Μέρα Νύχτα

Η κάμερα είναι κολλημένη πάνω στο όμορφο και φωτεινό πρόσωπο της πρωταγωνίστριας. Με μια τσάντα περασμένη στον ώμο και μια ρακέτα του τένις στο χέρι περιμένει κάποιον να έρθει να την παραλάβει. Στο χώρο του αεροδρομίου, φτάνει ένα αυτοκίνητο με έναν άντρα οδηγό. Την οδηγεί σε ένα φαστ φουντ. Δεν μιλούν σχεδόν καθόλου. Μόνο τρώνε και ύστερα από λίγο φεύγουν για να οδηγηθούν σε ένα ξενοδοχείο. Στο δωμάτιο που διαμένει η κοπέλα ακολουθεί μια συνήθης ρουτίνα. Μπάνιο, ύπνος, προσευχή, φαγητό. Η μονοτονία σπάει όταν έρχονται τρεις άντρες με κουκούλες. Αρχίζει η προετοιμασία. Κοφτές κουβέντες, ντύσιμο με στρατιωτική στολή και οπλισμό για τις ανάγκες της κινηματογράφισης ενός βίντεο, επιλογή κατάλληλων ρούχων, τελευταίες λεπτομέρειες πριν από την τελική πράξη.

Ο απόλυτος ρεαλισμός δεν είναι ανάγκη να είναι ωμός ή να αποτυπώνει σκηνές βίας για να εντυπωσιάσει. Μπορεί να καταδεικνύει την επανάληψη καθημερινών σκηνών (τουλάχιστον 3-4 φορές βλέπουμε την πρωταγωνίστρια να βουρτσίζει τα δόντια της) ώστε να πετυχαίνει απόλυτα το στόχο του. Ποιος είναι αυτός στην ταινία «Μέρα νύχτα…»; Μα φυσικά η απόλυτη συνειδητοποίηση πως κάτι φρικιαστικό μπορεί να είναι ταυτόχρονα και απόλυτα συνηθισμένο ή φυσιολογικό. Μια δεκαεννιάχρονη αγνώστου εθνικότητας κοπέλα ταξιδεύει στη Νέα Υόρκη αποφασισμένη να γίνει βομβιστής αυτοκτονίας. Ποτέ δεν θα μάθουμε ποια είναι τα κίνητρα της. Από πού έρχεται, πώς τη λένε, ποια είναι η ιστορία της. Είναι απόλυτα περιττό κάτι τέτοιο? Ναι θα πει η σκηνοθέτιδα Julia Loktev στην ταινία που πρωτοπροβλήθηκε το 2006 και σήμερα βλέπουμε σε επανέκδοση, προκαλώντας αίσθηση όπου κι αν παίχτηκε.

Στην πλάτη της ηρωίδας τοποθετείται μία βόμβα γεμάτη καρφιά βάρους 20 κιλών. «Μπορούμε να βγάλουμε λίγα καρφιά αν σε βαραίνει» της λέει ο αρχηγός. «Δεν με πειράζει. Προσθέστε κι άλλα» απαντάει εκείνη. Στην προηγούμενη σκηνή για την επιλογή των κατάλληλων ρούχων, μέχρι και γέλιο βγάζει αναπάντεχα η ταινία, όταν απορρίπτονται από τους «ειδικούς» σέξι ρούχα όπως ροζ ζώνες ή μπλούζες που γράφουν «baby»! Στην ταινία παρακολουθούμε στο πρώτο μέρος την προετοιμασία, την επικοινωνία με την τρομοκρατική ομάδα και την πορεία προς την τοποθεσία όπου έχει προγραμματιστεί να γίνει η επίθεση. Το απόλυτα ήρεμο πορτραίτο της νεαρής επίδοξης καμικάζι που ετοιμάζεται να ανατινάξει τον εαυτό της στην καρδιά της Νέας Υόρκης, στην πλατεία Times Square, είναι το πιο ισχυρό όπλο του έργου. Ένας άγγελος θανάτου που οδηγεί το φιλμ σε απρόβλεπετες ψυχολογικές προεκτάσεις στο δεύτερο μισό του φιλμ. Με την έξοδο της, στον δρόμο προς την πλατεία, οι αμφιβολίες και οι ενοχές, ο φόβος και η αγωνία – ο αμέτρητος κόσμος γύρω της λες και θολώνει την κρίση της- , σταδιακά ξεγυμνώνουν τα επίπεδα της τρομοκρατικής προετοιμασίας και των ψυχρών φονικών ενστίκτων. Το «Μέρα νύχτα…» είναι μια αυθεντική εμπειρία, ένα εκπληκτικό φιλμ, τρομακτικό και πειθαρχημένο μαζί, με μια πρωτοφανή ένταση, του οποίου η ρεαλιστική δύναμη του σε γραπώνει και δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα μέχρι και το τελευταίο πλάνο του.

Κωνσταντίνος Καϊμάκης