Dheepan: Ο Άνθρωπος Χωρίς Πατρίδα

Τρεις άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι – ένας άντρας, μια νεαρή γυναίκα και ένα 10χρονο κορίτσι- υποδύονται την οικογένεια προκειμένου να αποδράσουν από τον εμφύλιο πόλεμο που μαστίζει τη Σρι Λάνκα. Αρχικά θα τα καταφέρουν, για να οδηγηθούν σε ένα κακόφημο προάστιο στο Παρίσι, όπου εκεί θα πρέπει να δημιουργήσουν από το μηδέν τη νέα ζωή τους.

Μπορεί να ήταν το αουτσάιντερ που κέρδισε τον πολυπόθητο Χρυσό Φοίνικα μέσα από τα χέρια του ακλόνητου φαβορί αλλά αυτό δεν σημαίνει πως ο «Dheepan» (πρόκειται για το όνομα του πρωταγωνιστή, έναν πρώην στρατιώτης των Τίγρεων του Ταμίλ που υποδύεται θαυμάσια ο συγγραφέας και ακτιβιστής Antonythasan Jesuthasan) δεν είναι μια άξια ταινία.

Πρόκειται για μια αφοπλιστική ιστορία επιβίωσης και συνάμα η πιο ρεαλιστική ματιά που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια στο ζήτημα της μετανάστευσης.

Με διαλόγους δοσμένους σχεδόν αποκλειστικά σε ταμίλ (μία από τις 22 γλώσσες της Ινδίας ), η έβδομη ταινία του Ζακ Οντιάρ («Προφήτης», «Κοίτα τους άντρες όταν πέφτουν», «Σώμα με Σώμα») είναι μια αφοπλιστική ιστορία επιβίωσης και συνάμα η πιο ρεαλιστική ματιά που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια στο ζήτημα της μετανάστευσης.

Αποφεύγοντας κάθε μελοδραματικό σκόπελο και δίνοντας στους ήρωες του το δικαίωμα στο όνειρο της «παραδεισένιας δύσης», ο σκηνοθέτης, πετυχαίνει να καυτηριάσει – αν όχι αποδομήσει – όλα τα στερεότυπα που συνοδεύουν το θέμα της κινηματογραφικής προσφυγιάς. Με ακρίβεια στα πλάνα του, αφηγηματική οικονομία και την κάμερα καρφωμένη στο έκπληκτο βλέμμα των «ξένων» που δεν μπορούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα – σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές όπου φαίνεται η πολιτισμική διαφορά, ο Dheepan εξομολογείται με αφοπλιστική τρυφερότητα στη «σύζυγό» του ότι δεν μπορεί να «πιάσει» το χιούμορ των Γάλλων παρότι καταλαβαίνει καλά τα λόγια τους- ο Audiard δίνει τη δέουσα πολιτική διάσταση στο έργο του με αποκορύφωμα το συγκλονιστικό φινάλε.

Εκεί που τα φαντάσματα από το αιματοβαμμένο, άγριο παρελθόν του ήρωα τον καλούν (κάπως υπερβολικά για τον μέχρι τότε μεθοδικό Dheepan) σε ένα πρωτοφανές ξέσπασμα βίας. Ανθρωποκεντρικό, λιτό, αβίαστο, συγκινητικό και με σπάνια νατουραλιστική δραματουργία, το φιλμ σε βάζει στην καρδιά του μεταναστευτικού προβλήματος θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα κι αφήνοντας όλη τη δύναμη του να αναδυθεί μέσα από τις εξαίρετες ερμηνείες και των τριών ερασιτεχνών ηθοποιών.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης