8+1 ερωτήσεις στο Δημήτρη Καρατζιά που σκηνοθετεί το «Χορεύοντας στο Σκοτάδι»

Τι σας ενέπνευσε στο «Χορεύοντας στο σκοτάδι», πώς αποφασίσατε τη σκηνική μεταφορά του;

Όταν πρωτοείδα την ταινία του Λαρς Φον Τρίερ στον κινηματογράφο συγκλονίστηκα. Μια υπέροχη ιστορία, που μας αφηγήθηκε με μοναδικό τρόπο ο ιδιοφυής καλλιτέχνης. Η απίστευτη ιστορία αυτής της ανύπαντρης μετανάστριας από την Τσεχοσλοβακία, που σταδιακά τυφλώνεται και έχει μεταναστεύσει στην Αμερική γιατί από την ίδια ασθένεια πάσχει και ο γιος της και μόνο εκεί υπάρχουν οι γιατροί για να τον θεραπεύσουν άγγιξε ευαίσθητες χορδές. Η θυσία αυτής της γυναίκας για να σώσει το μοναχοπαίδι της, η ευαισθησία της, η αθωότητα, η παιδικότητα, η τιμιότητα, η αισιοδοξία, ο τρόπος που ζει και εργάζεται, ο τρόπος που ονειρεύεται, η αγάπη με την οποία αντιμετωπίζει τους συνανθρώπους της με συγκίνησαν πολύ. Ένας θετικότατος άνθρωπος που καταστρέφεται επειδή μένει πιστός στα ιδανικά του, στα πιστεύω του, στις αξίες του, στα όνειρα του. Και μπορεί βέβαια να πληρώνει ακριβά το τίμημα, αλλά στιγμή δεν κάνει εκπτώσεις στις αρχές της και στον τρόπο που αντιμετωπίζει τα πάντα γύρω της, πετυχαίνοντας φυσικά τον στόχο της ζωής της και ολοκληρώνοντας το όνειρό της.

Ποιες ήταν οι προκλήσεις της θεατρικής μεταφοράς μιας τόσο εμβληματικής ταινίας;

Άπειρες. Καταρχάς αυτό το έργο δεν μπορεί να ανέβει χωρίς να έχεις βρει τη Σέλμα. Μια ηθοποιό που να έχει ή να μπορεί να συνθέσει και να βγάλει στην σκηνή όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του τόσου περίπλοκου ρόλου, απόλυτα συμπαθής στο κοινό, με εξαιρετική φωνή και κίνηση. Ευτυχώς βρέθηκε η Δήμητρα Κολλά. Έπρεπε να γίνει μια πολύ καλή διασκευή, για να μπορούν να μεταφερθούν όλες αυτές οι εικόνες, η αγωνιώδης πλοκή και το πνεύμα της ταινίας στη σκηνή. Ευτυχώς βρέθηκε η εξαιρετική διασκευή του Πάτρικ Ελσουέρθ. Να γραφούν νέα τραγούδια πατώντας πάνω στην διασκευή και στους στίχους του Πάτρικ. Μια δουλειά που έκανε μοναδικά ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος. Αυτοί οι στίχοι έπρεπε να γίνουν τραγούδια (Μάνος Αντωνιάδης), να χορογραφηθούν (Έλιο Φοίβος Μπέικο) κι όλα αυτά να προσαρμοστούν και να ζωντανέψουν στη μικρή σκηνή του Vault. Εννιά ηθοποιοί, σε δύσκολους πολλαπλούς ρόλους που κινούνται στο κόκκινο, τραγουδούν ζωντανά και χορεύουν μέσα σε μια λιλιπούτια σκηνή. Το musical είναι από μόνο του πολύ δύσκολο είδος. Πολύ περισσότερο δε όταν πρέπει να ανέβει σε μια τόσο περιοριστική σκηνή. Ένα θεατρικό project για το οποίο δουλέψαμε τόσοι άνθρωποι ακατάπαυστα για 5 ολόκληρους μήνες.

Περιγράψτε μας συνοπτικά τους ήρωες του έργου.

Οι βασικοί ήρωες του έργου είναι η Σέλμα, ανύπαντρη μετανάστρια από την Τσεχοσλοβακία, ο γιος της Τζην, η προλετάρια και αξιοπρεπής Κάθυ, φίλη και συνεργάτιδα της Σέλμα, ο Αστυνόμος Μπιλ, γείτονας της Σέλμα, η σπάταλη και αφελής Λίντα, νοικοκυρά και σύζυγος του Μπιλ, ο ερωτευμένος με τη Σέλμα Τζεφ, εργάτης, ο επιτηρητής της Σέλμα και της Κάθυ στο εργοστάσιο Νόρμαν, ο εκλεπτυσμένος Σαμουήλ, σκηνοθέτης στην ομάδα μιούζικαλ του δήμου, και η διευθύντρια των φυλακών Μπρέντα. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι ήρωες, που υποδύονται σε διπλές διανομές οι ηθοποιοί της παράστασης (ο κατήγορος στη δίκη, ένας συνήγορος κλπ).

Γιατί κάποιος να έρθει στην παράσταση;

Γιατί το “Χορεύοντας στο Σκοτάδι” βασίζεται στην υπέροχη ταινία του Λαρς Φον Τριερ. Είναι το πιο σκοτεινό και συγκινητικό αντιμιούζικαλ όλων των εποχών. Γιατί, θα δει ένα pocket musical σε απόσταση αναπνοής με εννιά πολύ καλούς ηθοποιούς να ερμηνεύουν, να τραγουδούν και να χορεύουν. Γιατί, θα νιώσει έντονα συναισθήματα που εντείνουν ακόμη περισσότερο μια τόσο μικρή και ατμοσφαιρική σκηνή.

Ποια είναι τα συναισθήματα που προκαλεί το έργο;

Βαθιά συγκίνηση. Δεν έχει τυχαία χαρακτηριστεί αυτή η ταινία ο «βασιλιάς του μελό».

Μεταφέρετέ μας κάτι που ανακαλύψατε σε σχέση με το έργο ή με τον εαυτό σας κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του.

Όλοι μας έχουμε τεράστια ανάγκη να βρίσκουμε τρόπους διαφυγής από την πραγματικότητα μας. Όσο σκληρή, δύσκολη ή άγρια κι αν είναι, δεν πρέπει στιγμή να σταματήσουμε να ονειρευόμαστε και να προσπαθούμε να πραγματοποιήσουμε τα όνειρα μας, όσο απραγματοποίητα κι αν φαίνονται! Χωρίς όμως να χάνουμε την ανθρωπιά μας, την ηθική και τις αξίες μας. Με κίνδυνο πάντα να πληρώσουμε το τίμημα… πολύ ακριβά.

Πώς θα περιγράφατε με 3 λέξεις το έργο;

Συγκλονιστικό, βαθιά ανθρώπινο.

Επιλέξτε ένα αγαπημένο σας απόσπασμα από το κείμενο.

Από την εξομολόγηση της Σέλμα στον Μπιλ: “Γιατί λες να δουλεύω τόσο πολύ, Μπιλ; Πρέπει να μαζέψω τα λεφτά, όσο προλαβαίνω (πριν τυφλωθεί). Για την εγχείρηση. Ξέρεις είναι αρκετά λεφτά… Αλλά σχεδόν τα έχω μαζέψει. Μπορούν να χειρουργήσουν τον Τζην, όταν γίνει 13 ετών. Έχω υπολογίσει ότι θα έχω μαζέψει όσα χρήματα χρειάζονται μέχρι να γίνει δεκατριών ο Τζην. Κι αυτό θα είναι το μοναδικό δώρο γενεθλίων που θα του κάνω”...

Πώς μοιάζουν οι σημειώσεις σας από τις πρόβες;