Ο Φύλακας της Μνήμης

Το έργο βασίζεται στο βιβλίο που έγραψε η Λόις Λόουρι το 1993. Μπορεί να έχουν περάσει 20 χρόνια από τότε, αλλά φαίνεται ότι τέτοια έργα αντιουτοπισμού για εφήβους έχουν γίνει της μόδας, κυρίως λόγω της επιτυχίας του “Hunger Games”. 
 
Η ιστορία εκτυλίσσεται σε ένα φαινομενικά ουτοπικό κόσμο κάπου στο μέλλον, χωρίς πολέμους, διακρίσεις, πόνο και αδικίες. Βασικός ήρωας είναι ένας νεαρός άνδρας, ο Τζόνας, ο οποίος γεννήθηκε και ζει μέσα σε αυτόν τον τέλειο κόσμο. Μόνο ένας μεγαλύτερος σε ηλικία άνδρας μέσα σ’ αυτή την κοινωνία, γνωρίζει τι πραγματικά συνέβαινε στο παρελθόν. Σταδιακά, ο Τζόνας, ενηλικιώνεται και σύντομα, θα μάθει ποιος είναι ο ρόλος του στην κοινωνία. Είναι εκείνος που θα επωμιστεί το βάρος της μνήμης του παρελθόντος. Ο Giver θα αρχίσει να του μεταφέρει διάφορες μνήμες τους παρελθόντος και εκείνος θα συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι όλα έτσι όπως φαίνονται, καμιά φορά θέτοντας σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή του. 

Η ταινία προβάλλει ηθικά διλήμματα μέσα από τις αναμενόμενες ανατροπές της. Αποδεικνύεται ότι η αμνησία των ανθρώπων τους οδηγεί όχι στην ηθικοποίηση, αλλά σε μια περίεργη άγνοια του τι είναι σωστό και τι όχι. Μέσα στον απόλυτο καθωσπρεπεισμό και στην απουσία κάθε συναισθήματος, γίνονται ικανοί να διαπράξουν φοβερές πράξεις, νομίζοντας μάλιστα ότι κάνουν το καλό. Η μνήμη έρχεται για να επαναφέρει την ηθική τάξη. 

Στην ταινία επιστημονικής φαντασίας συναντάμε τους βραβευμένους με Όσκαρ Μέριλ Στριπ και Τζεφ Μπρίτζες, καθώς επίσης και τους Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ, Τέιλορ Σουίφτ , Κέιτι Χολμς. Οι ερμηνείες ιδίως της Μέριλ Στριπ και του Τζεφ Μπρίτζες είναι αξιόλογες, ενώ ακόμα και η Τέιλορ Σουίφτ δείχνει αρκετά δουλεμένη υποκριτικά. Αλλά, σε μια παράδοξη, απλοϊκή και μη πειστική ιστορία, οι ικανοποιητικές ερμηνείες δεν σώζουν την παρτίδα.  

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ: Γλυκανάλατο έργο, που περιγράφει ένα ζοφερό  μελλοντικό σύστημα. Η μυθπλασία συνολικά κινείται στα όρια μεταξύ απλοϊκότητας και αφέλειας. Το ενδιαφέρον καστ και το παιχνίδι ανάμεσα στο ασπρόμαυρο και το έγχρωμα δεν επαρκούν, για να σώσουν την κατάσταση. 

AΚΟΛΟΥΘΟΥΝ SPOILER

Τα προβλήματα, γύρω απο την ιστορία, πολλά. Κατ’ αρχάς, η απόλυτη ταύτιση του συναισθήματος με την μνήμη δεν πείθει. Επίσης, ο τρόπος που συνδέεται το χρώμα με τη μνήμη είναι παράδοξος. Μπορεί κινηματογραφικά να δημιουργεί μια ξεκάθαρη αντίθεση στον άχρωμο κόσμο, που έχει δημιουργήσει αυτό το περίεργο καθεστώς, και στο χρώμα του κόσμου αυτών που μπορούν να αισθάνονται και να θυμούνται. Όμως, η όλη αφήγηση είναι απλοϊκή και δεν παρουσιάζεται με πειστικό τρόπο. 

Ακόμα λιγότερο πειστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι μνήμες κλειδωμένες σε ένα μέρος έξω από τα σύνορα της φουτουριστικής αυτής κοινωνίας. Αν κάποιος πάει να τις βρει, αυτομάτως αυτές, σαν πυρηνική έκρηξη, εξαπλώνονται και επιστρέφουν στα μυαλά των άλλων ανθρώπων. Όλα αυτά, σε επίπεδο εικόνας λειτουργούν ικανοποιητικά, ειδικά πανω στην κλιμάκωση του σασπένς. Αλλά αν κάτσεις και τα σκεφτείς λογικά, δεν έχουν καμία σχέση με τον άνθρωπο και τον ανθρώπινο εγκέφαλο. 

Γλυκανάλατο και αδιάφορο είναι και το τυπικό happy end.

Γιώργος Σμυρνής