Δικός της

Το φουτουριστικό και ευφάνταστο σενάριο του Spike Jonze έχει ως κεντρικό χαρακτήρα έναν άνθρωπο μοναχικό και ιδιόρρυθμο. Έναν άνθρωπο σε ένα κοντινό για εμάς μέλλον. Και ζει αυτός και οι άλλοι άνθρωποι μια ζωή όλο και πιο εξαρτημένη από τους υπολογιστές. Το έργο δεν προσπαθεί να κάνει δύσκολες προβλέψεις για το μακρινό μέλλον. Δεν φιλοδοξεί να προφητεύσει τι θα συμβεί σε 100 ή 200 χρόνια από σήμερα. Ούτε να δείξει ένα μέλλον, όπου θα κυριαρχούν περίεργες μηχανές, που θέλουν να εξολοθρεύσουν το ανθρώπινο είδος, ή θα κυβερνούν ολοκληρωτικά καθεστώτα, που οργανώνουν ανθρωποθυσίες, για χάρη της τηλεθέασης και άλλα τέτοια απαισιόδοξα για το μέλλον της ανθρωπότητας σενάρια, που είναι της μόδας.

Ο κεντρικός χαρακτήρας (Joaquin Phoenix)  είναι ένας τύπος που έχει ένα μυστήριο επάγγελμα- γράφει επιστολές για άλλους ανθρώπους, συχνά ερωτικές. Ερωτεύεται ένα λογισμικό, που είναι σχεδιασμένο να του καλύπτει κάθε ανάγκη. Φαίνεται ότι το OS του δίνει όλη την ψυχολογική στήριξη και τη συναισθηματική ολοκλήρωση, που ποτέ αυτός ονειρευόταν. Όμως, είναι προφανές ότι σεξ μεταξύ τους δεν μπορεί να υπάρξει. Το μόνο σεξ που μπορούν να κάνουν είναι το τηλεφωνικό σεξ. Αυτό το κενό προσπαθούν να το καλύψουν- ανεπιτυχώς- με άλλους τρόπους. Μια άλλη γυναίκα προσπαθεί να γίνει το σώμα του OS. Αλλά στους δύο τρίτος δεν χωρεί.

Οι ερωτευμένοι έχουν άλυτα θέματα. Ο άνθρωπος έχει δυσκολίες να ενσωματωθεί στο κοινωνικό του περιβάλλον. Πόσο μάλλον, όταν αισθάνεται άβολα για την ερωτική του σχέση με κάτι που δεν είναι άνθρωπος. Το OS από την πλευρά του, νιώθει άβολα που δεν έχει σώμα. Παράλληλα, όμως, οι εραστές αλλάζουν και έτσι οι σχέσεις αντιμετωπίζουν προβλήματα. Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει με έναν έρωτα. Αλλά, όπως μας λέει η ταινία, το ίδιο συμβαίνει και με ένα λογισμικό. Κι επειδή αυτό το λογισμικό δεν γνωρίζει όρια στην εξέλιξή του, μεταβάλλεται σε κάτι σχεδόν υπεράνθρωπο και χαοτικό. Το ανθρώπινο μυαλό μοιάζει πολύ μικρό για να του κρατήσει το ενδιαφέρον.

Η ταινία έχει αισθητική ποιότητα, γλυκά χρώματα και ωραίες εικόνες. Σε βάζει μέσα σε έναν κόσμο όχι πολύ μακρινό, με πιο εξελιγμένα πάντως γκάτζετ από αυτά που έχουμε τώρα στη διάθεσή μας. Όμως, οι ζωές των ανθρώπων δείχνουν πολύ αληθινές μέσα σε αυτόν το μελλοντικό κόσμο. Και ταυτίζεσαι με τα πάθη τους, τις αγωνίες τους και τις επιθυμίες τους. Ακόμα και με τα πάθη, τις αγωνίες και τα θέλω του λογισμικού.

Η Scarlett Johansson, που ερμηνεύει το OS είναι παρούσα στο έργο μόνο με τη φωνή της. Μάλιστα, στην Ιταλία έγινε μεγάλο θέμα, όταν η διάσημη ηθοποιός κέρδισε βραβείο ερμηνείες σε ένα φεστιβάλ. Καταφέρνει να δώσει συναίσθημα και αισθησιασμό στο ρόλο της. Από την πλευρά του, ο πρωταγωνιστής Joaquin Phoenix δίνει μια εξαιρετική ερμηνεία. Αυτός έχει και σώμα (και το χρησιμοποιεί πολύ καλά) και πρόσωπο και είναι ιδιαίτερα εκφραστικός. Είναι βαθύς και γεμάτος ουσία. Η Amy Adams αφήνει πολύ καλές εντυπώσεις-είναι λίγο περίεργη και κουλτουριάρα και αυτός ο ρόλος νομίζω ότι της πηγαίνει περισσότερο από της σεξοβόμβας. Η Rooney Mara ερμηνεύει την «πρώην» του πρωταγωνιστή, αναδεικνύοντας με μεγάλη πειστικότητα τα πάθη, τη ζήλια και τους προβληματισμούς που της έχει αφήσει αυτή η διαλυμένη σχέση- πόσο μάλλον όταν έρχεται να της πάρει τη θέση κάτι που δεν είναι άνθρωπος. Η Olivia Wilde έχει μια σύντομη και ιδιόρρυθμη παρουσία, όπου το σέξι αναμειγνύεται με το θλιμμένο.

Στην ουσία το «Δικός της» είναι μια ιδιότυπη φουτουριστική και μελοδραματική ταινία, με ωραία αισθητική και δυνατές ερμηνείες. Θέτει καίρια ερωτήματα για το τι είναι πραγματικό στο συναίσθημα και τον έρωτα, ιδίως τώρα που η εικονική πραγματικότητα έρχεται να μας κατακλύσει. Αυτό, όμως, που σου μένει είναι η βαθιά ανάγκη του ανθρώπου να αγαπήσει και να αγαπηθεί.

Γιώργος Σμυρνής