Μουσείο Μπενάκη: 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου

Με μία ακόμη φιλόδοξη έκθεση, το Μουσείο Μπενάκη επανέρχεται στη δισεκατονταετηρίδα της Ελληνικής Επανάστασης, αυτή τη φορά με αφορμή τη φετινή επέτειο των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου.

Μέσα από 130 διαφορετικά εκθέματα, έργα τέχνης αλλά και χάρτες, φυλλάδια, αφίσες, θεατρικά προγράμματα, προπαγανδιστικά μονόφυλλα κ.λπ., η έκθεση στοχεύει να αναδείξει τη ματιά των φιλελλήνων καλλιτεχνών που στήριξαν τον Αγώνα, μετατρέποντας τη μαρτυρική πόλη σε ύψιστο σύμβολο της φιλελληνικής κίνησης, όπως τόνισε, κατά την παρουσίαση της έκθεσης «Μεσολόγγι 1826: 200 χρόνια από την Έξοδο», η συνεπιμελήτριά της, ιστορικός τέχνης Σπυριδούλα Δημητρίου.

Johann Lorenz II Rugendas (1775-1826) (σχεδιαστής). Η Έξοδος του Μεσολογγίου, 1826 Επιχρωματισμένη ακουατίντα Μουσείο Μπενάκη

Τα τεκμήρια που παρουσιάζονται στην έκθεση προέρχονται, αφενός, από την ιδιωτική συλλογή του αυστραλού συλλέκτη John Robertson, που την συνεπιμελήθηκε,αφετέρου από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη, καθώς και από μια σειρά άλλων δημόσιων και ιδιωτικών συλλογών, περιλαμβάνοντας έτσι αρκετά εκθέματα που για πρώτη φορά εκτίθενται δημόσια. Πρόκειται, κυρίως, για περιοδικές εκδόσεις για ευρεία χρήση και άλλα εφήμερα, που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, όπως τόνισε ο συνεπιμελητής της έκθεσης, ιστορικός τέχνης Κωνσταντίνος Στεφανής.

Alphonse-Marie de Neuville (1835-1885) (σχεδιαστής). Η Υπεράσπιση του Μεσολογγίου. Επιχρωματισμένη λιθογραφία. Μουσείο Μπενάκη

Μέσα από τη συμπαράθεση πρωτότυπων έργων και των αναπαραγωγών τους σε χαρακτικά, ο επισκέπτης της έκθεσης έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την εξέλιξη της εικονιστικής παράδοσης, τους μετασχηματισμούς της και την καθιέρωση των εικονογραφικών τύπων που έχουν φτάσει μέχρι τις μέρες μας, τόνισαν οι επιμελητές.

Giovanni Berselli (1802-1860) (χαράκτης) – Narducci Pietro (1793-1880) (σχεδιαστής). Μεσολογγίτισσα μητέρα με το παιδί της,1837 Επιχρωματισμένη οξυγραφία. Συλλογή Σπύρου Σακαλή, παραχώρηση Φοίβος Σακαλής

Η έκθεση είναι διαρθρωμένη σε έξι θεματικές ενότητες. Στην πρώτη παρουσιάζονται σχέδια και χαρακτικά περιηγητών από το προεπαναστατικό Μεσολόγγι, απεικονίζοντας τη ζωή και τους κατοίκους της πόλης – ανάμεσά τους και 12 σχέδια του SimonePomardiπου απεικονίζουν την ενδυματολογική πραγματικότητα της πόλης το 1805.

Η δεύτερη ενότητα αφιερώνεται στον Αγώνα και σε φιλελληνικές εκφάνσεις που σταδιακά μετατοπίζονται από τον θαυμασμό για την αρχαιότητα στο έμπρακτο ενδιαφέρον και τη στήριξη της προσπάθειας των Ελλήνων για ανεξαρτησία. Η επόμενη ενότητα παρουσιάζει τους θανάτους του Μάρκου Μπότσαρη και του Λόρδου Βύρωνα και τον τρόπο με τον οποίο ενίσχυσαν τη φήμη της πόλης ως ηρωικού προπύργιου της δυτικής ηπειρωτικής Ελλάδας.

VistusBalch (1799-1884) (χαράκτης) – Elkanah Tisdale (1768-1835) (σχεδιαστής). Η πτώση του Μεσολογγίου, 1828 Οξυγραφία Μουσείο Μπενάκη, δωρεά Ευστάθιου Ι. Φινόπουλου

Η τέταρτη ενότητα επικεντρώνεται στην πολιορκία της πόλης και την ηρωική Έξοδο των «ελεύθερων πολιορκημένων», παρουσιάζοντας την πλούσια παραγωγή ευρωπαίων καλλιτεχνών μέσα από ζωγραφικά και χαρακτικά έργα που εμπνεύστηκαν από αυτήν. Μια ακόμη ενότητα πραγματεύεται τη ναυμαχία των συμμαχικών στόλων στο Ναβαρίνο και τη συμβολή τους στη δημιουργία του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, ενώ η τελευταία ενότητα διερευνά το πώς το Μεσολόγγι αναδείχθηκε σε διαχρονικό σύμβολο του Αγώνα.

Την έκθεση συνοδεύει πλούσια εικονογραφημένος δίγλωσσος κατάλογος (ελληνικά – αγγλικά), που χρηματοδοτήθηκε  από τον Δήμο της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, στο πλαίσιο των εορτασμών της δισεκατονταετηρίδας, που θα κορυφωθούν στις 3 Απριλίου 2026, στην πόλη. Στην έκδοση συνεισφέρουν με κείμενά τους οι: RoderickBeaton, Όλγα Γιαννακογεώργου, Αντώνης Διακάκης, Σπυριδούλα Δημητρίου, ΠανωραίαΜπενάτου, Παντελής Μπουκάλας, Ξένια Πολίτου, Σταυρούλα Πολονύφη, JohnRobertson, Κωνσταντίνος Ι. Στεφανής, Αριστείδης Χατζής.

Σχέδιο που φιλοτέχνησε ο Simone Pomardi (1760-1830) κατά την περιήγησή του στην Ελλάδα το 1805 σε σημειωματάριο σχεδίων 74 φύλλων ζωγραφισμένων στο recto και verso Μουσείο Μπενάκη

Κατά τη διάρκεια της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις, από τον συνεπιμελητή της Κωνσταντίνο Στεφανή και τις Μαρία Ξεναρίου και Αθηνά Ζουπαντή, τις Πέμπτες 12.3, 26.3, 2.4 και 23.4, ώρα 18.00, με κόστος 2 ευρώ επιπλέον.

Ακόμη, την Τρίτη 7 Απριλίου (19.30) διοργανώνεται διάλεξη του συγγραφέα και δημοσιογράφου Παντελή Μπουκάλα για τα δημοτικά τραγούδια που αναφέρονται στις πολιορκίες και την Έξοδο του Μεσολογγίου, ενώ προβλέπονται ακόμη εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες από την Ε’ Δημοτικού έως τη Γ’ Λυκείου και δράσεις σχεδιασμένες για επισκέπτες με απώλεια όρασης ή τυφλότητακαι με ήπια γνωσιακή διαταραχή ή αρχόμενη άνοια.

Ι. Α. Dusch (χαράκτης). Ακριβής και αληθής απεικόνιση της εξόδου της ελληνικής φρουράς από το φρούριο Μεσολογγίου, το οποίο τη νύχτα της 25ης προς 26η Απριλίου 1826 αλώθηκε με σφοδρότητα από τους Τούρκους υπό την ηγεσία του Ιμπραήμ πασά, τέλη δεκαετίας 1820, Κέμπτεν, Joh. Koch Χαλκογραφία