Το “Τόσο Πολύ” μιλά για όλα όσα φοβόμαστε να πούμε – αλλά θέλουμε να νιώσουμε

Σε έναν κόσμο όπου η επικοινωνία μοιάζει πιο εύκολη από ποτέ, η πραγματική επαφή φαίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Κάπου ανάμεσα στις σιωπές, στις επαναλήψεις της καθημερινότητας, στον φόβο της μοναξιάς αλλά και στην ανάγκη να πλησιάσουμε ουσιαστικά τον άλλον, κινείται το «Τόσο Πολύ» της Μυρτώ Παπαχριστοφόρου. Ένα έργο βαθιά ποιητικό και ταυτόχρονα απόλυτα σύγχρονο, που ακροβατεί ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, το φως και το σκοτάδι, δημιουργώντας ένα σύμπαν εσωτερικής αναζήτησης και ανθρώπινης ευαλωτότητας.

Στη σκηνή, η Θέκλα Φλουρή και ο Μιχάλης Φιλίππου ενσαρκώνουν δύο ανθρώπους που συναντιούνται, απομακρύνονται και επιστρέφουν ξανά ο ένας στον άλλον, κουβαλώντας μνήμη, φόβο, επιθυμία και ανείπωτες αλήθειες. Μέσα από έμμετρους και άρρυθμους διαλόγους, οι ήρωες αναζητούν εκείνη τη σύνδεση που όλοι μοιάζουμε να ψάχνουμε μέσα στον θόρυβο της εποχής: μια ουσιαστική ανθρώπινη επαφή.

Οι δύο ηθοποιοί μιλούν για τη δυσκολία της αληθινής επικοινωνίας σήμερα, για τη σημασία όσων δεν λέγονται ποτέ ξεκάθαρα πάνω στη σκηνή, αλλά και για την ελπίδα που επιμένει να υπάρχει ακόμη και μέσα στις πιο σκοτεινές στιγμές της παράστασης. Παράλληλα, μοιράζονται σκέψεις για τη θέση της ποίησης στη σύγχρονη ζωή, για τον φόβο της μοναξιάς και της έκθεσης, αλλά και για εκείνες τις μικρές εσωτερικές μετατοπίσεις που αφήνει μέσα σου ένα τέτοιο έργο, ακόμη κι όταν τελειώνει η πρόβα και επιστρέφεις στην καθημερινότητα.

Θέκλα: Πιστεύω πως είναι πιο δύσκολο να συναντηθούμε πραγματικά, γιατί ενώ έχουμε όλα τα μέσα επικοινωνίας, τελικά χανόμαστε μέσα σε αυτά. Προσπαθούμε συνεχώς να βρούμε τον εαυτό μας και να φτιάξουμε την εικόνα μας προς τα έξω, κι έτσι κάπου χάνεται η ουσία. Η ουσία μιας συνάντησης, μιας συνύπαρξης, μιας αληθινής επαφής. Ερχόμαστε κοντά, αλλά όχι πάντα ουσιαστικά.

Μιχάλης: Είναι. Επικοινωνούμε πιο εύκολα και πιο γρήγορα μέσω κινητών και κοινωνικών δικτύων, όμως πολλές φορές μένουμε σε επιφανειακές ή τετριμμένες κουβέντες και εγκλωβιζόμαστε στις δικές μας «λούπες». Δεν αφιερώνουμε συχνά τον απαραίτητο χρόνο για να κοιταχτούμε ουσιαστικά, να ακούσουμε ειλικρινά τον άλλον και να επικοινωνήσουμε πραγματικά. Κι όμως, αυτή η αληθινή σύνδεση είναι ίσως το πιο σημαντικό που αναζητούν και οι ήρωες του έργου αλλά και όλοι μας.

Η παράσταση «Τόσο Πολύ» της βραβευμένης ποιήτριας και θεατρικής συγγραφέως Μυρτώς Παπαχριστοφόρου έχει επιστρέψει για λίγες μόνο παραστάσεις στο Θέατρο Μικρό Γκλόρια.

Θέκλα: Νομίζω πως η παράσταση αναπνέει ελπίδα ακριβώς μέσα στην ισορροπία ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως. Γιατί η ελπίδα δεν βρίσκεται μόνο στις φωτεινές στιγμές, αλλά και στην προσπάθεια να βγεις από το σκοτάδι. Όταν υπάρχει πραγματική επαφή ανάμεσα στους ανθρώπους, νιώθεις πως μπορούν πραγματικά να “αναπνεύσουν”. Από την άλλη όμως, και η απόσταση κάποιες φορές είναι απαραίτητη, γιατί σου δίνει χώρο να δεις πιο καθαρά, πιο ρεαλιστικά και πιο ψύχραιμα όσα νιώθεις. Ίσως τελικά η ελπίδα να βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την εναλλαγή ,στο κοντά και το μακριά, στο φως και το σκοτάδι.

Μιχάλης: Η ελπίδα διαπερνά ολόκληρη την παράσταση, και τις τρεις πράξεις. Ακόμα και στις στιγμές όπου η σχέση των ηρώων γίνεται πιο τεταμένη, μέσα στα κόκκινα φώτα, στις σιωπές ή στην απόσταση που δημιουργείται μεταξύ τους, υπάρχει πάντα κάτι που τους φέρνει ξανά κοντά. Ό,τι κι αν συμβεί, όσο κι αν απομακρυνθούν, συνεχίζουν να αναζητούν ο ένας τον άλλον και τελικά να συναντιούνται ξανά. Για μένα, αυτή η ανάγκη του ανθρώπου να επιστρέφει στη σύνδεση, στην κατανόηση και στην επαφή είναι ίσως η πιο αισιόδοξη πλευρά της παράστασης.

Θέκλα: Η ελπίδα δεν βρίσκεται μόνο στις φωτεινές στιγμές, αλλά και στην προσπάθεια να βγεις από το σκοτάδι

Θέκλα: Είναι πολύ σημαντικό γιατί δίνει χώρο στη σκέψη και στο συναίσθημα να δουλέψουν πιο ελεύθερα. Δεν σου επιβάλλει τι να νιώσεις, σε προσκαλεί να το ανακαλύψεις μόνος σου.

Μιχάλης: Το έργο έχει πολλές επαναλήψεις από γραφής, από την αρχή μέχρι το τέλος. Φράσεις μνήμης ή ατάκες που συνήθισαν οι χαρακτήρες να χρησιμοποιούν. Έτσι μέσα στην πορεία της παραστάσεις αλλάζουν οι προθέσεις και η σχέση τους, όλη η ουσία κρύβεται στην επιθυμία τους να αντιληφθούν οι άλλοι τις προθέσεις και τα κίνητρά τους.

Θέκλα: “Άκου. Σώπα. Κύττα.” Πριν από κάθε λέξη, χρειάζεται να υπάρχει χρόνος για να ακούσεις, να σταθείς σιωπηλός και να δεις πραγματικά τον άλλον κι εσένα.

Μιχάλης: Ότι τα πράγματα μπορεί να είναι και καλύτερα από όσο νομίζουμε. Να πιστέψουμε ο ένας στον άλλο, αλλά και στον εαυτό μας.

Θέκλα Φλουρή

Θέκλα: Δεν θα έλεγα ότι την είδα αλλιώς. Περισσότερο ένιωσα πόσο σημαντική είναι τελικά. Σαν να ξεκαθάρισε λίγο μέσα μου τι αξίζει πραγματικά και τι όχι. Όταν δουλεύεις πάνω σε ένα τέτοιο κείμενο, κάτι αρχίζει να δουλεύει και μέσα σου. Προσπαθείς να μην το παίρνεις μαζί σου παντού, αλλά κάπως πάντα σε ακολουθεί.

Μιχάλης: Συνεχώς, ειδικά κατά τη διάρκεια των δοκιμών, κάτι κουβαλάς μαζί σου στο σπίτι από το κείμενο ή από μια στιγμή στην πρόβα. Δεν έχω να αναφέρω όμως κάτι συγκεκριμένο.

Θέκλα: Νομίζω πως σήμερα είναι πιο δύσκολο να αφήσουμε την ποίηση να μας αγγίξει, γιατί οι ρυθμοί που ζούμε μας έχουν συνηθίσει σε πιο άμεσα και γρήγορα πράγματα. Παρ’ όλα αυτά, μέσα μας εξακολουθούμε να ψάχνουμε κάτι οικείο, κάτι που να μας συνδέει. Και η ποίηση μπορεί να το προσφέρει, αρκεί να της το επιτρέψουμε.

Μιχάλης: Δεν αφιερώνουμε συχνά τον απαραίτητο χρόνο για να κοιταχτούμε ουσιαστικά και να επικοινωνήσουμε πραγματικά

Μιχάλης: Σίγουρα έχουμε συνηθίσει να είναι όλα γρήγορα, σύντομα και ξεκάθαρα. Από τη μια πληροφορία πάμε στην άλλη, από το ένα τηλεφώνημα στο επόμενο, ενώ οι ρυθμοί της ζωής μάς κρατούν συνεχώς σε κίνηση. Παρ’ όλα αυτά, η ποίηση (όπως και κάθε μορφή τέχνης) δεν έχει να χάσει κάτι μέσα σε αυτή την ταχύτητα. Η τέχνη εξακολουθεί να μιλά για οικουμενικά ζητήματα που θα απασχολούν πάντα τους ανθρώπους τον φόβο, την αγάπη, τη μοναξιά, την ανάγκη για επικοινωνία και κατανόηση. Ίσως γι’ αυτό είναι σημαντικό να παίρνουμε πού και πού λίγο χρόνο για τον εαυτό μας, να σταματάμε και να συνδεόμαστε ουσιαστικά με όσα νιώθουμε.

Μιχάλης Φιλίππου. Photo credits: Λίνα Οικονόμου

Θέκλα: Και τα δύο, θα έλεγα. Γιατί όταν μένεις στη μοναξιά για καιρό, σε φοβίζει η επαφή κι όταν έρθεις κοντά με τον άλλον, σε φοβίζει πάλι το πόσο κοντά μπορεί να φτάσεις .Ίσως τελικά να τους δυσκολεύει περισσότερο η ισορροπία ανάμεσα στα δύο. Το να μπορούν να σταθούν κάπου στη μέση, χωρίς να χάνονται ούτε μέσα τους ,ούτε ο ένας μέσα στον άλλον.

Μιχάλης: Την μοναξιά, σίγουρα, και την απόρριψη. Ο Άντρας προσφέρει λουλούδια στη Γυναίκα καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, έχει αμφιβολίες αν εκείνη μπορεί ή θέλει να βρεθούν αλλά αυτός είναι πάντα εκεί. Επιμένει δηλαδή, αλλά όταν έρχονται στιγμές που πλησιάζονται, φοβούνται να δοθούν και να εκτεθούν ολοκληρωτικά.

Θέκλα: «Μνήμη». Όσα φέρνει και όσα παίρνει μαζί της. Γιατί τελικά η μνήμη είναι αυτή που μας καθορίζει, αυτά που κρατάμε, αλλά και αυτά που, με έναν τρόπο, μας αφήνουν.

Μιχάλης: «Αποφασιστικοί». Ο φόβος δεν βοηθάει σε τίποτα πέρα από το να μας προειδοποιεί για τον κίνδυνο. Από εκεί και πέρα, πιστεύω πως αν είμαστε πιο σίγουροι για όσα επιθυμούμε και για όσα ζητάμε από τους άλλους, μπορούμε να υποστηρίζουμε πραγματικά τον εαυτό μας, τις ανάγκες μας και τις σχέσεις μας με ειλικρίνεια και καθαρότητα.