Ποιος είναι ο Μουνής; ο Παντελής Δεντάκης μάς συστήνει τον νέο ήρωα της Λένας Κιτσοπούλου

Ο Μουνής δεν είναι όνομα, είναι ψευδώνυμο. Ο Γιάννης ο Μουνής, όπως λέμε ο κυρ-Αντώνης ο Τρόκολας, ο Μάκης ο Κύκλωπας, ο Θανάσης ο Παντζαράς, ο Σταύρος ο Κουράδας, το Φροσάκι η Κωλαθηνά ή ο μπαρμπα-Γιώργος ο Κωλοτρυπίδης. Όλοι κάτοικοι ενός φανταστικού, αλλά όχι φαντασιακού χωριού. Όλοι έχουν παρατσούκλια στο χωριό, αλλά έχουν ξεχάσει πια από που βγήκανε. Για τον Μουνή όμως θυμούνται: έχει μεγαλώσει ανάμεσα σε 7 γυναίκες!

Ο Μουνής είναι ο κεντρικός άξονας του διηγήματος της Λένας Κιτσοπούλου. Κάθεται ήσυχος και σιωπηλός στο καφενείο του Τρόκολα και ζωγραφίζει στο χάρτινο τραπεζομάντιλο τις ιστορίες του χωριού. Ιστορίες σκληρές και βίαιες, ιστορίες τραγικές και κωμικές ταυτόχρονα.

Το διήγημα μάς μεταφέρει στην δεκαετία του ’80 -την ΠΑΣΟΚοδεκαετία- τότε που ξεκινούσε ο “εκσυγχρονισμός” της ελληνικής κοινωνίας. Τότε που ξεκινούσε η επιδότηση της αγροτιάς και η μεταμόρφωση των ηθών και των συνηθειών της επαρχίας. Τότε που χωριάτες έπαυαν να λένε ιστορίες στα καφενεία, και “κόλλαγαν τη μούρη τους” στην TV, στην Κατερίνα Γιουλάκη. Τότε που οι άνθρωποι ήταν φαινομενικά πιο αυθεντικοί, πιο σκληροί, πιο βίαιοι.

Στο χωριό του Μουνή συναντάμε πρόσωπα εγκλωβισμένα και φοβισμένα, που ο ψυχαναγκασμός και η προάσπιση της ηθικής και του φαίνεσθαι, το “καθαρό κούτελο” και η “μπέσα”, γεννάει σ’ αυτά τα πρόσωπα κακία, κρυψίνοια, προκαταλήψεις και ακραίες συμπεριφορές. Ακραίες συμπεριφορές που τις περισσότερες φορές εκδηλώνονται πίσω απ’ τις κλειστές πόρτες και δέκτες των οποίων είναι οι γυναίκες και τα παιδιά, δηλαδή τα πιο αδύναμα μέλη της οικογένειας. Και στον αντίποδα ο Άντρας, η μορφή του “λεβέντη” Έλληνα. Του λεβέντη Έλληνα που είναι μάγκας και το κέφι του θα κάνει, του λεβέντη Έλληνα που ξέρει καλά πως όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος.

Διαβάζοντας πρώτη φορά το διήγημα σκέφτεσαι πως όλα αυτά συνέβαιναν μόνο σε κάτι χωριουδάκια της “άξεστης ελληνικής επαρχίας”, και μάλιστα σε μια παρελθοντική εποχή. Αλλά σιγά-σιγά αρχίζουν να έρχονται κάτι αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, σκέφτεσαι αυτά που βλέπεις κάθε μέρα στους δρόμους και αυτά που διαβάζεις στις εφημερίδες, ακούς με μεγαλύτερη προσοχή τους “ήχους” από τα γειτονικά σπίτια, συνειδητοποιείς πως τα τελευταία χρόνια η όξυνση της κρατικής και της φασιστικής-ρατσιστικής βίας έχει γίνει σχεδόν αυτονόητη, κοιτάς και τον εαυτό σου ύποπτα στον καθρέφτη, και νιώθεις φόβο και απογοήτευση. Και σου γίνεται πιο ξεκάθαρο πως το διήγημα της Κιτσοπούλου δεν είναι μια ηθογραφία. Είναι η περιγραφή του πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας που έχει μείνει αναλλοίωτος μέσα στο πέρασμα του χρόνου και συνεχίζει να αναπαράγει, την χαιρεκακία, το κουτσομπολιό, την ενοχή, το θράσος, τον τσαμπουκά, την σωματική και ψυχολογική βία.

Και νιώθεις για άλλη μια φορά εγκλωβισμένος. Και νιώθεις την ανάγκη να μοιραστείς αυτό σου το αδιέξοδο, μπας και το ξορκίσεις, μπας και ξαναβρείς την όμορφη πλευρά αυτής της χώρας, μπας και πάψεις να θες να φύγεις “απ’ αυτό το χωριό”…

Ο Παντελής Δεντάκης είναι σκηνοθέτης και ηθοποιός. Φέτος υπογράφει τη σκηνοθεσία της παράστασης “Ο Μουνής” της Λένας Κιστοπούλου που παίζεται στο θέατρο του Νέου Κόσμου. Επίσης πρωταγωνιστεί στον Έμπορο της Βενετίας που θα παρουσαστεί στο θέατρο Ακροπόλ σε σκηνοθεσία του Σπύρου Ευαγγελάτου.