Μυστήρια από την Ελευσίνα στην Ακρόπολη

Εκεί, στο Μουσείο της Ακρόπολης, μπορεί ο σημερινός επισκέπτης να ενδυθεί για λίγο τον ρόλο του μύστη και να περιπλανηθεί σε ένα από τα καλύτερα φυλαγμένα μυστικά της αρχαιότητας, μέσα από τα σημαντικά εκθέματα που φιλοξενούνται, μέχρι το τέλος Μαΐου, στο Μουσείο της Ακρόπολης, στην περιοδική έκθεση «Ελευσίνα: Τα Μεγάλα Μυστήρια».

Σε έναν χώρο που έχει διαμορφωθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να παραπέμπει στο Τελεστήριο, το κτίριο που αποτελούσε την «καρδιά» των Μυστηρίων, εκτίθενται μερικά από τα ομορφότερα αλλά και σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα που φιλοξενούνται όχι μονάχα στο Μουσείο της Ελευσίνας αλλά και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το μοναδικό άγαλμα της Φεύγουσας Κόρης, έργο του 480 π.Χ., τμήμα άγνωστης αετωματικής σύνθεσης που απεικονίζει την Περσεφόνη ή, κατ’ άλλους, τη θεά Εκάτη, η οποία φωτίζει τον δρόμο της Περσεφόνης κατά την άνοδό της από τον Άδη.

Ακόμη, παρουσιάζονται μερικά από τα σημαντικότερα έργα που έχει φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, όπως ένα πρώιμο κλασικό ανάγλυφο με παράσταση Δήμητρας και Κόρης, αλλά και ιερά σκεύη, όπως κέρνοι (αγγεία για την θυσιαστική προσφορά καρπών και τροφών), πλημοχόες (ιεροτελεστικό πλατύ αγγείο με ένα πόδι) και θυμιατήρια, καθώς και μνημεία με παραστάσεις των δύο σημαντικότερων ιερέων των Μεγάλων Μυστηρίων, του Ιεροφάντη και του Δαδούχου, που και οι δύο προέρχονταν πάντοτε από τα αριστοκρατικά γένη των Ευμολπιδών και των Κηρύκων, αντίστοιχα.

Παράλληλα, εκτίθενται και ευρήματα που σχετίζονται με τις πρώτες έξι μέρες των Μυστηρίων, δηλαδή την πανηγυρική πομπή των μυστών προς την Ελευσίνα, η οποία ξεκινούσε από την Αθήνα και μέσω της Ιεράς Οδού κατέληγε στο Τελεστήριο. Έτσι, τον επισκέπτη της έκθεσης υποδέχεται ένα ανάγλυφο από την περιοχή του Ελευσινείου της Ακρόπολης, καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά ευρήματα από το Ιερό της Αφροδίτης που βρισκόταν δίπλα στην Ιερά Οδό, στην περιοχή του Δαφνίου.

Όσο για τα «δρώμενα», τα «δεικνύμενα», τα «λεγόμενα», αυτά που ο ιεροφάντης φανέρωνε στους μύστες μέσα σε έκλαμψη μυστηριακού φωτός; Αυτά, καθώς φαίνεται, θα παραμείνουν για πάντα καλυμμένα από τον όρκο εχεμύθειας που έδιναν οι μύστες. Ποιος, άλλωστε, θα ήθελε να έχει την τύχη του Αλκιβιάδη, που ενόσω ήταν στρατηγός των Αθηναίων στη Σικελική Εκστρατεία, καταδικάστηκε από την εκκλησία του δήμου σε θάνατο γιατί στα γλέντια με τους φίλους του παρωδούσε τα δρώμενα των Μυστηρίων;