Satonella: Στη νέα μικρού μήκους ταινία του Κώστα Γάκη, η θάλασσα εκπέμπει S.O.S.

Ελλάδα 2009. Οι παραλίες στον Μαλιακό Κόλπο, στον Νομό Φθιώτιδας, γέμισαν με τα κουφάρια εκατοντάδων νεκρών ψαριών, με ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες για την περιοχή. «Ένοχος» για αυτή την τεράστια οικολογική καταστροφή θεωρήθηκε τότε από την επιστημονική κοινότητα η  «Chatonella», ένα είδος τοξικού μικροφύκους που πρωτοεμφανίστηκε τη δεκαετία του ’50 στην Ιαπωνία. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε το έναυσμα για τη δημιουργία της μικρού μήκους ταινίας «Satonella», σε σκηνοθεσία Κώστα Γάκη, μια συμπαραγωγή της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, του ΟΠΑΣΤΕ και της Belle Arte Lamia.

Στην ταινία, σε σενάριο του Γιώργου Παπασταμούλου, ένα μικρό ψάρι που επιπλέει στη θάλασσα δίνει την αφορμή σε μια γιαγιά να αφηγηθεί στον εγγονό της μια παλιά ιστορία για τον ψαρά παππού του και μια οικολογική καταστροφή που είχε ως συνέπεια τον χαμό του. Οι μνήμες αναδύονται στην επιφάνεια και μιλούν για τον πόνο της απώλειας, τη ζωή, τον θάνατο και την αγάπη που ποτέ δεν χάνεται. Μέσα από αυτή την αναδρομή στο παρελθόν γίνεται ξεκάθαρο τόσο το περιβαλλοντικό όσο και το οικονομικό-κοινωνικό αντίκτυπο μιας τέτοιου είδους καταστροφής, στέλνοντας σε εμάς τους θεατές ένα πολύ ηχηρό και σημαντικό μήνυμα: «Δεν αρκεί να φροντίζουμε το περιβάλλον αλλά πρέπει και να αγωνιζόμαστε για αυτό».

Για τον Κώστα Γάκη το σενάριο του Γιώργου Παπασταμούλου αποτελεί «μια διέξοδος φωτός, γαλήνης, μνήμης και τρυφερότητας», καθώς, όπως επισημαίνει και στο σκηνοθετικό του σημείωμα, «Σε μια εποχή που η τέχνη του κινηματογράφου διαρκώς κινείται ανάμεσα στην ωμότητα, τη βία, το αδιέξοδο, το τέλμα, και τη διαρκή πρόκληση για την πρόκληση», η Satonella «έρχεται να στρέψει το βλέμμα του θεατή στην τρυφερότητα της μνήμης, την εμπιστοσύνη στο διάλογο μεταξύ των γενεών, σε μια ποιητική ματιά και σε μια ήσυχη ενατένιση του βίου».

Η «περιπλάνηση» γιαγιάς και εγγονού περνάει μέσα από τις μνήμες και τη σοφία των απλών ανθρώπων του μόχθου για να αγγίξει επίκαιρα και διαχρονικά ζητήματα όπως η βαθύτατη αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τη θάλασσα, οι κοινωνικοί αγώνες, η οικολογική δικαιοσύνη, η αναλγησία της πολιτείας μπροστά στα καθημερινά προβλήματα των πολιτών και η αδιαφορία της εξουσίας για την ευημερία τους, κρατώντας ζωντανό, μπροστά σε μια όλο και πιο απειλητική καθημερινότητα που τείνει να γίνει μονόδρομος, σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, «το όνειρο ενός πιο φωτεινού και ανθρώπινου κόσμου». 

Πρόκειται για την πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Κώστα Γάκη στη μεγάλη οθόνη, τα γυρίσματα της οποίας πραγματοποιήθηκαν, το καλοκαίρι του 2022, στα Λουτρά Αιδηψού, στην Βόρεια Εύβοια. Πρωταγωνιστούν η Ανθή Ανδρεοπούλου, ο Ζαν-Νοέλ Βαντέρ και ο μικρός Απόλλωνας Λεβάκος.

Φέτος το καλοκαίρι, η «Satonella», ξεκινάει την «περιπέτεια» της στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες. Πρώτη στάση, στις 23-24 Αυγούστου, το Ikaria Film Festival, στον Άγιο Κήρυκο Ικαρίας. Ακολουθεί, 30-31 Αυγούστου, το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Σκύρου. Ενώ αναμένεται να ταξιδέψει και εκτός συνόρων, στο Σαλέρνο της Ιταλίας, όπου και επιλέχθηκε, ανάμεσα σε εκατοντάδες τίτλους, να συμμετάσχει στην τελική φάση Villammare Festival Film & Friends. 

Πίσω από την ιστορία της πληθυσμιακής έκρηξης της «Chatonella» και του μαζικού θανάτου ψαριών στον Μαλιακό Κόλπο -φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί δυστυχώς και αλλού στην Ελλάδα και τον υπόλοιπο πλανήτη -κρύβεται «ανθρώπινο χέρι», με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα να ενοχοποιεί συχνά για τέτοιου είδους καταστροφικά συμβάντα την ανθρωπογενή ρύπανση και τον ευτροφισμό που αυτή προκαλεί με τη σειρά της στα θαλάσσια οικοσυστήματα. H θάλασσα μας δίνει ζωή και οξυγόνο, εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από αυτή, ενώ αποτελεί «σπίτι» για χιλιάδες είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Μάς χρειάζεται περισσότερο από ποτέ και εμείς οφείλουμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό.