Απολογισμός 2018 για το Υπουργείο Πολιτισμού: θετικά, αρνητικά και… εφήμερα

Η παρουσίαση του ετήσιου απολογισμού των διάφορων φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού, είναι τις περισσότερες φορές μια βαρετή διαδικασία, που αφορά μονάχα εκείνους που τους παρουσιάζουν και τους δημοσιογράφους του πολιτιστικού ρεπορτάζ, που καραδοκούν για να βγάλουν «λαβράκι», ζητώντας επίμονα «νούμερα», οικονομικά στοιχεία που συνήθως δίνονται με τη μεγαλύτερη δυνατή φειδώ.

Η εκδήλωση που διοργάνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού την Κυριακή στο Εθνικό Θέατρο, δεν ήταν ούτε βαρετή, ούτε προσέφερε «νούμερα». Ήταν όμως ένας απολογισμός του έργου των εποπτευόμενων οργανισμών του για το 2018, με τη μορφή μιας μικρής γιορτής, σκηνοθετημένης από τον αναπληρωτή καλλιτεχνικό διευθυντή της πρώτης κρατικής σκηνής, Θοδωρή Αμπαζή.

«Δεν βρισκόμαστε σε ημερίδα, οπότε θα μιλήσω μονάχα δύο λεπτά, όπως και όλοι», είπε, ανοίγοντας την εκδήλωση η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά –και το τήρησε, όπως και όσοι την ακολούθησαν στο βήμα.

Με ένα σύντομο βίντεο και με λίγα λόγια, οι επικεφαλής του Εθνικού Θεάτρου, της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, του Φεστιβάλ Αθηνών, του Μεγάρου Μουσικής, του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού και του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας, μαζί με τους υπεύθυνους αρχαιολόγους 11 Εφορειών και Διευθύνσεων του υπουργείου, παρουσίασαν αυτό που «δεν είναι εφήμερο» από τη δράση τους κατά το 2018.

Επρόκειτο απλώς για «στιγμές» που επέλεξαν οι ίδιοι, «στιγμές που εικονοποιούν και πραγματώνουν σταδιακά την πορεία μιας πολιτικής του πολιτισμού που έχει ως στρατηγικούς στόχους τη δημιουργική οικονομία αλλά και τον πολιτισμό της καθημερινής ζωής, τα πολιτισμικά δικαιώματα όλων, τη μείωση των πολιτισμικών ανισοτήτων και διακρίσεων», όπως τόνισε στον σύντομο χαιρετισμό της η Μυρσίνη Ζορμπά.

Εύλογα, οι περισσότεροι επέλεξαν να εστιάσουν στα έργα υποδομής, κυρίως στα εκπαιδευτικά τους προγράμματα (σχολή σκηνοθεσίας του Εθνικού, σχολείο αρχαίου δράματος Επιδαύρου κ.λπ.), προκειμένου να μην αδικήσουν το καλλιτεχνικό τους έργο προβάλλοντας κάποιες μόνο από τις δεκάδες, εξ ορισμού εφήμερες, παραστάσεις τους.

Πήλινη πλάκα με ομηρικούς στίχους, από την Αρχαία Ολυμπία

Το αρχαιολογικό έργο για το 2018 εντυπωσίασε το κοινό στην κατάμεστη Κεντρική Σκηνή του Εθνικού (ανακάλυψη της Αρχαίας Τενέας, μινωικό ανάκτορο Ζωμίνθου, Επισκοπή Σικίνου, ναυάγια στους Φούρνους, πήλινη πλάκα με ομηρικούς στίχους από την Ολυμπία κ.λπ.), με κάποιους από τους υπεύθυνους αρχαιολόγους να κάνουν εξαιρετικές παρουσιάσεις που καταχειροκροτήθηκαν και άλλους να πετυχαίνουν να κάνουν ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα, εντελώς βαρετό…

Ήταν μια γιορτή που έδειξε πως το Υπουργείο Πολιτισμού, επικοινωνιακά τουλάχιστον, εισέρχεται πλέον στον 21ο αιώνα.

Όπως σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού, ανάλογη απολογιστική γιορτή θα διοργανωθεί και στη Βόρεια Ελλάδα, γι’ αυτό και οι φορείς της Θεσσαλονίκης έλειπαν από τη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Όμως δεν ήταν μόνο αυτοί που έλειπαν.

Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Έλειπε παντελώς η μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη –και πώς θα μπορούσε να είναι αλλιώς, όταν οι δύο κρατικοί φορείς που την θεραπεύουν, η Εθνική Πινακοθήκη και το ΕΜΣΤ, βρίσκονται εδώ και χρόνια πιασμένοι στο βρόχο της γραφειοκρατικής (και εργολαβικής) κακοδαιμονίας;

Η Εθνική Πινακοθήκη, κλειστή από τον Μάρτιο του 2013, αναβάλλει διαρκώς την ημερομηνία ολοκλήρωσης των εργασιών ανακαίνισης του κτιρίου της –αυτού που επρόκειτο να παραδοθεί τον Δεκέμβριο του 2015! Ανακάλυψη «απρόβλεπτων» υπογείων υδάτων, εκτίναξη του προϋπολογισμού, παύση εργασιών και άλλες νεοελληνικές περιπέτειες, έχουν μεταθέσει την παράδοση του έργου για το τέλος του 2019 και βλέπουμε…

Όσο για το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, που τα εγκαίνια της μόνιμης συλλογής του, αυτά που θα το μετατρέψουν σε όντως Μουσείο, έχουν μεταβληθεί σε όργανο των μαρτυρίων του Ταντάλου, πορεύεται από καθυστέρηση σε καθυστέρηση, σκοντάφτει πάνω σε γραφειοκρατικά εμπόδια που μόλις αίρονται ξεφυτρώνουν καινούργια, κάνοντας τους καχύποπτους παρατηρητές να πιστεύουν πως κάποια παρακυκλώματα –είτε εντός του Μουσείου, είτε εντός του υπουργείου, είτε εντός άλλων φορέων που σχετίζονται με το ΕΜΣΤ– δεν επιθυμούν να είναι η παρούσα κυβέρνηση που θα εγκαινιάσει το Μουσείο.

Θα διακινδύνευα ένα στοίχημα: Ούτε η Εθνική Πινακοθήκη, ούτε το ΕΜΣΤ θα συμμετέχουν στον απολογισμό του 2019, για τους ίδιους λόγους που δεν συμμετείχαν και φέτος. Εκτός εάν η πολιτική ηγεσία επιλέξει να μιμηθεί τον (αυθεντικό) Κωνσταντίνο Καραμανλή και πάρει το φραγγέλιο…