Oscar 2012: May the best… “Artist” win!

Έχω την αίσθηση ότι θα κάνουμε πολλά χρόνια να ξαναζήσουμε μια τέτοια μάχη κορυφής, με τόσο υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου ταινίες. Τα Oscar δεν μας έχουν συνηθίσει σε κάτι τέτοιο. Μάλιστα, πολλοί μαθημένοι στο σύνηθες επίπεδο των υποψηφιοτήτων του θεσμού, λένε ότι για να έχει τόσες υποψηφιότητες το Artist, κάτι δεν πάει καλά, δεν υπάρχουν πολλές καλές υποψηφιότητες φέτος κτλ. Αυτό, φυσικά, δεν ισχύει. Φέτος, βγήκαν στις αίθουσες πολλές καλές ταινίες, απλώς αυτές οι δύο -Artist και Hugo- υπερέχουν των υπολοίπων, διότι παρουσιάζουν πρωτοτυπία στη μορφή, όχι μόνο στο περιεχόμενο.

Πολλοί έχουν επιμείνει στις τεράστιες διαφορές των δύο ταινιών. Το the Artist γυρίζει πίσω στην εποχή του ασπρόμαυρου, βάζοντας γόνιμους περιορισμούς, ώστε να αναπαρασταθεί μια εποχή με τα μέσα που είχαν τότε στη διάθεσή τους οι καλλιτέχνες. Όπως έχει αποδειχθεί πολλάκις στην τέχνη, οι περιορισμοί δεν είναι πάντα αρνητικοί. Συχνά είναι και απελευθερωτικοί.

Από την πλευρά του, το Hugo, είναι η αποθέωση της τεχνολογίας αιχμής στο cinema- του 3D. Είναι μάλιστα τόσο 3D, που λαθεμένα έχει θεωρηθεί από πολλούς ως παιδικό έργο. Όμως, Scorsese και παιδικό “δεν παίζει”! Το έργο έχει πρωταγωνιστή ένα παιδάκι, έναν σινεφίλ Όλιβερ Τουίστ, ο οποίος έχει μεγάλη ευχέρεια στο να φτιάχνει μηχανήματα. Μέσα από τις περιπέτειές του ανακαλύπτει έναν μεγάλο του σινεμά, τον Georges Méliès. Και τελικά, το έργο αυτό είναι σπονδή στο έργο ενός από τους πρωτοπόρους της κινηματογραφικής τέχνης, τον οποίο εμείς ξεχάσαμε, αλλά ο Scorsese ποτέ!

Επομένως, 3D ή ασπρόμαυρο, τα δύο μεγάλα φαβορί των φετινών Oscar τα χαρακτηρίζει η αγάπη για το σινεμά και μια αναζήτηση στις ρίζες της 7ης τέχνης. Το The Artist είναι πιο πολυσυλλεκτικό. Πιάνει από τον βουβό μέχρι το μιούζικαλ, υιοθετεί μοτίβα του ευρωπαϊκού σουρεαλισμού, της αμερικάνικης κωμωδίας, του ρομάντζου. Από την άλλη, το Hugo είναι πιο εστιασμένο στην αναζήτηση του Méliès. Αλλά τεχνοτροπικά είναι εξίσου άρτιο. Εξάλλου, ο Scorsese δεν είναι κανένας τυχαίος. Τον ξέρει τον κινηματογράφο, με βάθος και ευρύτητα. Και δείχνει ότι ακόμα και στα γεράματα, συνεχίζει να πειραματίζεται και να ξανά-ανακαλύπτει τον εαυτό του.

Κατά τη γνώμη μου, όποιο και από τα δύο και να κυριαρχήσει φέτος στα Oscar θα είναι μια νίκη για την κινηματογραφική τέχνη. Προσωπικά, είμαι λίγο πιο κοντά στο The Artist, λόγω της ευρωπαϊκής του αύρας.

Γιώργος Σμυρνής