Ρευματοειδής αρθρίτιδα: Τι είναι, τα αίτια, τα συμπτώματα και οι θεραπείες

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα (ΡΑ) είναι η συχνότερη αυτοάνοση πάθηση που προσβάλει τις αρθρώσεις προκαλώντας χρόνια φλεγμονή, πόνο και δυσκαμψία. Εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή τους. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, όπως και άλλα αυτοάνοσα, είναι μια νόσος που δείχνει «προτίμηση» στις γυναίκες και δυστυχώς τις επηρεάζει στα πιο παραγωγικά χρόνια της ζωής τους, σε μια ηλικία που πολλές εστιάζουν στην οικογένεια αλλά και στην καριέρα τους. Όπως πάντα, η ενημέρωση και η έγκαιρη επίσκεψη στον Ρευματολόγο για τη σωστή διάγνωση και έναρξη θεραπείας είναι εξαιρετικά σημαντικά για το πώς θα εξελιχθεί η νόσος. Στο portal της Ελληνικής Ρευματολογικής Εταιρείας – Επαγγελματικής Ένωσης Ρευματολόγων Ελλάδος (ΕΡΕ-ΕΠΕΡΕ) «Το σώμα σου μιλάει, άκουσέ το» βρίσκουμε απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα για τις ρευματικές παθήσεις και συμβουλές ρευματολόγων που μπορούν να μας κατευθύνουν σωστά ως προς την διάγνωση και την αντιμετώπιση της αρθρίτιδας.

Διαβάστε επίσης: Πώς να αποτρέψεις τις καρδιαγγειακές παθήσεις με 6 απλές αλλαγές στη ζωή σου

Όπως στα περισσότερα αυτοάνοσα, η αιτία της νόσου εξακολουθεί να παραμένει άγνωστη. Συγκεκριμένα γονίδια, το γυναικείο φύλο (80% των ασθενών είναι γυναίκες) και το κάπνισμα αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Η νόσος αρχίζει στη μέση ηλικία (~ 50 χρόνια) με πόνο και πρήξιμο στις μικρές αρθρώσεις των χεριών και ποδιών. Οι ασθενείς παραπονούνται για δυσκαμψία των αρθρώσεων κυρίως τις πρωινές ώρες που διαρκεί συνήθως περισσότερο από 30 λεπτά και βελτιώνεται με τις κινήσεις. Η αρθρίτιδα περιορίζει σημαντικά απλές καθημερινές δραστηριότητες των ασθενών στο σπίτι (όπως το ντύσιμο, πλύσιμο, άνοιγμα μιας πόρτας ή ενός κλειστού μπουκαλιού) και στην εργασία τους. Χωρίς αποτελεσματική θεραπεία, η πάθηση οδηγεί σε σημαντική επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, μόνιμες βλάβες των αρθρώσεων και αναπηρία καθώς και πρώιμο θάνατο (κυρίως από καρδιαγγειακά αίτια όπως έμφραγμα και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια).

Αν και τα συμπτώματα της νόσου μπορούν να αναγνωρισθούν και από τους μη ειδικούς ιατρούς, η τελική διάγνωση της νόσου γίνεται πάντα από τον Ρευματολόγο που είναι ο ειδικός ιατρός για τις φλεγμονώδεις παθήσεις των αρθρώσεων. Στα αρχικά στάδια, η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό των συμπτωμάτων του ασθενούς και την κλινική εξέταση του Ρευματολόγου σε συνδυασμό με απλές αιματολογικές (ΤΚΕ, CRP, ρευματοειδή παράγοντας (RF), αντι-CCP αντισώματα) ή απεικονιστικές (ακτινογραφίες, υπερηχογράφημα αρθρώσεων) εξετάσεις. Επιβάλλεται η διάγνωση της νόσου να γίνεται τους πρώτους μήνες από την έναρξη των συμπτωμάτων μια και η καθυστέρηση στη διάγνωση οδηγεί σε μη αναστρέψιμες βλάβες των αρθρώσεων και μικρότερη αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής θεραπείας.

Διαβάστε επίσης: Με λένε Ελένη και έχω κάτι να σας πω

Η θεραπεία των ασθενών με ΡΑ είναι μακροχρόνια με στόχο να μειώσει ή να εξαφανίσει τη φλεγμονή των αρθρώσεων. Αρχικά η νόσος αντιμετωπίζεται με ειδικά αντιρευματικά φάρμακα όπως η μεθοτρεξάτη ή η λεφλουνομίδη με ή χωρίς τη προσθήκη μικρής δόσης κορτιζόνης από το στόμα. Σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στην αρχική θεραπεία, χορηγούνται πλέον οι βιολογικοί παράγοντες. Τα φάρμακα αυτά που έχουν αλλάξει θεαματικά τη θεραπεία της ΡΑ την τελευταία 15ετία, χορηγούνται με τη μορφή ενέσεων (είτε υποδορίως είτε με ενδοφλέβιες εγχύσεις στο νοσοκομείο) και στοχεύουν ειδικές πρωτεΐνες ή κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος που ευθύνονται για τη φλεγμονή στις αρθρώσεις. Η πολυετής εμπειρία έχει δείξει ότι τα φάρμακα αυτά όταν δίνονται υπό τη στενή παρακολούθηση του Ρευματολόγου, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά και ασφαλή στους ασθενείς με ΡΑ. Στους ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή και εμφανίζονται μόνιμες βλάβες των αρθρώσεων, η χειρουργική θεραπεία είναι απαραίτητη.

Τα τελευταία δεδομένα είναι πολύ αισιόδοξα και δείχνουν ότι οι σύγχρονες θεραπευτικές παρεμβάσεις έχουν βελτιώσει τα συμπτώματα της ΡΑ και την ποιότητα ζωής των ασθενών ενώ έχουν οδηγήσει σε σημαντική μείωση των αναπηριών και των καρδιαγγειακών επεισοδίων σε αυτούς τους ασθενείς.