Η Μπιενάλε της Γάζας: Η ανθεκτικότητα της παλαιστινιακής τέχνης απέναντι στη Γενοκτονία στον Λόφο art project

Από τις 18 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου 2025 ο Λόφος art project έχει την τιμή να παρουσιάσει την έκθεση «Στη ζώνη του πυρός. Θαύματα μέσα στα ερείπια- Η Μπιενάλε της Γάζας», με έργα καλλιτεχνών που ζουν και εργάζονται στη Γάζα εν μέσω της γενοκτονίας ή κατάγονται από αυτή, σε επιμέλεια Φαίης Τζανετουλάκου – Δημήτρη Σαραφιανού.

Ο Λόφος αποτελεί το ελληνικό περίπτερο της «Μπιενάλε της Γάζας», που αποτελείται από 14 περίπτερα ανά τον κόσμο. Από τον Απρίλιο του 2024, καλλιτέχνες από τη Γάζα άρχισαν να συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο συλλογικό πρόγραμμα, αναζητώντας τρόπους για να χρησιμοποιήσουν την τέχνη, έτσι ώστε να αντισταθούν στη γενοκτονία. Η Μπιενάλε της Γάζας παρουσιάζεται ως μια παγκόσμια έκθεση που ενσαρκώνει ένα πολυδιάστατο ταξίδι. Μεταφέρει έργα από τη Γάζα σε όλον τον κόσμο, ενώ τα έργα τέχνης ταξιδεύουν ανθρώπους απ’ όλον τον κόσμο στη Γάζα.

Η έκθεση είναι αφιερωμένη στην ανθεκτικότητα της παλαιστινιακής τέχνης απέναντι στη συνεχιζόμενη βία και στον ανεκτίμητο ρόλο της στην ανοικοδόμηση της πολιτιστικής ταυτότητας της παλαιστινιακής γης και του λαού της, ως απάντηση στη γενοκτονία. Ο τίτλος της έκθεσης αποτελεί κάλεσμα για δράση, αναγνωρίζοντας τον ανείπωτο πόνο και το τραύμα του παλαιστινιακού λαού. Σε αυτό το σκηνικό βίας, καταστροφής και απάθειας, θα διερευνηθεί η σημασία της δημιουργίας τέχνης υπό τις πιο ακραίες συνθήκες, θέτοντας βαθιά ερωτήματα: Τι σημαίνει να δημιουργείς τέχνη όταν ολόκληρες κοινότητες εξαφανίζονται; Τι αποκαλύπτουν οι δολοφονίες καλλιτεχνών και η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς για τον κόσμο, στον οποίο ζούμε; Και, το πιο σημαντικό, πώς η τέχνη προσφέρει ελπίδα σε μια εποχή απαράμιλλης δυστυχίας;

Τα έργα που παρουσιάζονται έχουν δημιουργηθεί εν μέσω γενοκτονίας, από καλλιτέχνες που έχουν γίνει μάρτυρες ό,τι χειρότερου είναι ικανή να κάνει η ανθρωπότητα. Αψηφώντας όλες τις προκλήσεις, οι καλλιτέχνες στη Γάζα συνέχισαν να εργάζονται, αντιμετωπίζοντας αδιανόητες δυσκολίες και δημιούργησαν έργα που μας υπενθυμίζουν ότι η τέχνη είναι απαραίτητη για τη ζωή και την επιβίωσή μας ως είδος.

Ως αποκεντρωμένη παγκόσμια έκθεση, καλεί σε δράση ένα διεθνές κίνημα αλληλεγγύης με την Παλαιστίνη, αίροντας την πολιορκία της Γάζας μέσω της τέχνης. Το πρόγραμμα υποστηρίζει το θεμελιώδες δικαίωμα ενός λαού να υπάρχει με αξιοπρέπεια στη γη του. Παρά τη θλίψη και τον πόνο και εν μέσω της μυρωδιάς του θανάτου, οι καλλιτέχνες στη Γάζα φυτεύουν σπόρους ελπίδας για την ανθρωπότητα, όχι μόνο στη Γάζα αλλά και σε όλον τον κόσμο. Η Γάζα θα συνεχίσει να αναγεννιέται ξανά και ξανά, ακριβώς όπως η ανθρωπότητα και η τέχνη είναι μια αέναη αναγέννηση. Κανένας πόλεμος δεν μπορεί να σταματήσει τα όνειρα και κανένας μηχανισμός κυριαρχίας δεν μπορεί να σβήσει το φως στις καρδιές και τα μυαλά των δημιουργών.

Η Μπιενάλε της Γάζας είναι ένα κάλεσμα προς τον κόσμο, τους καλλιτέχνες και τα πολιτιστικά ιδρύματα, να σταθούν αλληλέγγυοι με τους Παλαιστίνιους καλλιτέχνες, να τους υποστηρίξουν και να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν ότι οι φωνές και οι ιστορίες τους θα παραμείνουν ζωντανές και τα έργα τους μια απόδειξη αγώνα και ανθεκτικότητας, φωτίζοντας ένα μονοπάτι για την ανθρωπότητα στην πιο δύσκολη στιγμή. Η οργάνωσή της στη Γάζα στηρίζεται σε ομάδα καλλιτεχνών και ο παγκόσμιος συντονισμός της πραγματοποιείται από την ομάδα του Απαγορευμένου Μουσείου στη Ραμάλα.

Ahmed Adnan, Ahmad Aladawi, Ahmad Muhanna, Alaa Abu Saif, Alaà Al Shawa, Ashraf Sahwiel, Aya Juha, Bassel Aklouk, Diana Alhosary, Emad Badwan, Fadel Tafesh, Hala Eid Alnaji, Jehad Jarbou, Ghanem Al Den, Ibrahim Al Sultan, Khaled Hussein, Lamis Dajani Shawwa, Liza Madi, Maisara Baroud, Mary Ann Jaraisy, Maysa Yousef, Motaz Naim, Osama Naqqa Hussein, Rasha Alrayes, Ruba Mahmoud Hassan, Ola Al Sharif, Sohail Salem, Yasmeen Al Daya, Yahya Alsholy, Yara Zuhod

Στο πλαίσιο της έκθεσης, το Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση-συζήτηση παρουσία καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση, αλλά και σύνδεση με τα εγκαίνια του Τουρκικού Περίπτερου της Μπιενάλε της Γάζας, μέρους της Διεθνούς Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης – γιατί η Γάζα ρίχνει γέφυρες μεταξύ όλων εκείνων που ακόμα πιστεύουν στην αξία της ανθρωπιάς.