ΣΑΒΒΑΤΟ
20
ΙΟΥΝΙΟΥ
Μετά από μια αναγκαία παράκαμψη από το εβδομαδιαίο πρόγραμμά μας προς τιμήν του Athens Pride 2026 – το οποίο, παρεμπιπτόντως, ήταν iconic – επιστρέφουμε στο κανονικό μας πρόγραμμα. Έχουν αρχίσει και σφίγγουν οι ζέστες και, από τη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ και εδώ στην Ελλαδίτσα, οι ειδήσεις δίνουν και παίρνουν. Δεν έχω κάτι αισιόδοξο να σας πω ούτε αυτή την εβδομάδα, ωστόσο αξίζει να κάνουμε ένα highlight σε ειδήσεις που έχουν περάσει σχεδόν απαρατήρητες από τα μέσα και χρειάζονται την προσοχή μας. Σε άλλα νέα — let the summer season begin!
Το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, κατά κόσμον Μουντιάλ, διεξάγεται φέτος από κοινού σε τρεις χώρες: τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και το Μεξικό. Αν εξαιρέσουμε, ωστόσο, την long-awaited επιστροφή της Shakira ως της καθολικής τραγουδίστριας του Μουντιάλ με το «Da Ti Da Ti», κατά τα άλλα πρόκειται ίσως για την πιο άβολη διοργάνωση ever.
Το πιο οικουμενικό άθλημα που ενώνει όλο τον πλανήτη, εν έτει 2026, μοιάζει τρομερά περίεργο να λαμβάνει χώρα στην ήπειρο όπου αποδεδειγμένα γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο να υπάρχεις. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη και τα μπαμ-μπουμ μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η μεγαλύτερη γιορτή του ποδοσφαίρου μοιάζει παράταιρο να διεξάγεται σε μια ήπειρο όπως η Αμερική ή ακόμα και να διεξάγεται γενικώς. Και ενώ στα social επικρατεί πανζουρλισμός για τα outfits των ομάδων και τα 16 γκολ του Μέσι, που θεωρούνται τα περισσότερα στην ιστορία του Μουντιάλ, η θρυλική ποδοσφαιρίστρια Marta Vieira da Silva κατέχει το ρεκόρ με 17 γκολ. Ο κόσμος, όμως, συνεχίζει να διαλύεται.
@permit.to.life FIFA World Cup 2026! This is how you make a statement! #fifa #worldcup2026
Υπάρχουν όμως και συμβάντα που φέρνουν έστω και μια μηδαμινή ισορροπία στο παράλογο σύμπαν που ζούμε. Η σημαία της Παλαιστίνης κάνει την εμφάνισή της καθημερινά στα γήπεδα της διοργάνωσης, όπως και στους εξωτερικούς χώρους. Οπαδοί από όλο τον κόσμο διαδήλωσαν έξω από τα γήπεδα ποδοσφαίρου του Τορόντο με συνθήματα για την Παλαιστίνη. Η ομάδα του Ιράν βρίσκεται στο World Cup παρά τις επιθέσεις των Αμερικανών. Μια γιορτή για το άθλημα εκείνο που ενώνει πολύ περισσότερους ανθρώπους απ’ ό,τι χωρίζει ωστόσο, μοιάζει κάπως υποκριτικό να συμβαίνει σε έναν κόσμο όπου δολοφονούνται παιδιά, η φτώχεια αυξάνεται ραγδαία και οι πιο πλούσιοι άνθρωποι του κόσμου καταδεικνύουν ποια δικαιώματα μπορεί να έχει η ανθρωπότητα και ποια όχι. Ίσως να υπάρχουν και άλλες λέξεις για να περιγράψουμε το Μουντιάλ του 2026 — σίγουρα, όμως, είναι μια ακατάλληλη συνθήκη.
ΗΠΑ – Ιράν: Η συμφωνία ήρθε όταν έγινε ακριβός ο πόλεμος
Υπάρχει μια φράση που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που ανακοινώνεται μια συμφωνία ύστερα από μια πολεμική σύγκρουση: «η διπλωματία επικράτησε». Είναι μια αισιόδοξη διατύπωση, που όμως συχνά αφήνει έξω τη μεγαλύτερη αλήθεια. Γιατί η διπλωματία, δυστυχώς, σπάνια εμφανίζεται πριν ξεκινήσει η καταστροφή. Εμφανίζεται όταν η συνέχισή της παύει να συμφέρει.
Αυτό φαίνεται να συμβαίνει και με τη νέα συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Οι δύο πλευρές κατέληξαν σε ένα προσωρινό πλαίσιο αποκλιμάκωσης, το οποίο προβλέπει κατάπαυση των εχθροπραξιών για 60 ημέρες και την έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν σε σταδιακή χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων και περιορισμών, ενώ το Ιράν δεσμεύεται να διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και να συνεχίσει τις συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου, οι βαλλιστικοί πύραυλοι και το συνολικό καθεστώς των κυρώσεων, παραμένουν ανοιχτά και μεταφέρονται στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Πρόκειται, με άλλα λόγια, περισσότερο για μια ανάσα παρά για το τέλος της κρίσης. Και όμως, το ερώτημα που γεννιέται δεν είναι μόνο αν αυτή η συμφωνία θα αντέξει. Είναι γιατί χρειάστηκε να φτάσουμε μέχρι εδώ για να γίνει εφικτή.
Για εβδομάδες, οι εικόνες από τη Μέση Ανατολή γέμιζαν τις οθόνες μας. Νεκροί άμαχοι, οικογένειες που εγκατέλειπαν τα σπίτια τους, πόλεις που βομβαρδίζονταν και μια διαρκής απειλή γενικευμένης ανάφλεξης. Όλα αυτά, όμως, δεν στάθηκαν αρκετά για να ανοίξει ο δρόμος της διαπραγμάτευσης. Αυτό που φαίνεται πως λειτούργησε ως πραγματικός καταλύτης ήταν η πίεση στην παγκόσμια οικονομία. Η αναστάτωση στις αγορές ενέργειας, η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ – από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου – και ο φόβος μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης αύξησαν το κόστος της σύγκρουσης για όλους τους εμπλεκόμενους.
Κάπως έτσι, για ακόμη μία φορά, η – όποια – ειρήνη δεν μοιάζει να ήρθε επειδή οι ανθρώπινες ζωές απέκτησαν μεγαλύτερη αξία, αλλά επειδή ο πόλεμος έγινε οικονομικά και γεωπολιτικά πιο ακριβός.
Δεν είναι κυνισμός. Είναι μια διαπίστωση που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά στη σύγχρονη ιστορία. Οι διεθνείς σχέσεις εξακολουθούν να κινούνται περισσότερο από το ισοζύγιο συμφερόντων παρά από το ανθρωπιστικό κόστος. Φυσικά, κάθε συμφωνία που απομακρύνει το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης είναι ευπρόσδεκτη. Το να σωθούν έστω και περισσότερες ζωές από εδώ και πέρα έχει τεράστια σημασία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε κάθε διπλωματική εξέλιξη σαν μια αυτονόητη νίκη της λογικής. Ειδικότερα όταν η αρμόδιοι και οι ανώτεροι στην αλυσίδα των αποφάσεων είναι απολύτως παράλογοι.
Οι τελευταίες εβδομάδες, αν δεν το έχετε παρατηρήσει – καθώς τα μεγάλα κανάλια και μέσα ενημέρωσης το αγνοούν πλήρως – είναι γεμάτες από εξελίξεις στις φλέγουσες υποθέσεις στις δικαστικές αίθουσες. Αυτή την εβδομάδα ξεκίνησε ξανά η δίκη Λιγνάδη, καθώς έγινε δεκτή η εισαγγελική έφεση που είχε ασκηθεί στην υπόθεση από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο, παρά την αντίθετη πρόταση της εισαγγελέως της έδρας, με αποτέλεσμα ο πρώην καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου να καθίσει εκ νέου στο εδώλιο για τρεις πράξεις βιασμού. Τα θύματα καλούνται να ξαναζήσουν τις τραυματικές εμπειρίες που ήδη μία φορά περιέγραψαν, ενώ το ενδεχόμενο ανατροπής της πρωτόδικης απόφασης παραμένει ανοιχτό, ο Δημήτρης Λιγνάδης βρίσκεται ελεύθερος, αν και καταδικασμένος σε ποινή 12 χρόνων.
Αυτή όμως δεν είναι η μόνη εξέλιξη στις δικαστικές αίθουσες που είχαμε αυτή την εβδομάδα. Λίγο καιρό μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, να βάλει την υπόθεση των υποκλοπών στο αρχείο, ενώ οι δικηγορικοί σύλλογοι, τα θύματα της υπόθεσης και η Εισαγγελία υποστήριζαν το αντίθετο, ο πρώην επικεφαλής της 17 Νοέμβρη, Δημήτρης Γιωτόπουλος, που αφέθηκε ελεύθερος στα 83 του χρόνια, ξαναμπαίνει στη φυλακή, μετά από απόφαση του Αρείου Πάγου, γιατί θεωρήθηκε πως δεν έχει εκτίσει πλήρως την ποινή του. Η οικογένεια Μητσοτάκη το θεώρησε απαράδεκτο να κυκλοφορεί ελεύθερος και η Ντόρα Μπακογιάννη δήλωσε λίγο πριν την απόφαση της επαναφυλάκισής του πως «δεν θα ήταν πολύ ωραίο να τον συναντήσουν τα παιδιά μου στον δρόμο».
Αλλά τα βασικά στελέχη της εγκληματικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής που έχουν αποφυλακιστεί δεν πειράζει αν τα συναντήσει η Μάγδα Φύσσα στον δρόμο. Τα θύματα του Λιγνάδη δεν υπάρχει πρόβλημα αν βρεθούν σε διπλανά πεζοδρόμια με εκείνον, ούτε και αν ο καταδικασμένος (για ηθική αυτουργία σε ψευδή κατάθεση) Γιώργος Κιμούλης βρεθεί στην ίδια εκδήλωση με τη γυναίκα που παρενόχλησε ψυχολογικά και άσκησε βία εις βάρος της. Δεν έχει την ίδια σημασία μάλλον..
Μία γυναίκα νεκρή – σχεδόν – κάθε μέρα
Μέσα στον Ιούνιο του 2026, η Ελλάδα βρέθηκε ξανά αντιμέτωπη με μια σειρά από γυναικοκτονίες που ήρθαν να προστεθούν σε έναν ήδη βαρύ απολογισμό. Τρεις πρόσφατες υποθέσεις, σε Δράμα, Καλαμάτα και Αίγιο, επαναλαμβάνουν με σχεδόν πανομοιότυπο τρόπο το ίδιο μοτίβο: γυναίκες που δολοφονούνται από συντρόφους ή συζύγους μέσα στο σπίτι τους.
Στη Δράμα, μια 45χρονη γυναίκα δολοφονήθηκε μέσα στην οικία της από τον σύζυγό της, αστυνομικό στο επάγγελμα, ο οποίος στη συνέχεια έβαλε τέλος στη ζωή του. Λίγες ημέρες νωρίτερα, στην Καλαμάτα, μια 39χρονη γυναίκα έχασε τη ζωή της από τον σύζυγό της μέσα στο σπίτι τους. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για προηγούμενες εντάσεις στη σχέση, χωρίς όμως αποτελεσματική παρέμβαση πριν από την τραγική κατάληξη. Παράλληλα, σε ακόμη μία πρόσφατη υπόθεση στο Αίγιο, μια 54χρονη γυναίκα δολοφονήθηκε με 20 μαχαιριές μαζί με τον 26χρονο γιο της.
Πίσω από τις διαφορετικές πόλεις και τα διαφορετικά ονόματα, το μοτίβο παραμένει ίδιο. Κάθε φορά που μια τέτοια υπόθεση γίνεται είδηση, η δημόσια συζήτηση διαρκεί λίγο. Οι όροι «τραγωδία», «έγκλημα πάθους» ή «οικογενειακή σύγκρουση» επανέρχονται, συχνά εξομαλύνοντας τη φύση της πράξης. Όμως πίσω από αυτές τις λέξεις υπάρχει ένα σταθερό φαινόμενο: η έμφυλη βία στην πιο ακραία της μορφή.
«Ο όρος γυναικοκτονία εισάγει μια διάκριση», δήλωσε η συνεργάτιδα και μέλος του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, Μαρία Γρατσία, σχετικά με τη θεσμοθέτηση του όρου γυναικοκτονία. Η ίδια διαφωνεί με τον όρο – αν και ακριβώς αυτή της η δήλωση επιβεβαιώνει γιατί είναι αναγκαία η θεσμοθέτησή του. Η αξία των ανθρώπων θα έπρεπε να είναι ίδια ανεξαρτήτως φύλου, δεν είναι όμως, και όσο δολοφονούνται γυναίκες εξαιτίας του ίδιου τους του φύλου και των πατριαρχικών αξιών που η κοινωνία και οι άνδρες τους έχουν «φορέσει», η θεσμοθέτηση του όρου είναι αναγκαία. Όσο αγνοούμε ένα προφανές πρόβλημα, όπως αυτό των έμφυλων δολοφονιών, τόσο το διαιωνίζουμε. Και το γεγονός πως αυτή η εξαιρετικά απλή αιτιολόγηση δεν είναι αρκετή για να αλλάξουν τα πράγματα δεν είναι απλώς προβληματικό για την κοινωνία μας – είναι τρομακτικό για το μέλλον του γυναικείου φύλου.
