπο δύο πράγματα. Πρώτον, να γίνει αφηγηματικά όχι απλώς ελκυστικό αλλά σχεδόν ακαταμάχητο – δεδομένων των «ακαταλαβίστικων» για το πλατύ κοινό οικονομικών συνθηκών και όρων. Δεύτερον που παρέσυρε στο διάβα της, κυβερνήσεις και υπόγειες διασυνδέσεις.

Από το σεναριογράφο και σκηνοθέτη των κωμωδιών του Γουίλ Φέρελ «Anchorman», «Talladega Nights» και «Μπάτσοι Από τον Πάγκο», κέρδισε τέσσερις υποψηφιότητες για Χρυσές Σφαίρες (ταινίας, σεναρίου, α΄ και β΄ αντρικού ρόλου) και θα φτάσει σίγουρα ως τα όσκαρ.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης