ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
02
ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
Λίγο τζαζ μουσική, λίγο συγκίνηση, λίγος αυτοσαρκασμός και πολύς καφές αρκούν για να πάρει μπροστά η μέρα. Είναι αρχή της εβδομάδας, είναι νωρίς το πρωί και η Άννα Καλαϊτζίδου έχει δύο πρόβες στη σειρά μπροστά της, καθώς ετοιμάζεται για την πρεμιέρα της νέας σκηνοθεσίας του Δημήτρη Καραντζά στο έργο του Μπερνάρ Μαρί Κολτές, «Ρομπέρτο Τσούκο» στο Προσκήνιο ενώ ο «Φονιάς» το έργο του Βασίλη Κατσικονούρη επαναλαμβάνεται για δεύτερη σεζόν στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.
Η Άννα Καλαϊτζίδου δεν φοβήθηκε ποτέ την πολλή δουλειά – δουλεύει εξάλλου από 15 χρονών για να εξασφαλίσει τα έξοδα της – ενώ στο θέατρο έχει συμπληρώσει 25 χρόνια συνεχούς παρουσίας και το κυριότερο παρουσία αιχμής.
Παιδί του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας, «ανακάλυψη» του επίσης Θεσσαλονικιού σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλου βρέθηκε να κάνει τα baby steps της στο «Αμόρε» και στο «Πόρτα», εμπειρίες που ούτε καν είχε αφήσει να περάσουν από την πιο τρελή φαντασία της. Κι όμως, είναι μια ηθοποιός που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην γονιμότερη περίοδο του ελληνικού θεάτρου – τουλάχιστον για τα zeros – και ώριμη πλέον κινείται ανεξάρτητα, έξω από τις ομάδες, αναζητώντας με την παλιά όρεξη την έρευνα και την εξέλιξη.
Με ανεπιτήδευτη απλότητα και ευκολία στο χαμόγελο μιλάει για τη λαϊκή της καταγωγή, την ανάγκη του βιοπορισμού και τον αγώνα των γυναικών ηθοποιών σε αυτήν την πίστα, την πίστη στον αξιακό και πολιτικό της κώδικα, την αφοσίωση στην οικογένεια της. Μια στάση ζωής που ίσως την κάνουν να μοιάζει old school, αν και η νεανική της φρεσκάδα δεν την εγκαταλείπει.
Έχεις συνεργαστεί ξανά με τον Δημήτρη Καραντζά, στον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» του Εθνικού Θεάτρου. Τι σε έλκει στον τρόπο δουλειάς του;Ο Δημήτρης έχει έναν τρόπο να διαβάζει σωστά τα έργα ή τουλάχιστον με τον τρόπο που, προσωπικά, θεωρώ ουσιαστικό, καθώς βρίσκει το κέντρο του έργου. Μετά από αυτό, ο ηθοποιός κάνει τα απολύτως απαραίτητα – ειδικά εγώ που είμαι μια ερμηνεύτρια υπέρ της λιτότητας.
Τι σε γοητεύει σε ένα έργο που σχολιάζει τη βία, γραμμένο πολύ πριν η βία γίνει μια τόσο εύπεπτη κατάσταση;Με έναν τρόπο, έχω αναγκαστεί να υποστηρίζω τον κυνισμό στην καθημερινότητα ως τρόπο επιβίωσης. Διαφορετικά, ο ρομαντισμός κινδυνεύει να με σκοτώσει
Αποτελεί ένα σπουδαίο έργο, σε μια φοβερή μετάφραση του Δημήτρη Δημητριάδη που δημιουργεί απόλυτα δυνατές συναισθηματικές εικόνες, με το βάθος της ποίησης. Μελετούσα τον «Ρομπέρτο Τσούκο» όλο το καλοκαίρι και αισθάνθηκα πόσο διαυγές είναι ως κείμενο. Ενώ ο Κολτές ήταν τόσο κοντά στο θάνατο και το έργο είναι πράγματι σκοτεινό, ακουμπάει σε τόσο βαθιές χορδές της ύπαρξης. Το αντιλαμβάνομαι ως ένα τεράστιο ποίημα. Ίσως γι’ αυτό, δεν εστιάζω τόσο πολύ τη βία που περιβάλλει τον ήρωα, όσο στην αναζήτηση του: παρακολουθώ την ανάγκη του να ανακαλύψει συναισθηματικά και ψυχολογικά σχήματα, ωρίμανσης, σχέσεων, συνδέσεων, μοντέλα που στη ζωή αποτυγχάνουν. Θέλω να πω ότι το έργο για μένα είναι μια υπαρξιακή κατάσταση, παρά μια βίαιη περιπέτεια. Και η βία είναι αποτέλεσμα της κυνικής μας φύσης. Ειδικά στο κομμάτι ερμηνείας που αναλαμβάνω.
…το οποίο είναι;Ερμηνεύω τη μητρική φιγούρα, τη μάνα του, τη γυναίκα που συναντάει στο πάρκο, και όλες τις γυναίκες που μπορεί να βλέπει ως μητέρες, ένα ρόλο που ο ήρωας εισπράττει αρνητικά, ως μια φιγούρα που τον υποτιμά. Η μητέρα του Τσούκο έχει ζήσει κάτι ολόκληρο, έχει φέρει στον κόσμο ένα παιδί που τώρα αποκαθηλώνει. Είναι τρομακτικό να σκέφτεσαι πως αυτή μπορεί να είναι η στάση μιας μητέρας προς το παιδί της. Και ομολογώ πως έχει τρομερό ενδιαφέρον αυτή η περιοχή γιατί εκεί βασιλεύει ο κυνισμός, ένα χώρο που, στο θέατρο και στη ζωή, θεωρώ ανεξάντλητο. Και με έναν τρόπο, έχω αναγκαστεί να υποστηρίζω τον κυνισμό στην καθημερινότητα ως τρόπο επιβίωσης. Διαφορετικά, ο ρομαντισμός κινδυνεύει να με σκοτώσει.
Ούσα μητέρα φαντάζομαι πως σε ταράζει αυτός ο ρόλος.Προφανώς και δεν βρίσκω σημεία ταύτισης, αλλά από την στιγμή που μέσα στην έρευνα αναγκάζομαι να κατανοήσω τη στάση της, έχω ήδη σκοτεινιάσει. Είναι ένα επώδυνο ταξίδι.
“Ζούμε με την ψευδαίσθηση ότι η ανισότητα των φύλων έχει εξαλειφθεί ή λειανθεί”, τονίζει, εξηγώντας τις επιλογές έργων όπου παίζει τα τελευταία χρόνια.
Ναι, έτσι αισθάνομαι. Εκτός από τον Δημήτρη (Καραντζά), είναι υπέροχοι οι συνεργάτες μου επί σκηνής, είμαστε όλοι αφοσιωμένοι σε ένα όραμα, σε μια δύσβατη συνθήκη. Έχουμε συντονιστεί σε ένα κοινό ρυθμό.
Σε συνέχεια του «Τσούκο», οι τελευταίες θεατρικές επιλογές σου, σχολιάζουν την κοινωνική βία και την πατριαρχία. Σε απασχολεί αυτό και ως πολίτη;Ζούμε με την ψευδαίσθηση ότι η ανισότητα των φύλων έχει εξαλειφθεί ή λειανθεί. Και θαυμάζοντας, αγαπώντας πάρα πολύ τις γυναίκες θέλω να μιλήσω γι’ αυτά τα εμπόδια που συναντάμε. Θα φέρω το πιο απλό παράδειγμα: για να πληρωθεί μια γυναίκα όπως ένας άνδρας πρέπει να δουλεύει τουλάχιστον 20 χρόνια παραπάνω. Αυτή τη στιγμή παίρνω την ίδια αμοιβή με έναν άνδρα συνάδελφο που οριακά είναι πάνω από τα 30. Κι αυτό είναι αυτονόητο. Δεν μιλώ καταγγελτικά, μιλάω μέσα από την πραγματικότητα της δουλειάς μου, όπως τη βιώνω στο θέατρο, στην τηλεόραση, παντού. Ακόμα, λοιπόν, κι αν δεν επέλεγα να συμμετέχω σε έργα με τέτοια θεματολογία, τα ίδια τα έργα παρακολουθούν την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η κοινωνία. Το θέατρο, απλώς, έρχεται να υπογραμμίζει το ποιοι είμαστε, τι συνθήκες βιώνουμε. Αλλά ναι και ο «Φονιάς» (που θα παίξουμε και φέτος στο Δημοτικό Θέατρο) και πέρυσι ο «Κροκόδειλος» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου μιλούν για παρόμοιες πτυχές της ζωής. Είναι σημαντικό να υπάρχει ένα ασφαλές μέρος, όπως είναι το θέατρο, για τον θεατή να αφεθεί σε κάτι που τον πονάει, τον πληγώνει. Γιατί κρίνοντας από τον εαυτό μου, διαβάζοντας ειδήσεις από την γενοκτονία στη Γάζα μέχρι μια γυναικοκτονία κάπου στην Ελλάδα, δεν θα μπορέσω να συνειδητοποιήσω την κλίμακα του φαινομένου της βίας. Ωστόσο, σε μια παράσταση, θα επεξεργαστώ με μεγαλύτερη ψυχραιμία κάτι βίαιο. Ελπίζω, ωστόσο, να μην καταπιάνονται μόνο οι άνθρωποι των Τεχνών με αυτά τα τόσο επείγοντα θέματα. Θα ήταν μια ήττα.
Οι κοινωνικές δομές που φιλτράρονται μέσα από τη βία σε τρομάζουν;Για να πληρωθεί μια γυναίκα όπως ένας άνδρας πρέπει να δουλεύει τουλάχιστον 20 χρόνια παραπάνω. Αυτή τη στιγμή παίρνω την ίδια αμοιβή με έναν άνδρα συνάδελφο που οριακά είναι πάνω από τα 30
Πάρα πολύ, τρομοκρατούμαι στην ιδέα του πως θα δράσω αν βρεθώ μπροστά σε κάτι πολύ σοβαρό. Για χρόνια, έχω ζήσει σε πολύ ζόρικη γειτονιά της Αθήνας όπου, όπως λέει και ο Ρομπέρτο Τσούκο, «θα ήθελα να είμαι διάφανος, να περνάω και το μάτι των ανθρώπων να μην ακουμπάει πάνω μου»· είχα αναγκαστεί να εκπαιδευτώ σε αυτό για να μπορέσω να την «βγάλω καθαρή».
Μα ναι, αν όλα έχουν μια τιμή, αν όλα πληρώνονται, τότε σίγουρα έχει μεγαλύτερη σημασία να σώσω την πάρτη μου από το να βοηθήσω έναν άνθρωπο που πεθαίνει μπροστά μου – όπως έκαναν οι δήθεν γιατροί στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη. Μου φαίνεται ακραίο πως ένας άνθρωπος δεν επιλέγει να σώσει έναν άλλο, μου φαίνεται αδιανόητο να ξεπεράσεις αυτό το όριο. Είναι το όριο της αποκτήνωσης. Γι’ αυτό λέω ότι ο Καπιταλισμός μας διαβρώνει ανεπανόρθωτα· και στους πολιτικούς αναγνωρίζεις αυτό το φαινόμενο σε όλο του το μεγαλείο.
Περί βεβαιοτήτων στη ζωή της: “Οι βεβαιότητες μου είναι ηθικού τύπου. Η βασική μου προτεραιότητα είναι να κοιμάμαι ήσυχη, να μην ταράζεται ο ύπνος μου από την αίσθηση ότι έπραξα κάτι άδικο”.
Μετά την πρόσφατη εμπειρία μου με την Αμάλια Μπένετ στα «Φώτα της πόλης», μπορώ να πω ότι συγκαταλέγεται στο προσωπικό μου top σκηνοθετών με τους οποίους έχω συνεργαστεί, είναι μια σπουδαία γυναίκα με άπειρα χαρίσματα. Κατάφερε σε μια παράσταση 20 ατόμων επί σκηνής να είμαστε άριστα κουρδισμένοι, να φροντίζουμε ο ένας τον άλλο, να γίνονται οι αντικαταστάσεις για πλάκα, κατάφερε να φτιάξει μια μικροκοινωνία εξαιρετικά λειτουργική. Από εκεί και πέρα, η γενικότερη εμπειρία μου είναι πολύ καλή, συνεννοούμαι πολύ καλά με τις γυναίκες σε συναδελφικό επίπεδο. Βέβαια, δεν διαχωρίζω τις συνεργασίες μου με τον παράγοντα του φύλου – αν και μου κάνει εντύπωση πως οι άνδρες σκηνοθέτες συχνά διαχειρίζονται αμιγώς γυναικεία ζητήματα με τρομερή βεβαιότητα. Δεν ανοίγουν το ερώτημα και σε εμάς.
Οι βεβαιότητες μου είναι ηθικού τύπου. Η βασική μου προτεραιότητα είναι να κοιμάμαι ήσυχη, να μην ταράζεται ο ύπνος μου από την αίσθηση ότι έπραξα κάτι άδικο. Κι αυτό αφορά στην σχέση μου με το παιδί μου, με τους συναδέλφους μου. Ήταν, μάλιστα, το παιδί μου που με βοήθησε να αποφασίσω πως δεν θέλω να του λέω ψέματα – πράγμα που επεκτάθηκε σε όλες τις σχέσεις μου, επηρέασε όλη μου τη ζωή.
Αυτή η ηθική θέση φέρνει περιορισμούς;Αποφάσισα πως δεν θέλω να λέω ψέματα στο παιδί μου – πράγμα που επεκτάθηκε σε όλες τις σχέσεις μου, επηρέασε όλη μου τη ζωή
Δεν θα επιλέξω να συνεργαστώ με ανθρώπους που δεν έχουν καλή συμπεριφορά. Σίγουρα, κάνω υποχωρήσεις γιατί πλέον η θεατρική αγορά είναι χαοτική. Θυμάμαι όταν το 2000 κατέβηκα στην Αθήνα ακολουθώντας τον Θωμά Μοσχόπουλο, ούτε στον ύπνο μου δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα βρισκόμουν να παίζω στο «Αμόρε» και στο «Πόρτα». Ήταν μια εποχή όπου δουλεύαμε πολύ παραγωγικά, ερευνούσαμε μεθόδους, τρόπους, τεχνικές. Αυτό το κομμάτι έχει πάει πάρα πολύ πίσω, έχει αλλάξει το τοπίο, προκρίνεται το οικονομικό όφελος μπροστά στην καλλιτεχνική αναζήτηση. Και καθώς το τοπίο είναι φτωχό, έχουν φτωχύνει και οι επιλογές όπου μπορείς να βρεθείς.
Για την κάθοδο της στην Αθήνα: “Ο Θωμάς Μοσχόπουλος πίστεψε σε μένα, μου πρότεινε να κατέβω στην Αθήνα, τον ακολούθησα και βιώσαμε όλοι ένα πολύ ωραίο περιβάλλον για τη δουλειά του θεάτρου. Για μένα ήταν ένα ιδανικό ξεκίνημα”.
Ευτυχώς, όχι. Συνεργάζομαι καλά με τους ανθρώπους, δεν είμαι συγκρουσιακή – δεν συγκρούομαι σχεδόν ποτέ. Από τη στιγμή, που αποφασίζω να συμμετέχω σε μια δουλειά, πρέπει να τιμήσω την απόφαση μου – εκτός κι αν αντιμετωπίσω κάτι ακραίο.
Συνεπώς, δεν ήταν τυχαίο ότι έμεινες τόσα χρόνια στο περιβάλλον της ομάδας του «Αμόρε» και της «Πόρτας»;Όχι, είμαι πολύ πιστή. Και δεν εννοώ με θρησκευτικούς όρους. Αν πιστεύω σε μια προσπάθεια αφοσιώνομαι. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος πίστεψε σε μένα, μου πρότεινε να κατέβω στην Αθήνα, τον ακολούθησα και βιώσαμε όλοι ένα πολύ ωραίο περιβάλλον για τη δουλειά του θεάτρου. Για μένα ήταν ένα ιδανικό ξεκίνημα, σαν να ακόνιζα όλα μου τα εργαλεία. Καταρχάς, έπαιζα πάρα πολύ, έπαιζα στο παιδικό του «Πόρτα» με 200 παραστάσεις το χρόνο και μετά είχα τις βραδινές παραστάσεις. Εκτέθηκα, απέκτησα μια πολύ πυκνή εμπειρία.
Όταν πια βγήκες από αυτό το κουκούλι, ανακάλυψες κάποιες ανεξαρτησίες;Συνεργάζομαι καλά με τους ανθρώπους, δεν είμαι συγκρουσιακή – δεν συγκρούομαι σχεδόν ποτέ
Βέβαια. Καταρχάς έφυγαν πράγματα που με βάραιναν μέσα στο κομμάτι της διαρκούς συνύπαρξης. Πλέον, θεωρώ ομάδα μου κάθε ομάδα με την οποία συνεργάζομαι και δεν έχω καθόλου την ανάγκη να βρεθώ σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο εργασίας. Πάντως, μου αρέσει να αφοσιώνομαι στην κάθε ομάδα με καλή διάθεση, όπως μου αρέσει και να γνωρίζω διαφορετικές οπτικές και ανθρώπους. Χαίρομαι να είμαι ανεξάρτητη και να συναντιέμαι με τους ανθρώπους εκεί που θέλουμε.
Διεκδίκησε την ανεξαρτησία της; “Η αδερφή μου” ομολογεί, “ήταν ένα πιο μαζεμένο παιδί κι εγώ φαινόμουν στους γονείς μου πολύ πιο αντιδραστική. Ωστόσο, ο πατέρας μου ήταν ένας ωραίος φάρος στην οικογένεια και όσο πήγαινα με ήπιους όρους προς την ανεξαρτησία μου, ήμασταν εντάξει”.
Ξεκίνησα να δουλεύω από παιδί, στα 15 μου χρόνια ως σερβιτόρα και τα καλοκαίρια έκανα σεζόν. Βλέπεις, ήμουν πολύ κουλτουριάρα εκείνη την εποχή: είχα δώσει όλα μου τα χρήματα για ένα ταξίδι στη Σουηδία για να δω θέατρο και όπερα.
Πάλεψες για να αποκτήσεις αυτές τις ελευθερίες;Ναι, γιατί η αδερφή μου ήταν ένα πιο μαζεμένο παιδί κι εγώ φαινόμουν στους γονείς μου πολύ πιο αντιδραστική. Ωστόσο, ο πατέρας μου ήταν ένας ωραίος φάρος στην οικογένεια και όσο πήγαινα με ήπιους όρους προς την ανεξαρτησία μου, ήμασταν εντάξει.
Έγινες ποτέ αντισυμβατική; Γιατί μου δίνεις την αίσθηση μιας πιο ροκ γυναίκας.Παραμένω συνεπής στην ανθρωποκεντρική ανάγνωση των πραγμάτων
Αν ρωτήσεις τη μητέρα μου, θα σου πει ναι. Επίσης, και το παιδί μου πιστεύω πως έχει κάνει τα μισά από όσα έκανα εγώ στην ηλικία του. Αλλά και πάλι, όταν το σκέφτομαι δεν θεωρώ ότι έκανα κάτι τρομερό. Το γεγονός ότι δούλευα με οδήγησε να αναπτύξω ένα κριτήριο και να προστατευτώ από καταχρήσεις και άκρα. Απλώς, μου άρεσε πολύ το «μαζί».
Αυτό που λογικά σε έφερε και στο θέατρο.Ναι.
Και τι βρήκες εκεί από τον εαυτό σου;Είναι ένα διαρκές ταξίδι ανακάλυψης και, με έναν τρόπο, τα έργα με βάζουν σε έρευνα προσωπικών περιοχών. Είναι πολύ ωραίος χώρος το θέατρο, συναντάς άλλους ανθρώπους σε μια ευαίσθητη, ανοιχτή συνθήκη· σου προσφέρονται στην ευάλωτη στιγμή τους κι αυτό είναι πολύ τρυφερό και αντανακλά μέσα σου. Ποτέ δεν είπα ότι δεν ανήκω στο θέατρο. Δεν έκανα δεύτερες σκέψεις. Και, μάλλον, γι’ αυτό δεν είχα ποτέ κάποιο plan b, παρότι ζούσα και ζω μόνο από τη δουλειά μου· δεν είχα χρήματα από την οικογένεια μου.
Για την επιλογή της να κάνει θέατρο: “Ποτέ δεν είπα ότι δεν ανήκω στο θέατρο. Δεν έκανα δεύτερες σκέψεις. Και, μάλλον, γι’ αυτό δεν είχα ποτέ κάποιο plan b, παρότι ζούσα και ζω μόνο από τη δουλειά μου· δεν είχα χρήματα από την οικογένεια μου”.
Ίσως, ησύχασε τώρα, τα τελευταία δύο χρόνια. Κατά τα άλλα, έπρεπε να κάνω 2-3 παραστάσεις το χρόνο για να εξασφαλίσω τα προς το ζην, έχοντας δάνειο για το σπίτι, μεγαλώνοντας ένα παιδί. Αλλά έμαθα να ζω με αυτό, δεν σκέφτηκα να κάνω κάτι άλλο.
Κι ενώ θα μπορούσες, δεν επένδυσες στη δημόσια εικόνα σου.Είμαι λίγο σκληροπυρηνική, ξέρω ότι μπορώ να κάνω θέατρο, τηλεόραση, σινεμά, διαφημίσεις (αν δεν προσβάλλουν την αισθητική μου) και σπικάζ. Από εκεί και πέρα, ο,τιδήποτε άλλο με φέρνει σε αμηχανία, δεν μπορώ να το υποστηρίξω. Ίσως φταίει που είμαι κόρη κομμουνιστή.
Αυτό σε συνοδεύει ιδεολογικά;Δεν μπορώ να πληρώνομαι από κάτι που δεν πιστεύω
Δεν ψηφίζω ΚΚΕ, αλλά παραμένω συνεπής στην ανθρωποκεντρική ανάγνωση των πραγμάτων.
Που εντάσσεται σήμερα πολιτικά – και όχι κομματικά;Είναι τρομερό ότι για χιλιάδες πολίτες δεν υπάρχει μια στοιχειώδης αντιπροσώπευση, δεν πιστεύω ότι είμαι η μόνη που το αισθάνομαι. Πάντα στις δύσκολες στιγμές της κοινωνικής ζωής ανατρέχω στο Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος λίγο πριν πεθάνει, είχε δώσει μια συνέντευξη όπου απαντούσε στην ανάγκη των άλλων να τον τοποθετήσουν κάπου πολιτικά. Είχε, πει, λοιπόν, πως «αν αριστερός είναι εκείνος που στέκεται ενάντια στην αστυνομική βία, ενάντια στην καταστολή, υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ναι είμαι αριστερός». Με αυτή τη σκέψη συντάσσομαι – γιατί άλλωστε η δεξιά έχει δώσει στην Ελλάδα και παγκοσμίως πολύ κακά δείγματα. Πιστεύω στην δυνατότητα του καθενός μας να είναι άνθρωπος, να φέρεται με σεβασμό και καλοσύνη.
Ανέφερες δύο φορές τον πατέρα σου, ο οποίος δεν ζει πια.Ναι, παραμένει ένα σημαντικό σημείο αναφοράς στις επιλογές μου. Αν αισθάνομαι ότι έχω την έγκριση του, νιώθω ήσυχη. Αισθάνομαι ότι πρέπει να διατηρήσω την καθαρότητα μου για να είμαι καλή στη δουλειά μου. Δεν θέλω να χρωστάω σε κανέναν – και το λέω με μια εντελώς καπιταλιστική έννοια. Δεν μπορώ να πληρώνομαι από κάτι που δεν πιστεύω.
Θα μπορούσες, πάντως, να είσαι πιο ενεργή τηλεοπτικά.Για ένα διάστημα δεν είχα τηλεοπτικές προτάσεις. Δεν είχα πολλές επιλογές κι ούτε είπα φοβερά «όχι». Αλλά κι όταν έκανα τηλεόραση, οπότε είχα περισσότερα έσοδα δεν μπήκα στην διαδικασία να καταναλώσω· προτιμούσα να πάρω το γιο μου και να πάμε να δούμε μια συναυλία εκτός Ελλάδας. Για να καταλήξω, ζω με λίγα χρήματα, αλλά δεν αισθάνομαι ότι μου λείπουν κιόλας.
Δεν κυνήγησες, πάντως, την δημοσιότητα.Θα ήθελα να έχω περισσότερη ελπίδα να δώσω στον γιο μου, αλλά δεν έχω
Όχι. Γιατί δεν πιστεύω ότι ένα τέτοιου είδους κυνήγι είναι κομμάτι της δουλειάς μου. Έχω ζωή, φίλους, ανθρώπους που αγαπάω, δεν θέλω να τους εκθέτω κι αυτούς. Το βρίσκω τρομερά παρεμβατικό να έχουν οι άλλοι πληροφορίες για την καθημερινότητα μου.
Φαίνεται πως είσαι λίγο old school.Ναι, πράγματι.
Πως νιώθει που μεγαλώνει; “Έχω καλή σχέση με το χρόνο που περνάει – φυσικά αν έμενα στα 38 θα ήταν ακόμα καλύτερα! Τότε, εξάλλου, άρχισα να γίνομαι πιο ψύχραιμη”, απαντά.
Στα μάτια του γιου μου είμαι αστεία, είμαι boomer. Και το ίδιο εισπράττει και από τον μπαμπά του. Ομολογουμένως, θα ήθελα να έχω περισσότερη ελπίδα να του δώσω, αλλά δεν έχω. Αισθάνομαι πολλές φορές ότι τον μεγαλώνω για να τρέφει εμπιστοσύνη στους ανθρώπους, μα φοβάμαι μήπως κάνω λάθος. Αλλά νομίζω ότι και οι δύο ως γονείς του, έχουμε καταφέρει να στρέψουμε το βλέμμα του προς τα πάνω. Επίσης, σκέφτομαι πως όλες οι εποχές έχουν υπάρξει δύσκολες, απλώς εμείς αυτήν ζούμε και ασφυκτιούμε εντός της. Αλλά για ένα παιδί τα πράγματα πάντα φαντάζουν πιο αισιόδοξα. Είναι μια φυσική δύναμη της νέας γενιάς.
Ποιες πραγματικότητες αναγνωρίζεις μέσα από το βλέμμα ενός εφήβου;Αναγνωρίζω ένα παιδί που ζει τη ζωή μαζί με τους φίλους του κι αυτό το βρίσκω εξαιρετικά ουσιαστικό. Οι φίλοι είναι η πιο βασική επιλογή της ζωής μας και μου αρέσει το γεγονός πως κινείται μαζί με άλλους.
Διαβλέπετε μια καλλιτεχνική τάση σε αυτόν καθώς και οι δύο του γονείς είστε καλλιτέχνες;Θέλω να είμαι κάπου με την αξία μου. Ακόμα και με το Θωμά, με τον οποίο δουλεύαμε 15 χρόνια μαζί, δεν θεωρούσα δεδομένο ότι θα είμαι στην επόμενη παράσταση του
Είναι αλήθεια πως ‘κινδυνεύει’ αρκετά.
Είναι επικίνδυνο να γίνει κανείς καλλιτέχνης στις μέρες μας;Ποτέ δεν θα το έλεγα αυτό. Εύχομαι, απλώς, να μπορούσαμε να του προσφέρουμε περισσότερα για να έχει περιθώρια επιλογών.
Σκέφτεσαι, αναπολείς τον εαυτό σου στην ηλικία του;Δεν αγαπώ εκείνη την ηλικία. Ήταν μια βασανιστική περίοδος, να βρω τον εαυτό μου, να ανταπεξέλθω στην ένταση της εφηβείας. Προτιμώ τη φάση όπου μπορώ βα διαχειρίζομαι τη ζωή κι ας έρχεται μαζί με το γήρας. Έχω καλή σχέση με το χρόνο που περνάει – φυσικά αν έμενα στα 38 θα ήταν ακόμα καλύτερα! Τότε, εξάλλου, άρχισα να γίνομαι πιο ψύχραιμη.
Μίλησες για το γήρας, αλλά στ’ αλήθεια δεν είναι συμβατή η λέξη με την εικόνα σου.
Μεγαλώνω, το ξέρω – και λίγο μελαγχολώ. Δεν έχω την ίδια αντοχή, αλλά δεν σκέφτομαι ότι θα φανταστώ να εκτελέσω κάτι και δεν θα μπορώ να το κάνω. Προσπαθώ να γυμνάζομαι, να προσέχω τον εαυτό μου και μέχρι εκεί.
Την ομορφιά σου, αλήθεια, την εξαργύρωσες ποτέ;Δεν αισθάνθηκα ποτέ να υπερέχω εμφανισιακά. Και πάλι θα πω ότι τα τελευταία χρόνια αισθάνομαι καλά με τον εαυτό μου. Νωρίτερα, πάντα κάτι μου ‘έβρισκα’.
Το αναφέρω γιατί η καλή εμφάνιση, ακόμα και στη δουλειά, προσμετράται στα θετικά.Ναι, αλλά δεν το αντιμετώπισα ποτέ έτσι.
Ακούγεσαι σαν να μην έχεις επιχειρήσει τίποτα για να αναδειχθείς στο χώρο. Κάπως, τα κατακτάς όλα με το σπαθί σου;Μου αρέσει να παίζω και τώρα είμαι σε μια φάση που το χαίρομαι, χωρίς ενοχές
Θέλω να πω την εξής ιστορία: έδινα επί τρία χρόνια για να περάσω στη δραματική σχολή του ΚΘΒΕ και όταν τα κατάφερα η μητέρα μου, μου είπε «μάλλον θα δούλεψε το μέσον που έβαλα». Δεν μπορώ να σου περιγράψω πόσο πληγώθηκα ακούγονταν την, αλλά πείσμωσα τόσο πολύ, ώστε κάθε χρόνο τελείωνα πρώτη στο τμήμα μου και έπαιρνα υποτροφία. Χρόνια μετά, στα 36 μου χρόνια ρώτησα τον Γιάννη Ρήγα που ήταν διευθυντής στη σχολή μας, αν πράγματι είχε συμβεί κάτι τέτοιο. Ε, και γέλασε ο άνθρωπος, γιατί με θεωρούσε πολύ άξια. Το έχω, λοιπόν, αυτό· θέλω να είμαι κάπου με την αξία μου. Ακόμα και με το Θωμά, με τον οποίο δουλεύαμε 15 χρόνια μαζί δεν θεωρούσα δεδομένο ότι θα είμαι στην επόμενη παράσταση του. Φυσικά, μιλάω για μια προσωπική επιλογή· δεν κρίνω πως χειρίζεται ο καθένας την εξωστρέφεια του για να δείξει το ταλέντο του.
Άρα διεκδικητική δεν είσαι;Είμαι. Όχι με την έννοια να προτείνω ρόλους, να προτείνω κείμενα, να πλησιάσω σκηνοθέτες, αλλά θεωρώ ότι δείχνω τι θέλω. Μεταφράζω καλά τους σκηνοθέτες, καταλαβαίνω τι θέλουν οι ηθοποιοί.
Για το βίωμα της σκηνής: “Ζω τη σκηνή με μεγαλύτερη χαρά και με έγνοια να μπω βαθύτερα στο επάγγελμα της ηθοποιού. Κι αυτό προϋποθέτει να μην σε πειράζει να αποτύχεις”.
Όχι. Μου αρέσει να παίζω και τώρα είμαι σε μια φάση που το χαίρομαι, χωρίς ενοχές. Παλαιότερα είχα δυσκολίες, άγχος, αγωνίες. Πλέον, ζω τη σκηνή με μεγαλύτερη χαρά και με έγνοια να μπω βαθύτερα στο επάγγελμα της ηθοποιού. Κι αυτό προϋποθέτει να μην σε πειράζει να αποτύχεις.
Δεν σε πειράζει να έρθει η αποτυχία;Τη θεωρώ φυσιολογική και οριακά αναγκαία. Πρέπει να περνάμε από την αποτυχία κι αν πρόκειται στο τέλος να κάνεις κάτι καλύτερα, ε, τότε, ας αποτύχεις.
Μεγαλώνοντας έχεις ένα προσανατολισμό για το που θέλεις να πας ή αφήνεσαι στη ροή των πραγμάτων;Θεωρώ την αποτυχία φυσιολογική και οριακά αναγκαία
Αφήνομαι αρκετά νομίζω, διατηρώ τη φρεσκάδα μου. Μου αρέσει να συγχρωτίζομαι με τη νεότερη γενιά, να βλέπω τι φέρνει στο θέατρο, αλλά και τι έχει χαθεί από τη δουλειά μας. Για παράδειγμα, οι ηθοποιοί έπαψαν να λένε ανέκδοτα, να κάνουν αστεία για να μπουν στην αφήγηση.
Είσαι εξωστρεφής, χαμογελαστή. Είσαι έτσι πάντα;Μου αρέσει η επαφή με τους ανθρώπους με τους καλύτερους δυνατούς όρους.
Οι φίλοι της είναι η περιουσία της. Λέει: “Και είναι αυτό που μου δίνει αντοχή στην σκληρότητα του κόσμου έξω: με τους φίλους φτιάχνω ένα μικρόκοσμο ασφάλειας”.
Πλέον, οι σχέσεις είναι πολύ πιο δύσκολες. Η κοινωνία είναι σκληρή για μια straight γυναίκα όπως εγώ, – και το λέω μετά λόγου γνώσεως γιατί είμαι μόνη μου. Είναι δύσκολος ο έρωτας πια. Ευτυχώς, με τον πατέρα του Κοσμά είμαστε μια οικογένεια, παρότι έχουμε χωρίσει – κι αυτό είναι πολύ ανακουφιστικό.
Φοβάσαι τη μοναξιά καθώς μεγαλώνεις;Ναι, δεν είναι απλή υπόθεση η μοναξιά. Όπως επίσης με φοβίζει και η αρρώστια. Γι’ αυτό είμαι άνθρωπος της πρόληψης.
Τι άλλο είναι κυρίαρχο στη ζωή σου ως δοτικός άνθρωπος;Η κοινωνία είναι σκληρή για μια straight γυναίκα, όπως εγώ
Οι φίλοι μου είναι ο πλούτος μου. Είναι μια ευρύτερη οικογένεια, οι άνθρωποι στους οποίους καθρεφτίζομαι και ασκούμαι σαν άνθρωπος. Να συνυπάρξω μαζί τους, να τους ακούσω, να με ακούσουν, να βοηθήσω και να με βοηθήσουν. Και είναι αυτό που μου δίνει αντοχή στην σκληρότητα του κόσμου έξω: με τους φίλους φτιάχνω ένα μικρόκοσμο ασφάλειας.
