Θάνατος στο Σαράγιεβο
Φορτωμένη με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και το Βραβείο της FIPRESCI στο φετινό φεστιβάλ Βερολίνου, η νέα ταινία του βραβευμένου με Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας, Danis Tanovic (“No Man’s Land”), μιλάει για το μέλλον της Ευρώπης ρίχνοντας ματιές στο παρελθόν.
Το ξενοδοχείο «Ευρώπη» στο Σαράγεβο προετοιμάζεται για την τιμητική εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τα 100 χρόνια από τη δολοφονία του Αρχιδούκα Franz Ferdinand. Αλλά το δυσαρεστημένο προσωπικό του σχεδιάζει να απεργήσει, επειδή δεν έχει πληρωθεί δύο μήνες τώρα. Εάν αυτό το αριστοκρατικό πολιτικό δείπνο αποτύχει, το ήδη υποθηκευμένο στις τράπεζες ξενοδοχείο θα κλείσει. Με ελάχιστο χρόνο στη διάθεσή του για να σταματήσει την απεργία, ο διευθυντής κάνει ότι μπορεί για να αποτρέψει την απεργία.
Η σκέψη για τη δημιουργία της ταινίας ήρθε στο σκηνοθέτη όταν παρακολούθησε το θεατρικό έργο του Bernard-Henri Lévy “Hotel Europe”, που έκανε πρεμιέρα στο Εθνικό Θέατρο του Σαράγεβο, τον Ιούνιο του 2014. Από κείνο το έργο που αφορούσε στο μονόλογο ενός άνδρα στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του στο Σαράγεβο, όπου κάνει πρόβες για την ομιλία του με θέμα την 100η επέτειο από τη δολοφονία του Αρχιδούκα, ο βόσνιος σκηνοθέτης κράτησε μόνο τη βασική ιδέα και άνοιξε την προβληματική του σε όλους τους χώρους του ξενοδοχείου δίνοντας πρωταγωνιστικούς ρόλους σε αρκετά πρόσωπα.
Ο σκληρός Έντσο που διευθύνει ένα στριπτιτζάδικο, το σωματείο του προσωπικού, η αφοσιωμένη επικεφαλής της ρεσεψιόν Λαμίγια, η μητέρα της Χατίτζα που δουλεύει στα πλυντήρια, ο Γάλλος VIP ομιλητής-καλεσμένος, ο διευθυντής του ξενοδοχείου, η δημοσιογράφος κλπ. Όλοι τους είναι ανθρώπινα κομμάτια ενός οικοδομήματος που τρίζουν τα θεμέλια του. Σαφείς οι συμβολισμοί του έργου και ως ένα βαθμό ο σκηνοθέτης τους χειρίζεται άψογα. Ανοίγει όμως τόσο πολύ την θεματική και το πολυπρόσωπο σκηνικό του που μοιραία κάποια ζητήματα τα εξαντλεί σε υπαρβολικά αναλυτικό βαθμό (πχ ο διαμελισμός της πρώην Γιουγκοσλαβίας) ενώ κάποια άλλα μόλις και τα ακουμπάει.
Κωνσταντίνος Καϊμάκης
